Τσιροβάκος

Σχετικά

Ο Τσιροβάκος (Phylloscopus collybita) είναι ένα μικρό, ευκίνητο ωδικό πτηνό, μέλος της οικογένειας Phylloscopidae. Είναι ένα από τα πιο κοινά και ευρέως διαδεδομένα φυλλοσκόπια στην Ευρώπη, γνωστό για το χαρακτηριστικό του τραγούδι που μοιάζει με το 'τσιπ-τσαπ'. Είναι εντομοφάγο και μεταναστευτικό είδος, αν και σε ορισμένες περιοχές μπορεί να είναι μόνιμος κάτοικος.

Μέγεθος και διάρκεια ζωής

Μήκος

10-12 cm

Άνοιγμα φτερών

15-21 cm

Βάρος

6-10 g

Διάρκεια ζωής

2-3 έτη (έως 7 έτη στην άγρια φύση)

Διατροφή

Εντομοφάγο

Σωματικά χαρακτηριστικά

Φτέρωμα

Το πτέρωμα είναι γενικά θαμπό, πρασινο-καφέ στην πλάτη και κιτρινωπό-λευκό στην κοιλιά. Τα φτερά της πτήσης και η ουρά είναι πιο σκούρα καφέ με πρασινωπές άκρες. Έχει ένα αχνό, ανοιχτόχρωμο φρύδι (supercilium) πάνω από το μάτι, σκούρα πόδια και ένα λεπτό, μυτερό ράμφος. Το κάτω μέρος του ράμφους είναι συχνά πιο ανοιχτόχρωμο.

Σχήμα ράμφους

Λεπτό, μυτερό, σκούρο καφέ-μαύρο στο πάνω μέρος, πιο ανοιχτόχρωμο (ροζ-πορτοκαλί) στη βάση του κάτω μέρους.

Χρώμα ματιών

Σκούρο καφέ.

Χρώμα ποδιών

Σκούρα καφέ έως μαύρα.

Διακριτικά γνωρίσματα

Το πιο διακριτικό χαρακτηριστικό είναι το τραγούδι του. Οπτικά, το αχνό φρύδι, τα σκούρα πόδια και η απουσία έντονων χρωμάτων ή φτερωμάτων στα φτερά (όπως έχουν άλλα φυλλοσκόπια) είναι χρήσιμα. Συχνά κουνάει την ουρά του πάνω-κάτω.

Εμφάνιση νεαρού

Τα νεαρά άτομα είναι παρόμοια με τους ενήλικες, αλλά μπορεί να έχουν ένα πιο έντονο κιτρινωπό τόνο στο κάτω μέρος του σώματος και πιο φρέσκο πτέρωμα.

Εποχιακές αλλαγές

Δεν υπάρχουν σημαντικές εποχιακές αλλαγές στο πτέρωμα. Το πτέρωμα μπορεί να φαίνεται πιο φρέσκο και φωτεινό μετά την ετήσια έκδυση (μετά την αναπαραγωγική περίοδο).

Φυλετικός διμορφισμός

Δεν υπάρχει εμφανής σεξουαλικός διμορφισμός. Αρσενικά και θηλυκά έχουν παρόμοιο πτέρωμα.

Πώς να αναγνωρίσετε

1. 1

   Τραγούδι

   Ακούστε το χαρακτηριστικό, επαναλαμβανόμενο 'τσιπ-τσαπ, τσιπ-τσαπ'. Είναι ο πιο αξιόπιστος τρόπος αναγνώρισης, ειδικά όταν το πουλί είναι κρυμμένο.

2. 2

   Πόδια

   Παρατηρήστε το χρώμα των ποδιών. Ο Τσιροβάκος έχει σκούρα καφέ έως μαύρα πόδια, σε αντίθεση με τον Θαμνοφυλλοσκόπο που έχει ανοιχτόχρωμα.

3. 3

   Πτέρωμα

   Το πτέρωμα είναι γενικά θαμπό πρασινο-καφέ στην πλάτη και κιτρινωπό-λευκό στην κοιλιά. Δεν έχει έντονα κίτρινα ή λευκά φτερά στα φτερά.

4. 4

   Φρύδι (Supercilium)

   Έχει ένα αχνό, ανοιχτόχρωμο φρύδι πάνω από το μάτι, όχι τόσο έντονο όσο σε άλλα φυλλοσκόπια.

5. 5

   Συμπεριφορά

   Συχνά κουνάει την ουρά του πάνω-κάτω, μια χαρακτηριστική κίνηση που μπορεί να βοηθήσει στην αναγνώριση.

Βιότοπος και κατανομή

Βιόμοι

Δάση, δασικές εκτάσεις, θαμνώνες, κήποι, πάρκα, παρόχθια βλάστηση.

Γεωγραφική εξάπλωση

Ευρεία κατανομή σε όλη την Ευρώπη και την Ασία. Αναπαράγεται από τη Δυτική Ευρώπη μέχρι την Ανατολική Σιβηρία. Διαχειμάζει στη Νότια Ευρώπη, τη Βόρεια Αφρική, τη Μέση Ανατολή και την Ινδική υποήπειρο.

Υψομετρικό εύρος

Από το επίπεδο της θάλασσας έως τα 2.000 μέτρα, ανάλογα με την περιοχή.

Προτιμώμενα περιβάλλοντα

Προτιμά δάση φυλλοβόλων και μικτά, άκρες δασών, θαμνώδεις περιοχές με πυκνή βλάστηση, κήπους και πάρκα με δέντρα και θάμνους, συχνά κοντά σε νερό. Αποφεύγει τα πολύ πυκνά δάση και τις ανοιχτές εκτάσεις.

Συμπεριφορά

Χρόνος δραστηριότητας

Ημερόβιο.

Διατροφικές συνήθειες

Εντομοφάγο. Τρέφεται κυρίως με μικρά έντομα και τις προνύμφες τους (αφίδες, μικρές κάμπιες, μύγες, κουνούπια), αράχνες και άλλα μικρά ασπόνδυλα. Συλλέγει την τροφή του από τα φύλλα και τα κλαδιά των δέντρων και των θάμνων, συχνά με γρήγορες, ακροβατικές κινήσεις. Σπανιότερα, μπορεί να τραφεί με μικρά μούρα το φθινόπωρο.

Κοινωνική συμπεριφορά

Γενικά μοναχικό ή ζευγαρωμένο κατά την αναπαραγωγική περίοδο. Κατά τη μετανάστευση, μπορεί να σχηματίσει μικρές ομάδες ή να ενταχθεί σε μικτά σμήνη με άλλα μικρά ωδικά πτηνά.

Πρότυπο πτήσης

Γρήγορη, κυματιστή πτήση σε μικρές αποστάσεις μεταξύ των δέντρων. Μέσα στη βλάστηση, οι κινήσεις του είναι ευκίνητες και συνεχείς, καθώς ψάχνει για τροφή.

Μετανάστευση

Είναι κυρίως μεταναστευτικό είδος. Τα πουλιά που αναπαράγονται στη Βόρεια και Κεντρική Ευρώπη μεταναστεύουν νότια για να διαχειμάσουν στη Νότια Ευρώπη, τη Βόρεια Αφρική και τη Μέση Ανατολή. Ορισμένοι πληθυσμοί στη Δυτική Ευρώπη μπορεί να είναι μόνιμοι κάτοικοι. Η φθινοπωρινή μετανάστευση ξεκινά από τον Αύγουστο έως τον Οκτώβριο, και η εαρινή επιστροφή από τον Μάρτιο έως τον Μάιο.

Τοπικότητα

Τα αρσενικά είναι έντονα εδαφικά κατά την αναπαραγωγική περίοδο, υπερασπιζόμενα την περιοχή τους με τραγούδι και επιθετικές συμπεριφορές έναντι άλλων αρσενικών.

Αναπαραγωγή

Εποχή αναπαραγωγής

Απρίλιος-Ιούλιος, με δύο συνήθως φωλιές.

Συνήθειες φωλεοποίησης

Η φωλιά κατασκευάζεται από το θηλυκό, συνήθως χαμηλά σε πυκνή βλάστηση, θάμνους, ή νεαρά δέντρα, καλά κρυμμένη. Έχει σχήμα θόλου ή σφαίρας με πλευρική είσοδο, φτιαγμένη από γρασίδι, βρύα, φύλλα και επενδυμένη με φτερά και μαλλί.

Μέγεθος γέννας

4-7 αυγά.

Περιγραφή αυγού

4-7 αυγά, λευκά με μικρές κοκκινωπές-καφέ κηλίδες, ιδιαίτερα στο πλατύ άκρο. Μέγεθος περίπου 15 x 12 mm.

Περίοδος επώασης

13-15 ημέρες, κυρίως από το θηλυκό.

Περίοδος εκκόλαψης

12-15 ημέρες μετά την εκκόλαψη. Τα νεαρά εγκαταλείπουν τη φωλιά, αλλά παραμένουν εξαρτημένα από τους γονείς για λίγες ακόμη ημέρες.

Γονική φροντίδα

Το θηλυκό επωάζει τα αυγά και φροντίζει τους νεοσσούς. Το αρσενικό μπορεί να βοηθήσει στην τροφοδοσία των νεοσσών, ειδικά της δεύτερης φωλιάς, ενώ το θηλυκό ξεκινά την επώαση της επόμενης.

Πού θα το βρείτε

Συμβουλές πεδίου

1. Ακούστε το τραγούδι. Το τραγούδι του 'τσιπ-τσαπ' είναι ο καλύτερος δείκτης της παρουσίας του. Μάθετε να το αναγνωρίζετε.
2. Ψάξτε σε πυκνή βλάστηση. Ο Τσιροβάκος είναι συχνά κρυμμένος μέσα σε θάμνους και φυλλώματα, καθώς ψάχνει για έντομα. Χρησιμοποιήστε κιάλια.
3. Παρατηρήστε την κίνηση της ουράς. Η χαρακτηριστική κίνηση της ουράς πάνω-κάτω μπορεί να σας βοηθήσει να τον εντοπίσετε.
4. Επισκεφθείτε νωρίς το πρωί. Είναι πιο ενεργός και τραγουδάει πιο συχνά νωρίς το πρωί.

Παρόμοια είδη

Γρήγορα στοιχεία

Επιστημονική Ονομασία:

Phylloscopus collybita

Οικογένεια:

Phylloscopidae

Μέγεθος:

Μικρό (10-12 cm)

Διατροφή:

Εντομοφάγο

Κατάσταση Διατήρησης:

Ελάχιστης Ανησυχίας

Χαρακτηριστικό Τραγούδι:

'τσιπ-τσαπ, τσιπ-τσαπ'

Διασκεδαστικά στοιχεία

• Το όνομα 'collybita' προέρχεται από την ελληνική λέξη 'κολλυβιστής', που σημαίνει 'αργυραμοιβός', πιθανώς αναφερόμενο στον ήχο του τραγουδιού του που μοιάζει με το κέρμα που πέφτει.
• Ο Τσιροβάκος είναι ένα από τα πιο κοινά και ευρέως διαδεδομένα φυλλοσκόπια στην Ευρώπη, καθιστώντας τον ένα οικείο ήχο σε πολλά δάση και κήπους.
• Παρά το μικρό του μέγεθος, ο Τσιροβάκος πραγματοποιεί εντυπωσιακές μεταναστεύσεις, ταξιδεύοντας χιλιάδες χιλιόμετρα μεταξύ των τόπων αναπαραγωγής και διαχείμασης.
• Υπάρχουν αρκετά υποείδη του Τσιροβάκου, μερικά από τα οποία έχουν ελαφρώς διαφορετικά τραγούδια και πτερώματα, οδηγώντας σε ταξινομικές συζητήσεις.

Επιστημονική ταξινόμηση

Βασίλειο

Animalia

Συνομοταξία

Chordata

Κλάση

Aves

Τάξη

Passeriformes

Οικογένεια

Phylloscopidae

Γένος

Phylloscopus

Είδος

Phylloscopus collybita

Εξερευνήστε το Τσιροβάκος