Ωτός

Σχετικά

Ο Ωτός είναι μια μικρόσωμη, νυκτόβια κουκουβάγια με εξαιρετικό καμουφλάζ, καθιστώντας την πολύ δύσκολο να εντοπιστεί την ημέρα. Χαρακτηρίζεται από τις φουντωτές τούφες στα αυτιά της, οι οποίες συχνά δεν είναι ορατές, εκτός αν το πουλί είναι σε κατάσταση επιφυλακής ή εκφοβισμού. Το πτέρωμά του έχει ένα περίπλοκο σχέδιο από καφέ, γκρι και υπόλευκες ραβδώσεις και κηλίδες, που μιμείται τέλεια τον φλοιό των δέντρων. Είναι μεταναστευτικό είδος, περνώντας τους χειμώνες στην υποσαχάρια Αφρική.

Μέγεθος και διάρκεια ζωής

Μήκος

19-21 cm

Άνοιγμα φτερών

47-54 cm

Βάρος

60-135 g

Διάρκεια ζωής

Περίπου 6-10 χρόνια στην άγρια φύση, έως 12 χρόνια σε αιχμαλωσία

Διατροφή

Κυρίως μεγάλα έντομα (πεταλούδες, νυχτοπεταλούδες, σκαθάρια, γρύλοι, ακρίδες), αράχνες, σαρανταποδαρούσες. Κατά καιρούς μικρά σπονδυλωτά όπως σαύρες, φίδια, ποντίκια και μικροπούλια.

Σωματικά χαρακτηριστικά

Φτέρωμα

Το πτέρωμα είναι κρυπτικό, με περίτεχνο σχέδιο από γκρι-καφέ και υπόλευκες ραβδώσεις, κηλίδες και γραμμώσεις, που του επιτρέπει να ενσωματώνεται στο περιβάλλον. Το κάτω μέρος είναι πιο ανοιχτόχρωμο με σκούρες ραβδώσεις. Έχει εμφανείς φουντωτές τούφες στα αυτιά (ωτικές τούφες) οι οποίες ανασηκώνονται όταν το πουλί είναι σε εγρήγορση ή αισθάνεται απειλή. Ο προσωπικός δίσκος είναι αχνά οριζόμενος.

Σχήμα ράμφους

Μικρό, γαμψό, σκούρο καφέ ή μαύρο.

Χρώμα ματιών

Κίτρινα, μεγάλα, με έντονη έκφραση.

Χρώμα ποδιών

Ποδαράκια γκρι-πορτοκαλί, φτερωτά μέχρι τα δάχτυλα.

Διακριτικά γνωρίσματα

Οι φουντωτές τούφες στα αυτιά (όταν είναι ορατές), το μικρό μέγεθος, η όρθια στάση και το εντυπωσιακό κρυπτικό πτέρωμα. Το χαρακτηριστικό μονότονο κάλεσμα.

Εμφάνιση νεαρού

Τα νεαρά πουλιά μοιάζουν με τους ενήλικες αλλά έχουν πιο ασαφή σχέδια στο πτέρωμα και οι φουντωτές τούφες στα αυτιά είναι λιγότερο αναπτυγμένες.

Εποχιακές αλλαγές

Δεν υπάρχουν σημαντικές εποχιακές αλλαγές στο πτέρωμα. Το χρώμα του πτερώματος μπορεί να ποικίλλει ελαφρώς μεταξύ υποειδών ή πληθυσμών, εμφανίζοντας κάποιες φορές πιο κοκκινωπές/κιτρινωπές αποχρώσεις, αλλά η βασική εμφάνιση παραμένει η ίδια.

Φυλετικός διμορφισμός

Ελάχιστος σεξουαλικός διμορφισμός. Τα θηλυκά είναι συνήθως ελαφρώς μεγαλύτερα και βαρύτερα, αλλά το πτέρωμα είναι παρόμοιο και στα δύο φύλα.

Πώς να αναγνωρίσετε

1. 1

   Κάλεσμα

   Το μονότονο, επαναλαμβανόμενο 'κιου' ή 'τιοκ' είναι ο πιο σίγουρος τρόπος αναγνώρισης, ειδικά τις νύχτες της άνοιξης και του καλοκαιριού. Ακούγεται σε συχνά διαστήματα, 2-3 δευτερόλεπτα το ένα από το άλλο.

2. 2

   Μέγεθος και σχήμα

   Μικρό μέγεθος, λεπτή σιλουέτα, όρθια στάση. Το κεφάλι του φαίνεται μικρότερο και πιο στρογγυλό όταν οι ωτικές τούφες δεν είναι ανασηκωμένες.

3. 3

   Πτέρωμα

   Το έντονα καμουφλαρισμένο γκρι-καφέ με ραβδώσεις πτέρωμα, που του επιτρέπει να ενσωματώνεται απόλυτα στον φλοιό των δέντρων. Ψάξτε για κάθετες ραβδώσεις που του δίνουν την όψη ενός κομματιού ξύλου.

4. 4

   Ωτικές τούφες

   Αν και συχνά πεσμένες, μπορούν να ανασηκωθούν όταν το πουλί είναι σε εγρήγορση ή αισθάνεται απειλή, κάνοντάς το να φαίνεται μεγαλύτερο. Αυτό είναι ένα βασικό διαγνωστικό χαρακτηριστικό σε σχέση με άλλες μικρές κουκουβάγιες.

5. 5

   Μάτια

   Τα έντονα κίτρινα μάτια είναι χαρακτηριστικά, ειδικά αν τα δείτε σε συνδυασμό με το μικρό του μέγεθος και τις κρυπτικές του φτερούγες.

Βιότοπος και κατανομή

Βιόμοι

Διαφόρων ειδών δασικές εκτάσεις, δενδρόφυτες περιοχές, οπωρώνες, πάρκα, κήποι, παραποτάμια δάση. Προτιμά περιοχές με διάσπαρτα δέντρα και ανοιχτά σημεία για κυνήγι.

Γεωγραφική εξάπλωση

Αναπαράγεται σε όλη την Ευρώπη (εκτός από τα πιο βόρεια τμήματα), τη Βόρεια Αφρική και την κεντρική Ασία. Διαχειμάζει στην υποσαχάρια Αφρική.

Υψομετρικό εύρος

Από το επίπεδο της θάλασσας έως περίπου τα 2.000 μέτρα, περιστασιακά υψηλότερα.

Προτιμώμενα περιβάλλοντα

Ελαφρά δάση, συστάδες δέντρων, δασικές παρυφές, αλσύλλια, παλιοί οπωρώνες, ελαιώνες, περιβόλια, πάρκα και μεγάλοι κήποι σε πεδινές και ημιορεινές περιοχές.

Συμπεριφορά

Χρόνος δραστηριότητας

Αποκλειστικά νυκτόβιο, αν και μπορεί να ακουστεί να καλεί και λίγο πριν την αυγή ή μετά το σούρουπο.

Διατροφικές συνήθειες

Νυκτόβιο αρπακτικό. Κυνηγά κυρίως από ένα κλαδί, παρακολουθώντας τα θύματά του και ορμώντας πάνω τους. Συχνά πιάνει μεγάλα έντομα εν πτήσει. Μπορεί επίσης να ψάχνει για τροφή στο έδαφος.

Κοινωνική συμπεριφορά

Μοναχικά πουλιά, εκτός από την περίοδο αναπαραγωγής. Κατά τη μετανάστευση μπορεί να συγκεντρωθούν σε μικρές ομάδες σε σημεία ανάπαυσης.

Πρότυπο πτήσης

Αθόρυβη, κυματιστή πτήση με γρήγορα χτυπήματα φτερών και σύντομες αερολισθήσεις. Συνήθως πετά σε χαμηλό ύψος ανάμεσα στα δέντρα.

Μετανάστευση

Πλήρως μεταναστευτικό είδος. Μεταναστεύει το φθινόπωρο προς την υποσαχάρια Αφρική και επιστρέφει στην Ευρώπη την άνοιξη. Η μετανάστευση γίνεται νύχτα.

Τοπικότητα

Οι αρσενικοί ορίζουν και υπερασπίζονται το αναπαραγωγικό τους έδαφος με καλέσματα.

Αναπαραγωγή

Εποχή αναπαραγωγής

Απρίλιος-Ιούλιος.

Συνήθειες φωλεοποίησης

Δεν κατασκευάζει φωλιά. Γεννά τα αυγά του σε κουφάλες δέντρων, σε τρύπες που έχουν δημιουργήσει δρυοκολάπτες, ή σπανιότερα σε σχισμές βράχων ή σε παλιές φωλιές άλλων πουλιών.

Μέγεθος γέννας

2-6 αυγά

Περιγραφή αυγού

2-6 (συνήθως 3-5) λευκά, στρογγυλά αυγά.

Περίοδος επώασης

24-25 ημέρες, το θηλυκό επωάζει, το αρσενικό φέρνει την τροφή.

Περίοδος εκκόλαψης

Οι νεοσσοί φεύγουν από τη φωλιά περίπου 21-23 ημέρες μετά την εκκόλαψη, αλλά παραμένουν εξαρτημένοι από τους γονείς για αρκετές εβδομάδες ακόμα.

Γονική φροντίδα

Και οι δύο γονείς φροντίζουν τους νεοσσούς, με το θηλυκό να επωάζει και το αρσενικό να κυνηγά, και αργότερα και οι δύο να τροφοδοτούν τους νεοσσούς.

Πού θα το βρείτε

Συμβουλές πεδίου

1. Ακούστε το κάλεσμα. Ο καλύτερος τρόπος να εντοπίσετε τον Ωτό είναι να ακούσετε το χαρακτηριστικό μονότονο 'κιου' του τη νύχτα, ειδικά από τον Απρίλιο έως τον Ιούλιο. Μπορεί να καλεί για ώρες ασταμάτητα.
2. Περιμένετε στο σούρουπο/αυγή. Ενώ είναι νυκτόβιο, είναι πιο πιθανό να το δείτε να κινείται ή να καλεί έντονα γύρω στην ώρα του σούρουπου και της αυγής.
3. Ψάξτε για κουφάλες. Ελέγξτε κουφάλες δέντρων σε παλιές, οπωρώνες ή πάρκα. Μπορεί να κρύβεται μέσα τους την ημέρα.
4. Χρησιμοποιήστε φακό με προσοχή. Αν ψάχνετε τη νύχτα, χρησιμοποιήστε έναν φακό με κόκκινο φίλτρο για να μην ενοχλήσετε το πουλί. Τα κίτρινα μάτια του θα λαμπυρίζουν στο φως.
5. Ελέγξτε για εκβολές. Κάτω από τα σημεία που συχνάζουν οι κουκουβάγιες, μπορείτε να βρείτε εκβολές (pellets), τις οποίες χρησιμοποιούν για να αποβάλλουν τα άπεπτα μέρη της τροφής τους (π.χ. σκελετούς εντόμων).
6. Προσοχή στο καμουφλάζ. Το καμουφλάζ του είναι εκπληκτικό. Μπορεί να βρίσκεται ακριβώς μπροστά σας και να μην το δείτε. Ψάξτε για μια λεπτή, όρθια σιλουέτα που μοιάζει με κλαδί σε δέντρο.

Παρόμοια είδη

Γρήγορα στοιχεία

Μέγιστο ύψος πτήσης:

Όχι συγκεκριμένα γνωστό, αλλά κυρίως χαμηλή πτήση για κυνήγι.

Ταχύτητα πτήσης:

Μέτρια, σχεδιασμένη για ευελιξία και αθόρυβη προσέγγιση θηραμάτων.

Αναπαραγωγική στρατηγική:

Μονογαμικό ζευγάρι κατά τη διάρκεια της αναπαραγωγικής περιόδου.

Αριθμός υποειδών:

Περίπου 6-7 υποείδη αναγνωρίζονται, με μικρές διακυμάνσεις στο μέγεθος και την απόχρωση του πτερώματος ανάλογα με τη γεωγραφική κατανομή.

Ενδιαίτημα (διαχείμασης):

Σαβάνες και ημι-έρημοι στην υποσαχάρια Αφρική.

Διασκεδαστικά στοιχεία

• Το όνομά του 'Ωτός' προέρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη 'ους' (αυτί), λόγω των χαρακτηριστικών ωτικών του τούφων.
• Είναι ένα από τα λίγα μεταναστευτικά είδη κουκουβάγιας στην Ευρώπη.
• Μπορεί να περιστρέψει το κεφάλι του έως και 270 μοίρες, ένα κοινό χαρακτηριστικό των κουκουβαγιών.
• Όταν απειλείται, τείνει να τεντώνει το σώμα του, να συμπιέζει το πτέρωμά του και να ανασηκώνει τις ωτικές του τούφες για να μοιάζει με κλαδί δέντρου ή να εκφοβίσει τον εισβολέα.
• Παρόλο που είναι νυκτόβιο, έχει εξαιρετική όραση και την ημέρα, αλλά βασίζεται κυρίως στην ακοή για το κυνήγι τη νύχτα.

Επιστημονική ταξινόμηση

Βασίλειο

Animalia

Συνομοταξία

Chordata

Κλάση

Aves

Τάξη

Strigiformes

Οικογένεια

Strigidae

Γένος

Otus

Είδος

Otus scops

Εξερευνήστε το Ωτός