Δεντρογέρακο

Σχετικά

Το Δεντρογέρακο είναι ένα μικρό, κομψό και γρήγορο γεράκι, γνωστό για την ακροβατική του πτήση και την ικανότητά του να κυνηγάει έντομα στον αέρα, καθώς και μικρά πουλιά. Είναι μεταναστευτικό είδος που αναπαράγεται στην Ευρώπη και την Ασία και διαχειμάζει στην Αφρική και τη Νότια Ασία.

Μέγεθος και διάρκεια ζωής

Μήκος

29-36 cm

Άνοιγμα φτερών

70-84 cm

Βάρος

130-340 g (αρσενικά 130-230 g, θηλυκά 190-340 g)

Διάρκεια ζωής

Έως 12 χρόνια στην άγρια φύση

Διατροφή

Σαρκοφάγο (κυρίως μεγάλα έντομα όπως λιβελούλες, σκαθάρια, πεταλούδες, καθώς και μικρά πουλιά όπως χελιδόνια, σταβλοχελίδονα, σπουργίτια)

Σωματικά χαρακτηριστικά

Φτέρωμα

Ενήλικα: Σκούρα γκρι-μπλε ράχη, λευκός λαιμός και μάγουλα με χαρακτηριστική μαύρη 'μουστάκα'. Η κοιλιά είναι λευκή με έντονες μαύρες ραβδώσεις. Τα κάτω καλυπτήρια των φτερών είναι λευκά με σκούρες ραβδώσεις. Τα 'παντελόνια' (μηροί) και τα κάτω καλυπτήρια της ουράς είναι χαρακτηριστικά κοκκινοκαφετιά (κεραμιδί).

Σχήμα ράμφους

Μικρό, γαμψό, σκούρο γκρι με κίτρινη βάση (κηρίο).

Χρώμα ματιών

Σκούρα καστανά μάτια με κίτρινο δακτύλιο γύρω τους.

Χρώμα ποδιών

Κίτρινα πόδια και δάχτυλα.

Διακριτικά γνωρίσματα

Κομψή, αεροδυναμική σιλουέτα με μακριές, μυτερές φτερούγες και σχετικά κοντή ουρά. Η χαρακτηριστική κοκκινοκαφετιά περιοχή στους μηρούς και κάτω από την ουρά είναι βασικό αναγνωριστικό. Γρήγορη, δυναμική πτήση με γρήγορα φτεροκοπήματα.

Εμφάνιση νεαρού

Τα νεαρά πουλιά έχουν πιο καφετί ράχη με ανοιχτόχρωμες άκρες στα φτερά, πιο έντονες καφετί ραβδώσεις στην κοιλιά και πιο αχνό κοκκινοκαφετί στους μηρούς. Το κηρίο είναι πιο γκριζωπό.

Εποχιακές αλλαγές

Δεν υπάρχουν σημαντικές εποχιακές αλλαγές στο πτέρωμα των ενηλίκων.

Φυλετικός διμορφισμός

Τα θηλυκά είναι ελαφρώς μεγαλύτερα και βαρύτερα από τα αρσενικά, αλλά το πτέρωμα είναι παρόμοιο.

Πώς να αναγνωρίσετε

1. 1

   Σιλουέτα και Πτήση

   Αναζητήστε μια κομψή, αεροδυναμική σιλουέτα με μακριές, μυτερές φτερούγες. Η πτήση είναι πολύ γρήγορη, δυναμική, με γρήγορα φτεροκοπήματα και απότομες αλλαγές κατεύθυνσης, συχνά κυνηγώντας έντομα ή πουλιά στον αέρα.

2. 2

   Πτέρωμα (Ενήλικα)

   Παρατηρήστε τη σκούρα γκρι-μπλε ράχη, τη λευκή κοιλιά με έντονες μαύρες ραβδώσεις και, κυρίως, τα χαρακτηριστικά κοκκινοκαφετιά 'παντελόνια' (μηρούς) και κάτω καλυπτήρια της ουράς. Η μαύρη 'μουστάκα' είναι επίσης εμφανής.

3. 3

   Πτέρωμα (Νεαρά)

   Στα νεαρά, η ράχη είναι πιο καφετί, οι ραβδώσεις στην κοιλιά πιο έντονες και καφετί, και τα 'παντελόνια' πιο αχνά κοκκινοκαφετιά.

4. 4

   Κλήσεις

   Ακούστε για το χαρακτηριστικό, γρήγορο, επαναλαμβανόμενο 'κι-κι-κι-κι' ή 'κβικ-κβικ-κβικ', ειδικά αν υπάρχει ανησυχία ή κοντά σε φωλιά.

5. 5

   Συμπεριφορά Κυνηγιού

   Παρατηρήστε το να κυνηγάει έντομα (π.χ. λιβελούλες) ή μικρά πουλιά στον αέρα με μεγάλη επιδεξιότητα και ταχύτητα.

Βιότοπος και κατανομή

Βιόμοι

Δάση, δασικές εκτάσεις, ανοιχτές περιοχές με διάσπαρτα δέντρα, αγροτικές περιοχές, υγρότοποι, παρόχθιες περιοχές.

Γεωγραφική εξάπλωση

Αναπαράγεται σε όλη την Ευρώπη και την Ασία, από τη Δυτική Ευρώπη μέχρι την Ιαπωνία. Διαχειμάζει στην υποσαχάρια Αφρική και τη Νότια Ασία.

Υψομετρικό εύρος

Από το επίπεδο της θάλασσας έως περίπου 2000 μέτρα.

Προτιμώμενα περιβάλλοντα

Προτιμά ανοιχτά τοπία με συστάδες δέντρων ή μικρά δάση, συχνά κοντά σε υγρότοπους ή ποτάμια, όπου υπάρχει αφθονία εντόμων και μικρών πουλιών. Αποφεύγει τα πυκνά, εκτεταμένα δάση.

Συμπεριφορά

Χρόνος δραστηριότητας

Ημερόβιο.

Διατροφικές συνήθειες

Κυνηγάει κυρίως στον αέρα, συλλαμβάνοντας έντομα και πουλιά με τα πόδια του. Συχνά παρατηρείται να κυνηγάει λιβελούλες πάνω από το νερό ή χελιδόνια σε ανοιχτές εκτάσεις. Μπορεί επίσης να κυνηγήσει από θέση παρατήρησης σε ένα δέντρο. Είναι πολύ γρήγορο και ευέλικτο στον αέρα.

Κοινωνική συμπεριφορά

Γενικά μοναχικό ή σε ζευγάρια κατά την αναπαραγωγική περίοδο. Κατά τη μετανάστευση μπορεί να σχηματίσει μικρές ομάδες.

Πρότυπο πτήσης

Εξαιρετικά γρήγορη και ακροβατική πτήση με δυνατά, ρηχά φτεροκοπήματα. Συχνά γλιστράει με τις φτερούγες ελαφρώς λυγισμένες προς τα πίσω, δίνοντας μια χαρακτηριστική 'άγκυρα' σιλουέτα. Μπορεί να κάνει απότομες αλλαγές κατεύθυνσης και βουτιές για να συλλάβει τη λεία του.

Μετανάστευση

Είναι πλήρως μεταναστευτικό είδος. Φτάνει στις περιοχές αναπαραγωγής στην Ευρώπη και την Ασία την άνοιξη (Απρίλιος-Μάιος) και αναχωρεί για τις περιοχές διαχείμασης στην Αφρική και τη Νότια Ασία το φθινόπωρο (Αύγουστος-Οκτώβριος).

Τοπικότητα

Τα ζευγάρια υπερασπίζονται την περιοχή φωλιάσματος τους.

Αναπαραγωγή

Εποχή αναπαραγωγής

Μάιος-Ιούλιος.

Συνήθειες φωλεοποίησης

Δεν χτίζει τη δική του φωλιά. Χρησιμοποιεί συχνά εγκαταλελειμμένες φωλιές κορακοειδών (π.χ. κουρών, καρακαξών) ή άλλων αρπακτικών σε ψηλά δέντρα, συνήθως κωνοφόρα ή φυλλοβόλα. Η φωλιά βρίσκεται συνήθως στην κορυφή ή κοντά στην κορυφή του δέντρου.

Μέγεθος γέννας

3-4 αυγά.

Περιγραφή αυγού

3-4 αυγά (σπανιότερα 2-5), υποκίτρινα ή λευκά με καφετιά ή κοκκινοκαφετιά στίγματα και κηλίδες.

Περίοδος επώασης

28-31 ημέρες, κυρίως από το θηλυκό.

Περίοδος εκκόλαψης

28-32 ημέρες μετά την εκκόλαψη. Τα νεαρά παραμένουν εξαρτημένα από τους γονείς για τροφή για αρκετές εβδομάδες μετά την πτήση.

Γονική φροντίδα

Και οι δύο γονείς φροντίζουν τα νεοσσούς. Το θηλυκό επωάζει και ταΐζει τους νεοσσούς στην αρχή, ενώ το αρσενικό φέρνει τροφή. Αργότερα, και οι δύο γονείς κυνηγούν για να ταΐσουν τα νεαρά.

Πού θα το βρείτε

Συμβουλές πεδίου

1. Παρατηρήστε τον ουρανό το σούρουπο. Το Δεντρογέρακο είναι ιδιαίτερα ενεργό το σούρουπο, κυνηγώντας έντομα που πετούν σε αυτό το διάστημα.
2. Εστιάστε σε περιοχές με έντομα. Αναζητήστε το πάνω από υγρότοπους, λίμνες ή ποτάμια όπου υπάρχουν πολλές λιβελούλες και άλλα μεγάλα έντομα.
3. Αναζητήστε εγκαταλελειμμένες φωλιές. Κατά την αναπαραγωγική περίοδο, ελέγξτε ψηλά δέντρα για παλιές φωλιές κορακοειδών, καθώς το Δεντρογέρακο τις χρησιμοποιεί συχνά.
4. Χρησιμοποιήστε κιάλια. Λόγω της ταχύτητας και του ύψους πτήσης του, τα κιάλια είναι απαραίτητα για την παρατήρηση των λεπτομερειών του πτερώματος και της συμπεριφοράς.

Παρόμοια είδη

Γρήγορα στοιχεία

Ταχύτητα:

Ένα από τα ταχύτερα γεράκια, ικανό για πολύ γρήγορες καταδιώξεις.

Διατροφή:

Κυρίως έντομα και μικρά πουλιά, συλλαμβανόμενα στον αέρα.

Φωλιά:

Δεν χτίζει δική του φωλιά, χρησιμοποιεί εγκαταλελειμμένες φωλιές άλλων πουλιών.

Μετανάστευση:

Μακρινός μετανάστης, διανύει χιλιάδες χιλιόμετρα μεταξύ περιοχών αναπαραγωγής και διαχείμασης.

Διασκεδαστικά στοιχεία

• Το όνομα 'subbuteo' προέρχεται από τα λατινικά και σημαίνει 'κάτω από τον βούτο', υποδηλώνοντας ότι είναι μικρότερο από τον κοινό βούτο (Buteo buteo).
• Είναι τόσο επιδέξιο στον αέρα που μπορεί να συλλάβει λιβελούλες και να τις καταναλώσει εν πτήσει, χωρίς να προσγειωθεί.
• Στην Ελλάδα, είναι ένα από τα πιο κομψά και δύσκολα στην παρατήρηση αρπακτικά λόγω της ταχύτητας και της διακριτικής του φύσης.

Επιστημονική ταξινόμηση

Βασίλειο

Animalia

Συνομοταξία

Chordata

Κλάση

Aves

Τάξη

Falconiformes

Οικογένεια

Falconidae

Γένος

Falco

Είδος

Falco subbuteo

Εξερευνήστε το Δεντρογέρακο