Rotsduif

Over de soort

De Rotsduif, waarvan de stadsduif een gedomesticeerde en verwilderde variant is, is een van de meest verspreide vogels ter wereld. Het oorspronkelijke type bewoonde kliffen en rotsachtige kusten, vandaar de naam. Stadsduiven vertonen een enorme variatie in verenkleed als gevolg van kruisingen met gedomesticeerde rassen.

Grootte en levensduur

Lengte

30-35 cm

Spanwijdte

62-72 cm

Gewicht

238-380 g

Levensduur

3-5 jaar in stedelijke gebieden; tot 15 jaar in gevangenschap of ideale omstandigheden.

Voedsel

Voornamelijk zaden, granen, peulvruchten. In stedelijke gebieden ook broodkruimels en ander menselijk afval.

Fysieke kenmerken

Verenkleed

De wilde rotsduif heeft een overwegend grijze kleur met twee duidelijke zwarte banden op elke vleugel, een witte stuit en een iriserende groene en paarse glans op de nek en borst. De verwilderde stadsduif kent een breed scala aan kleuren en patronen, waaronder zwart, wit, bruin, roodbruin en verschillende gevlekte combinaties. Vaak zijn de twee zwarte vleugelbanden nog zichtbaar, maar ze kunnen ook ontbreken of veel breder zijn.

Snavelvorm

Kort, slank, met een licht gebogen bovensnavel en een zachte, wasachtige cere aan de basis.

Oogkleur

Oranje-rood, met een smalle grijze oogring.

Pootkleur

Roodachtig roze.

Onderscheidende kenmerken

De oorspronkelijke wilde variant is te herkennen aan de witte stuit en de twee zwarte vleugelbanden op een grijze ondergrond. Bij stadsduiven is de enorme variatie in kleur een kenmerk, waarbij de witte stuit vaak ontbreekt.

Uiterlijk jongen

Jonge duiven lijken op volwassenen, maar hebben een doffer verenkleed met minder iriserende glans op de nek en borst. De cere aan de snavelbasis is vaak minder prominent en geliger.

Seizoensveranderingen

Geen significante seizoensgebonden veranderingen in het verenkleed. De iriserende glans kan tijdens de ruiperiode tijdelijk minder opvallend zijn.

Geslachtsdimorfisme

Mannen en vrouwen zijn qua verenkleed zeer gelijk. Mannetjes zijn doorgaans iets groter en zwaarder en vertonen vaker baltsgedrag (koeren, buigen).

Hoe herken je

1. 1

   Verenkleed (Wilde Rotsduif)

   Zoek naar het grijze lichaam, de twee duidelijke zwarte vleugelbanden, de witte stuit en de iriserende glans op de nek en borst. Dit is het 'originele' type.

2. 2

   Verenkleed (Stadsduif)

   De enorme variatie in kleur (zwart, wit, bruin, grijs, gevlekt) is het meest opvallende kenmerk. Let op de algemene duifvorm en het gedrag.

3. 3

   Vlucht

   Snelle, directe vlucht met krachtige vleugelslagen. Vaak in groepen, soms met synchrone bewegingen.

4. 4

   Gedrag

   Zeer tam in stedelijke gebieden, foeragerend op de grond, vaak in de nabijheid van mensen. Het kenmerkende koeren en het knikken van de kop tijdens het lopen zijn goede aanwijzingen.

5. 5

   Leefomgeving

   Vooral te vinden in stedelijke gebieden, dorpen, boerderijen en industrieterreinen. Waar menselijke structuren kliffen nabootsen.

Leefgebied en verspreiding

Biomen

Oorspronkelijk rotsachtige kusten, kliffen en bergen. Nu wereldwijd in vrijwel alle stedelijke en agrarische gebieden, van tropische tot gematigde zones.

Verspreidingsgebied

Oorspronkelijk Eurazië en Noord-Afrika. Door domesticatie en verwildering nu kosmopolitisch, aanwezig op alle continenten behalve Antarctica.

Hoogtebereik

Zeeniveau tot meer dan 4000 meter in bergachtige gebieden.

Voorkeursomgevingen

Rotswanden, gebouwen, bruggen, schuren, en andere menselijke structuren die nisjes en richels bieden voor nestplaatsen en beschutting.

Gedrag

Activiteitstijd

Diurnaal (dagactief).

Eetgewoonten

Zoekt op de grond naar voedsel. Pikken voornamelijk zaden, granen en peulvruchten. In steden ook brood, friet, en ander afval. Kan grote hoeveelheden voedsel opslaan in de krop.

Sociaal gedrag

Zeer sociaal, leeft vaak in kolonies of groepen. Vormen paartjes voor het leven. Communiceren door koeren, lichaamsstaal en soms vleugelklappen.

Vliegpatroon

Snelle, directe vlucht met krachtige vleugelslagen. Kan goed manoeuvreren. Vliegt vaak in groepen, vooral bij voedselbronnen.

Trekpatroon

Niet-migrerend. Ze blijven het hele jaar door in hun broedgebieden.

Territoriaal gedrag

Broedende paartjes verdedigen een klein territorium rond het nest, maar ze foerageren vaak gezamenlijk in grotere gebieden.

Voortplanting

Broedseizoen

Kan het hele jaar door broeden in stedelijke gebieden met voldoende voedsel, maar piekt in het voorjaar en de zomer (maart-oktober).

Nestgewoonten

Bouwt een eenvoudig, slordig nest van takjes, gras en ander beschikbaar materiaal op richels van gebouwen, bruggen, grotten of kliffen. Beide ouders bouwen het nest.

Legselgrootte

Meestal 2 eieren per broedsel. Meerdere broedsels per jaar zijn mogelijk (tot 5-6).

Eierbeschrijving

Meestal twee, glanzend witte eieren.

Broedperiode

17-19 dagen, beide ouders broeden.

Uitvliegperiode

25-32 dagen. De jongen worden gevoed met duivenmelk, een voedingsrijke substantie die in de krop van beide ouders wordt geproduceerd.

Ouderlijke zorg

Beide ouders zorgen intensief voor de jongen, voeden ze met duivenmelk en beschermen het nest.

Waar te vinden

Veldtips

1. Let op onnatuurlijke kleuren. Als je een duif ziet die afwijkt van de standaard grijze duif (bijvoorbeeld wit, zwart, bruin), is het vrijwel zeker een verwilderde Rotsduif.
2. Luister naar het koeren. Het kenmerkende, keelachtige 'roe-koe-koo' is een duidelijke aanwijzing voor de aanwezigheid van duiven.
3. Observeer hun interactie met mensen. Rotsduiven zijn vaak tam en zullen dichtbij mensen komen in de hoop op voedsel.

Gelijkende soorten

Snelle feiten

Gedomesticeerde afkomst:

De stadsduif is een verwilderde nakomeling van de gedomesticeerde duif, die weer afstamt van de wilde rotsduif.

Duivenmelk:

Produceren 'duivenmelk' in hun krop om de jongen te voeden, een uniek kenmerk onder vogels.

Navigatie:

Bekend om hun uitstekende navigatievermogen, wat ze tot gewaardeerde postduiven maakte.

Kleurvariatie:

Grote variatie in verenkleedpatronen door kruisingen met diverse gedomesticeerde rassen.

Leuke weetjes

• Duiven kunnen de menselijke taal niet spreken, maar ze kunnen wel getallen en zelfs abstracte concepten herkennen.
• In de Tweede Wereldoorlog werden duiven gebruikt om belangrijke boodschappen te bezorgen, sommige ontvingen zelfs medailles voor hun diensten.
• De wilde rotsduif heeft blauwgrijze poten, in tegenstelling tot de roodachtige poten van de stadsduif.
• Rotsduiven zijn monogame dieren en vormen paartjes voor het leven, hoewel ze soms 'vreemdgaan'.

Wetenschappelijke classificatie

Rijk

Animalia

Stam

Chordata

Klasse

Aves

Orde

Columbiformes

Familie

Columbidae

Geslacht

Columba

Soort

Columba livia

Ontdek de Rotsduif