Hoe herken je de Nachtzwaluw

Om de Nachtzwaluw (Caprimulgus europaeus) correct te identificeren, controleer elk van deze kenmerken. Vogels kunnen lastig zijn: gedrag, leefgebied en roep bevestigen vaak wat een foto alleen niet kan.

Grootte in één oogopslag

Lengte

24-28 cm

Spanwijdte

52-60 cm

Gewicht

60-100 g

Te controleren lichamelijke kenmerken

1. 1

   Verenkleed

   Algemene verenkleurigheid en patroon.

   Het verenkleed is een complexe mix van grijs, bruin, zwart en roestbruin, met fijne strepen en vlekken die uitstekende camouflage bieden. De bovendelen zijn grijsbruin met donkere strepen, de onderdelen lichter met fijne dwarsbanden. Mannetjes hebben opvallende witte vlekken op de vleugeltoppen en aan de zijkanten van de staart, die bij vrouwtjes ontbreken of veel kleiner en gelig zijn.

2. 2

   Snavelvorm

   Vorm en kleur van de snavel: een belangrijk veldkenmerk.

   Kleine, korte snavel met een zeer brede mondopening, omgeven door lange, stijve borstelharen die helpen bij het vangen van insecten in de vlucht. De snavel is donker van kleur.

3. 3

   Oogkleur

   Iriskleur en opvallende oogmarkeringen.

   Grote, donkere ogen, aangepast aan het jagen in de schemering en 's nachts.

4. 4

   Pootkleur

   Kleur van poten en voeten.

   Korte, zwakke poten, bruinachtig van kleur, ongeschikt om te lopen, maar wel om te rusten.

5. 5

   Onderscheidende kenmerken

   Opvallende kenmerken die deze soort onderscheiden.

   Cryptisch verenkleed, brede mondopening, lange vleugels, lange staart. Mannetjes hebben witte vlekken op vleugeltoppen en staart. Vliegt geruisloos met diepe, veerkrachtige vleugelslagen.

6. 6

   Uiterlijk jongen

   Hoe jongen verschillen van volwassenen.

   Jonge vogels lijken op vrouwtjes, maar zijn vaak iets lichter en fijner getekend, met minder duidelijke strepen en vlekken. De witte vlekken bij jonge mannetjes zijn nog niet volledig ontwikkeld.

7. 7

   Seizoensveranderingen

   Verenverandering tussen broedseizoen en daarbuiten.

   Geen significante seizoensgebonden veranderingen in het verenkleed. Het verenkleed blijft het hele jaar door cryptisch.

8. 8

   Geslachtsdimorfisme

   Verschillen tussen mannetjes en vrouwtjes.

   Mannetjes hebben duidelijke witte vlekken op de vleugeltoppen (primaries) en aan de zijkanten van de staart. Vrouwtjes missen deze witte vlekken of hebben ze in een veel kleinere, gelige vorm.

Belangrijkste veldkenmerken

• Zang. Luister naar de kenmerkende, langdurige, snorrende zang die urenlang kan aanhouden in de schemering en nacht. Dit is vaak de eerste en beste indicator van aanwezigheid.
• Vlucht. Let op de geruisloze, behendige vlucht met diepe vleugelslagen, vaak afgewisseld met glijvluchten. De vogel lijkt soms op een grote vlinder of een kleine roofvogel in de schemering.
• Verenkleed. Bij een zeldzame waarneming overdag, zoek naar het cryptische, boomschorsachtige verenkleed. De vogel rust vaak in de lengterichting op een tak of op de grond.
• Witte vlekken (mannetje). Let op de witte vlekken op de vleugeltoppen en aan de zijkanten van de staart bij vliegende mannetjes. Deze zijn goed zichtbaar in de schemering.
• Gedrag. De Nachtzwaluw is crepusculair en nachtelijk. Zoek ernaar bij zonsopgang en zonsondergang in geschikte habitats.

Ontdek de Nachtzwaluw