Birdby LogoBirdby

خفاش

بسیار متنوع، از 'کمترین نگرانی' تا 'در معرض انقراض بحرانی' (بسته به گونه)

Chiroptera

پرنده‌ای دیدید؟ با اپلیکیشن Birdby فوراً آن را شناسایی کنید

باز کردن اپ

درباره

خفاش‌ها تنها پستانداران قادر به پرواز واقعی و پایدار هستند. آنها دارای بال‌هایی هستند که از غشای پوستی کشیده شده بین انگشتان کشیده شده و بدنشان تشکیل شده است. خفاش‌ها گروه بسیار متنوعی هستند که بیش از ۱۴۰۰ گونه شناخته شده دارند و در سراسر جهان به جز مناطق قطبی یافت می‌شوند. آنها نقش‌های اکولوژیکی حیاتی از جمله گرده‌افشانی، پراکندگی بذر و کنترل حشرات را ایفا می‌کنند.

اندازه و طول عمر

طول
۲.۹ تا ۱۶۰ سانتی‌متر (از خفاش خوک‌بینی تا روباه پرنده طلایی)
بازشدگی بال
۱۵ سانتی‌متر تا ۱.۷ متر
وزن
۲ گرم تا ۱.۶ کیلوگرم
طول عمر
معمولاً ۴ تا ۳۰ سال (بسته به گونه)
تغذیه
حشره‌خوار، میوه‌خوار، شهدخوار، ماهی‌خوار، گوشت‌خوار، خون‌خوار (بسیار متنوع)

ویژگی‌های ظاهری

پرها
خفاش‌ها پر ندارند، بلکه بدنشان پوشیده از خز است که رنگ آن از قهوه‌ای روشن، خاکستری، سیاه تا قرمز و زرد متغیر است. برخی گونه‌ها دارای الگوهای خاصی روی خز خود هستند.
شکل منقار
خفاش‌ها منقار ندارند. آنها دارای دهان و دندان‌هایی هستند که متناسب با رژیم غذایی‌شان تکامل یافته‌اند (مثلاً دندان‌های تیز برای حشره‌خواران، دندان‌های صاف برای میوه‌خواران).
رنگ چشم
چشم‌ها معمولاً کوچک و تیره هستند، اما در گونه‌های میوه‌خوار که بیشتر به بینایی متکی هستند، ممکن است بزرگتر باشند.
رنگ پا
پاها معمولاً همرنگ بدن یا کمی تیره‌تر هستند و دارای پنجه‌های تیز برای آویزان شدن می‌باشند.
ویژگی‌های متمایز
بال‌های غشایی، توانایی پرواز، پستاندار بودن، استفاده از پژواک‌یابی (در بیشتر گونه‌ها)، آویزان شدن وارونه برای استراحت.
ظاهر نابالغ
نوزادان خفاش (توله) معمولاً بدون خز یا با خز کم‌رنگ‌تر به دنیا می‌آیند و به طور کامل به مادر وابسته هستند. بال‌های آنها در ابتدا کوچک و ناکارآمد است.
تغییرات فصلی
تغییرات فصلی در خفاش‌ها بیشتر شامل تغییرات در رفتار (مانند خواب زمستانی یا مهاجرت) و ذخیره چربی بدن است تا تغییر در ظاهر فیزیکی. برخی گونه‌ها ممکن است در فصول سردتر خز متراکم‌تری داشته باشند.
دوشکلی جنسی
در بسیاری از گونه‌ها، نر و ماده از نظر اندازه یا رنگ خز تفاوت کمی دارند. در برخی گونه‌ها، ماده‌ها ممکن است کمی بزرگتر باشند، به خصوص در دوران بارداری.

شناسایی

  1. 1

    پرواز

    تنها پستاندارانی که پرواز واقعی دارند. پرواز آنها معمولاً نامنظم و چابک است، با تغییرات ناگهانی در جهت.

  2. 2

    زمان فعالیت

    اکثراً شب‌زی هستند و در گرگ و میش یا تاریکی شب دیده می‌شوند.

  3. 3

    محل استراحت

    در طول روز در مکان‌های تاریک و محافظت شده مانند غارها، شکاف‌ها، درختان توخالی یا ساختمان‌ها به صورت وارونه آویزان می‌شوند.

  4. 4

    شکل بدن

    بال‌های غشایی بزرگ و بدن پوشیده از خز. سر ممکن است دارای گوش‌های بزرگ و بینی‌های پیچیده (در برخی گونه‌ها) باشد.

  5. 5

    صدا

    صداهای فراصوت آنها با دستگاه‌های آشکارساز خفاش (Bat Detector) قابل شنیدن است. صداهای قابل شنیدن برای انسان شامل جیغ‌های کوتاه و کلیک است.

زیستگاه و گسترش

زیست‌بوم‌ها
جنگل‌های بارانی، جنگل‌های معتدل، بیابان‌ها، کوهستان‌ها، غارها، مناطق شهری، تالاب‌ها، ساواناها.
محدوده جغرافیایی
سراسر جهان به جز قطب جنوب و برخی جزایر اقیانوسی دورافتاده.
محدوده ارتفاعی
از سطح دریا تا ارتفاعات بالا (بیش از ۴۰۰۰ متر).
محیط‌های مورد علاقه
غارها، شکاف‌های صخره‌ای، درختان توخالی، برگ‌های بزرگ، ساختمان‌های متروکه، پل‌ها، معادن، و هر مکان تاریک و محافظت شده برای استراحت و پرورش فرزندان.

رفتار

زمان فعالیت
اکثراً شب‌زی (Nocturnal)، اما برخی گونه‌های میوه‌خوار و شهدخوار ممکن است در گرگ و میش (Crepuscular) یا حتی در طول روز فعال باشند.
عادات تغذیه
بسیار متنوع. حشره‌خواران حشرات را در پرواز شکار می‌کنند. میوه‌خواران از میوه‌های رسیده تغذیه می‌کنند. شهدخواران از شهد گل‌ها استفاده می‌کنند. برخی گونه‌ها ماهی، قورباغه، جوندگان کوچک یا حتی خون (خفاش‌های خون‌آشام) می‌خورند.
رفتار اجتماعی
بسیاری از گونه‌ها اجتماعی هستند و در کلونی‌های بزرگ زندگی می‌کنند که می‌تواند شامل هزاران یا حتی میلیون‌ها خفاش باشد. برخی گونه‌ها انفرادی هستند یا در گروه‌های کوچک خانوادگی زندگی می‌کنند.
الگوی پرواز
پرواز خفاش‌ها بسیار چابک و مانورپذیر است. آنها می‌توانند در هوا معلق بمانند، به سرعت تغییر جهت دهند و با دقت بالا در محیط‌های پیچیده پرواز کنند. سرعت و سبک پرواز بسته به گونه و رژیم غذایی متفاوت است.
الگوی مهاجرت
برخی گونه‌ها مهاجرت‌های فصلی طولانی انجام می‌دهند تا به مناطق گرم‌تر یا دارای منابع غذایی فراوان‌تر برسند. بسیاری از گونه‌ها نیز در طول زمستان به خواب زمستانی می‌روند.
قلمروگرایی
برخی گونه‌ها ممکن است از مناطق تغذیه یا استراحت خود دفاع کنند، اما در کلونی‌های بزرگ، مفهوم قلمرو کمتر دیده می‌شود. ماده‌ها از محل پرورش فرزندان خود محافظت می‌کنند.

آواز و فراخوان

آواز
خفاش‌ها آواز نمی‌خوانند. آنها از صداهای فراصوت (Ultrasound) برای پژواک‌یابی (Echolocation) استفاده می‌کنند که برای انسان قابل شنیدن نیست. این صداها به آنها کمک می‌کند تا در تاریکی جهت‌یابی کرده و طعمه را پیدا کنند.
فراخوان
علاوه بر صداهای فراصوت، خفاش‌ها صداهای قابل شنیدن برای انسان نیز تولید می‌کنند که شامل جیغ، خش‌خش، کلیک و غرغر است. این صداها برای ارتباطات اجتماعی، هشدار دادن به یکدیگر و دفاع از خود استفاده می‌شوند.
چه زمانی صدا می‌دهد
بیشتر صداهای فراصوت در طول پرواز و شکار در شب تولید می‌شوند. صداهای اجتماعی ممکن است در هر زمانی که خفاش‌ها در کلونی فعال هستند، شنیده شوند.

تولید مثل

فصل تولید مثل
بسته به گونه و منطقه جغرافیایی متفاوت است، اما معمولاً در بهار یا اوایل تابستان پس از بیدار شدن از خواب زمستانی یا بازگشت از مهاجرت.
عادات لانه‌سازی
خفاش‌ها لانه نمی‌سازند. آنها فرزندان خود را در مکان‌های امن و محافظت شده مانند غارها، شکاف‌های صخره‌ای، درختان توخالی یا ساختمان‌ها پرورش می‌دهند. ماده‌ها معمولاً در کلونی‌های زایمان (Maternity Colonies) جمع می‌شوند.
تعداد تخم
معمولاً یک توله در هر بار، اما برخی گونه‌ها ممکن است دو یا به ندرت سه توله داشته باشند.
توصیف تخم
خفاش‌ها تخم نمی‌گذارند، بلکه پستاندار هستند و زنده زا می‌باشند.
دوره جوجه‌کشی
خفاش‌ها تخم نمی‌گذارند.
دوره ترک لانه
توله‌ها معمولاً پس از چند هفته تا چند ماه (بسته به گونه) قادر به پرواز و مستقل شدن هستند.
مراقبت والدین
ماده‌ها به تنهایی از توله‌ها مراقبت می‌کنند. آنها توله‌ها را شیر می‌دهند و تا زمانی که قادر به پرواز و شکار شوند، از آنها محافظت می‌کنند.

کجا پیدا می‌شود

غارها و معادن متروکه

مکان‌های اصلی برای یافتن کلونی‌های بزرگ خفاش، به خصوص در طول روز یا در فصل خواب زمستانی.

جنگل‌ها و پارک‌ها

بسیاری از گونه‌های حشره‌خوار و میوه‌خوار در مناطق جنگلی و پارک‌ها یافت می‌شوند، به خصوص در نزدیکی منابع آب.

مناطق شهری و روستایی

برخی گونه‌ها در ساختمان‌ها، پل‌ها و زیر شیروانی خانه‌ها پناه می‌گیرند و در شب در اطراف چراغ‌های خیابان برای شکار حشرات پرواز می‌کنند.

نزدیکی منابع آب

خفاش‌ها اغلب در نزدیکی رودخانه‌ها، دریاچه‌ها و برکه‌ها برای نوشیدن آب و شکار حشرات آبزی پرواز می‌کنند.

نکات میدانی

  1. زمان مناسب. بهترین زمان برای مشاهده خفاش‌ها در گرگ و میش غروب یا قبل از طلوع آفتاب است، زمانی که آنها از پناهگاه‌های خود خارج می‌شوند یا به آنها بازمی‌گردند.
  2. استفاده از آشکارساز خفاش. برای شنیدن صداهای فراصوت خفاش‌ها و شناسایی گونه‌ها، از یک آشکارساز خفاش استفاده کنید.
  3. مشاهده رفتار. به الگوی پرواز، سرعت و مانورپذیری آنها توجه کنید. برخی گونه‌ها پرواز مستقیم‌تری دارند در حالی که برخی دیگر بسیار نامنظم پرواز می‌کنند.
  4. مکان‌های استراحت. در طول روز، به دنبال مکان‌های تاریک و محافظت شده مانند غارها، شکاف‌های صخره‌ای یا زیر پل‌ها باشید، اما از مزاحمت آنها خودداری کنید.
  5. نور قرمز. اگر نیاز به استفاده از چراغ قوه دارید، از نور قرمز استفاده کنید تا کمتر مزاحم خفاش‌ها شوید، زیرا آنها به نور قرمز حساسیت کمتری دارند.

حقایق سریع

تنها پستاندار پرنده:
خفاش‌ها تنها پستاندارانی هستند که قادر به پرواز واقعی و پایدار می‌باشند.
تنوع گونه‌ای:
بیش از ۱۴۰۰ گونه خفاش در سراسر جهان وجود دارد.
پژواک‌یابی:
بیشتر خفاش‌ها از پژواک‌یابی برای جهت‌یابی و شکار در تاریکی استفاده می‌کنند.
نقش اکولوژیکی:
گرده‌افشانی، پراکندگی بذر و کنترل آفات حشرات از جمله نقش‌های حیاتی خفاش‌ها در اکوسیستم است.
خواب زمستانی/مهاجرت:
بسیاری از گونه‌ها برای بقا در زمستان به خواب زمستانی می‌روند یا مهاجرت می‌کنند.

حقایق جالب

  • خفاش‌ها می‌توانند تا ۳۰ سال یا بیشتر عمر کنند که برای پستانداری با این اندازه بسیار طولانی است.
  • کوچکترین پستاندار جهان، خفاش خوک‌بینی (Kitti's hog-nosed bat)، تنها حدود ۲ گرم وزن دارد.
  • برخی گونه‌های خفاش می‌توانند با سرعت بیش از ۱۶۰ کیلومتر در ساعت پرواز کنند.
  • خفاش‌های میوه‌خوار نقش مهمی در بازسازی جنگل‌ها با پراکندگی بذر ایفا می‌کنند.
  • خفاش‌های خون‌آشام تنها پستاندارانی هستند که منحصراً از خون تغذیه می‌کنند، اما تنها سه گونه از آنها وجود دارد و به ندرت به انسان حمله می‌کنند.

رده‌بندی علمی

فرمانرو
جانوران (Animalia)
شاخه
طنابداران (Chordata)
رده
پستانداران (Mammalia)
راسته
خفاش‌سانان (Chiroptera)
خانواده
بیش از ۲۰ خانواده (مثلاً Vespertilionidae, Pteropodidae)
سرده
بسیار متنوع (بیش از ۲۰۰ جنس)
گونه
بیش از ۱۴۰۰ گونه

کشف بیشتر درباره خفاش

هرجا پرندگان را شناسایی کنید

رایگان در iOS، اندروید و وب. شناسایی با عکس و صدا، پایگاه داده کامل گونه‌ها و فهرست شخصی شما.

باز کردن در اپ