Ορτύκι

Σχετικά

Το Ορτύκι είναι ένα μικρό, κρυπτικό, εδαφόβιο πτηνό της οικογένειας των Φασιανιδών, γνωστό για τις μακρινές μεταναστεύσεις του. Είναι ένα από τα μικρότερα είδη της τάξης Galliformes και χαρακτηρίζεται από το καμουφλαρισμένο του πτέρωμα που του επιτρέπει να κρύβεται αποτελεσματικά στο πυκνό γρασίδι και τις καλλιέργειες.

Μέγεθος και διάρκεια ζωής

Μήκος

16-18 cm

Άνοιγμα φτερών

32-35 cm

Βάρος

70-150 g (αρσενικά), 80-160 g (θηλυκά)

Διάρκεια ζωής

2-3 έτη στην άγρια φύση

Διατροφή

Παμφάγο (κυρίως σπόροι, έντομα και μικρά ασπόνδυλα)

Σωματικά χαρακτηριστικά

Φτέρωμα

Το πτέρωμα είναι καφετί-κιτρινωπό με σκούρες ραβδώσεις και κηλίδες, παρέχοντας εξαιρετικό καμουφλάζ. Το αρσενικό έχει πιο έντονα σημάδια στο πρόσωπο και το λαιμό.

Σχήμα ράμφους

Κοντό, χοντρό, κωνικό ράμφος, σκούρο γκρι-καφέ.

Χρώμα ματιών

Σκούρο καφέ.

Χρώμα ποδιών

Ανοιχτό καφέ-ροζ έως γκρι-καφέ.

Διακριτικά γνωρίσματα

Μικρό μέγεθος, στρογγυλεμένο σώμα, κοντή ουρά, καμουφλαρισμένο πτέρωμα. Το αρσενικό διαθέτει σκούρα καφέ λωρίδα στο κέντρο του λαιμού και δύο μαύρες λωρίδες στα μάγουλα που σχηματίζουν ένα 'άγκιστρο'.

Εμφάνιση νεαρού

Τα νεαρά ορτύκια μοιάζουν με τα θηλυκά, αλλά έχουν πιο αχνά σημάδια και πιο θαμπό πτέρωμα. Τα σημάδια στο πρόσωπο των αρσενικών αναπτύσσονται σταδιακά.

Εποχιακές αλλαγές

Δεν υπάρχουν σημαντικές εποχιακές αλλαγές στο πτέρωμα, πέρα από την φυσιολογική φθορά και ανανέωση των φτερών.

Φυλετικός διμορφισμός

Τα αρσενικά έχουν πιο έντονα σημάδια στο πρόσωπο και το λαιμό, με μια χαρακτηριστική σκούρα καφέ λωρίδα στο κέντρο του λαιμού και μαύρες λωρίδες στα μάγουλα. Τα θηλυκά έχουν πιο αχνά σημάδια στο πρόσωπο, χωρίς τη σκούρα λωρίδα στο λαιμό, και συχνά έχουν πιο ανοιχτόχρωμο, κηλιδωτό στήθος.

Πώς να αναγνωρίσετε

1. 1

   Κάλεσμα

   Το πιο αξιόπιστο χαρακτηριστικό αναγνώρισης είναι το χαρακτηριστικό, επαναλαμβανόμενο, τριπλό κάλεσμα του αρσενικού 'πιτ-πιτ-πιτ' ή 'κβικ-κβικ-κβικ', ειδικά την αυγή και το σούρουπο.

2. 2

   Μέγεθος και Σχήμα

   Μικρό, στρογγυλεμένο, εδαφόβιο πτηνό με κοντή ουρά. Μοιάζει με μικροσκοπική πέρδικα.

3. 3

   Πτέρωμα

   Καμουφλαρισμένο, καφετί-κιτρινωπό με σκούρες ραβδώσεις και κηλίδες. Αναζητήστε τη σκούρα λωρίδα στο λαιμό και τις μαύρες λωρίδες στα μάγουλα του αρσενικού.

4. 4

   Συμπεριφορά

   Συνήθως κρύβεται στο πυκνό γρασίδι και πετάει μόνο όταν τρομάξει, με γρήγορα, χαμηλά φτεροκοπήματα. Είναι δύσκολο να το δει κανείς στο έδαφος.

Βιότοπος και κατανομή

Βιόμοι

Λιβάδια, καλλιεργήσιμες εκτάσεις, βοσκοτόπια, στέπες, ανοιχτές εκτάσεις με πυκνή χαμηλή βλάστηση.

Γεωγραφική εξάπλωση

Ευρεία κατανομή σε Ευρώπη, Ασία και Αφρική. Αναπαράγεται στην Ευρώπη και την Ασία, ενώ διαχειμάζει στην Αφρική και την Ινδική υποήπειρο.

Υψομετρικό εύρος

Από το επίπεδο της θάλασσας έως και 2.000 μέτρα, σπάνια υψηλότερα.

Προτιμώμενα περιβάλλοντα

Προτιμά ανοιχτές, επίπεδες ή ελαφρώς επικλινείς εκτάσεις με πυκνή, χαμηλή βλάστηση, όπως χωράφια με σιτηρά, τριφύλλι, χορτολιβαδικές εκτάσεις και βοσκοτόπια. Αποφεύγει τα δάση και τις πολύ ξηρές ή υγρές περιοχές.

Συμπεριφορά

Χρόνος δραστηριότητας

Κυρίως ημερόβιο, αλλά η μετανάστευση γίνεται τη νύχτα. Τα αρσενικά καλούν συχνότερα την αυγή και το σούρουπο.

Διατροφικές συνήθειες

Ψάχνει τροφή στο έδαφος, κρυμμένο μέσα στη βλάστηση. Τρέφεται κυρίως με σπόρους αγρωστωδών και άλλων φυτών, καθώς και με έντομα (π.χ. ακρίδες, σκαθάρια) και τις προνύμφες τους, αράχνες και άλλα μικρά ασπόνδυλα.

Κοινωνική συμπεριφορά

Είναι μοναχικό ή ζευγαρωτό κατά την αναπαραγωγική περίοδο. Κατά τη μετανάστευση, σχηματίζει μικρές ομάδες ή χαλαρά σμήνη.

Πρότυπο πτήσης

Συνήθως πετάει χαμηλά και γρήγορα σε ευθεία γραμμή, με γρήγορα φτεροκοπήματα, ειδικά όταν τρομάζει. Δεν πετάει σε μεγάλες αποστάσεις εκτός από τη μετανάστευση. Κατά τη μετανάστευση, πετάει σε μεγάλα ύψη και αποστάσεις.

Μετανάστευση

Είναι πλήρως μεταναστευτικό είδος. Τα ευρωπαϊκά και ασιατικά ορτύκια μεταναστεύουν νότια προς την Αφρική και την Ινδική υποήπειρο για να διαχειμάσουν, επιστρέφοντας στα εδάφη αναπαραγωγής την άνοιξη. Η μετανάστευση γίνεται κυρίως τη νύχτα.

Τοπικότητα

Τα αρσενικά είναι εδαφικά κατά την αναπαραγωγική περίοδο, υπερασπιζόμενα το έδαφός τους με καλέσματα και, σπανιότερα, με επιδείξεις.

Αναπαραγωγή

Εποχή αναπαραγωγής

Απρίλιος-Αύγουστος, με κορύφωση τον Μάιο-Ιούνιο.

Συνήθειες φωλεοποίησης

Η φωλιά είναι μια απλή κοιλότητα στο έδαφος, καλά κρυμμένη μέσα σε πυκνή βλάστηση, επενδυμένη με γρασίδι και φύλλα. Κατασκευάζεται από το θηλυκό.

Μέγεθος γέννας

Συνήθως 8-13 αυγά, αλλά μπορεί να φτάσει έως και 18.

Περιγραφή αυγού

6-18 αυγά (συνήθως 8-13), ωοειδή, γυαλιστερά, κιτρινωπά έως ανοιχτό καφέ, με σκούρες καφέ κηλίδες και στίγματα.

Περίοδος επώασης

17-20 ημέρες, αποκλειστικά από το θηλυκό.

Περίοδος εκκόλαψης

Οι νεοσσοί είναι φωλεόφυγοι (precocial) και εγκαταλείπουν τη φωλιά λίγες ώρες μετά την εκκόλαψη. Γίνονται πλήρως πτερωτοί και ανεξάρτητοι σε περίπου 19-21 ημέρες.

Γονική φροντίδα

Το θηλυκό επωάζει τα αυγά και φροντίζει τους νεοσσούς. Το αρσενικό μπορεί να παραμείνει στην περιοχή, αλλά συνήθως δεν συμμετέχει στην επώαση ή την ανατροφή των νεοσσών.

Πού θα το βρείτε

Συμβουλές πεδίου

1. Ακούστε το κάλεσμα. Το πιο εύκολο είναι να εντοπίσετε το ορτύκι από το χαρακτηριστικό κάλεσμα του αρσενικού, ειδικά την αυγή και το σούρουπο κατά την αναπαραγωγική περίοδο.
2. Προσεγγίστε προσεκτικά. Είναι πολύ κρυπτικά. Αν ακούσετε ένα κάλεσμα, προσπαθήστε να προσεγγίσετε αργά και αθόρυβα. Συχνά θα το δείτε να πετάγεται ξαφνικά από τα πόδια σας.
3. Χρησιμοποιήστε κιάλια. Αν πεταχτεί, χρησιμοποιήστε κιάλια για να το παρατηρήσετε κατά την πτήση ή όταν προσγειωθεί ξανά, αν και συνήθως κρύβεται αμέσως.
4. Επισκεφθείτε τις σωστές περιοχές. Επικεντρωθείτε σε αγροτικές περιοχές με καλλιέργειες και λιβάδια, μακριά από έντονη ανθρώπινη δραστηριότητα.

Παρόμοια είδη

Γρήγορα στοιχεία

Κατηγορία:

Πτηνό

Οικογένεια:

Phasianidae

Διατροφή:

Παμφάγο

Μετανάστευση:

Πλήρως μεταναστευτικό

Κατάσταση Διατήρησης:

Ελάχιστης Ανησυχίας

Κύριο χαρακτηριστικό:

Χαρακτηριστικό κάλεσμα αρσενικού

Διασκεδαστικά στοιχεία

• Το ορτύκι είναι το μόνο είδος της τάξης Galliformes στην Ευρώπη που είναι πλήρως μεταναστευτικό.
• Το κάλεσμα του αρσενικού είναι τόσο χαρακτηριστικό που έχει χρησιμοποιηθεί για να περιγράψει τον ήχο του σε πολλές γλώσσες.
• Παρά το μικρό του μέγεθος, μπορεί να διανύσει χιλιάδες χιλιόμετρα κατά τη μετανάστευση μεταξύ Ευρώπης/Ασίας και Αφρικής.
• Στην αρχαία Αίγυπτο, το ορτύκι ήταν σύμβολο και χρησιμοποιούνταν ως ιερογλυφικό.

Επιστημονική ταξινόμηση

Βασίλειο

Animalia

Συνομοταξία

Chordata

Κλάση

Aves

Τάξη

Galliformes

Οικογένεια

Phasianidae

Γένος

Coturnix

Είδος

Coturnix coturnix

Εξερευνήστε το Ορτύκι