Birdby LogoBirdby
Witkopzeearend (Haliaeetus leucocephalus)

Witkopzeearend

Niet bedreigd (LC - Least Concern)

Haliaeetus leucocephalus

Vogel gezien? Identificeer hem direct met de Birdby-app

App openen

Over de soort

De Witkopzeearend is een grote roofvogel afkomstig uit Noord-Amerika, bekend om zijn opvallende witte kop en staart bij volwassen vogels. Het is de nationale vogel en het nationale dier van de Verenigde Staten. Deze soort is een opportunistische carnivoor die voornamelijk jaagt op vis, maar ook kleine zoogdieren, watervogels en aas niet schuwt. Het is een krachtige vlieger die gebruik maakt van thermiek om hoog in de lucht te zweven.

Grootte en levensduur

Lengte
70-102 cm
Spanwijdte
180-230 cm
Gewicht
3-6.3 kg (vrouwtjes zijn gemiddeld 25% groter en zwaarder dan mannetjes)
Levensduur
Gemiddeld 20 jaar in het wild, tot meer dan 30 jaar
Voedsel
Voornamelijk vis (bijvoorbeeld zalm, forel, meerval), maar ook watervogels (eenden, ganzen), kleine zoogdieren (konijnen, marmotten), reptielen, amfibieën en aas. Ze staan erom bekend voedsel te stelen van andere roofvogels, zoals Visarenden.

Fysieke kenmerken

Verenkleed
Volwassen vogels (vanaf 4-5 jaar oud) hebben een helderwitte kop en staart, contrasterend met een donkerbruin tot zwart lichaam en vleugels. Het verenkleed is dicht en glanzend. Juvenielen zijn uniform donkerbruin met variabele witte vlekken op de ondervleugels, buik en staart; hun kop is donker.
Snavelvorm
Groot, zwaar en haakvormig, geel van kleur bij volwassen vogels, donkerder bij juvenielen.
Oogkleur
Felgeel bij volwassen vogels, donkerbruin bij juvenielen.
Pootkleur
Felgeel bij volwassen vogels, bleker geel bij juvenielen. Krachtige poten met scherpe klauwen.
Onderscheidende kenmerken
De combinatie van een witte kop en staart met een donker lichaam bij volwassen vogels is uniek. De grote, gele snavel en gele poten zijn ook kenmerkend. De vlucht is krachtig met trage, diepe vleugelslagen.
Uiterlijk jongen
Juvenielen zijn grotendeels donkerbruin met onregelmatige witte vlekken op de onderzijde van de vleugels, de buik en aan de basis van de staart. De kop is donker, de snavel donkergrijs tot zwart en de ogen donker. Ze verkrijgen geleidelijk aan hun volwassen verenkleed over een periode van 4-5 jaar, waarbij het wit op de kop en staart toeneemt en de snavel en ogen geel worden.
Seizoensveranderingen
Geen significante seizoensgebonden veranderingen in het verenkleed bij volwassen vogels. Juvenielen ondergaan een graduele verandering naar volwassen verenkleed.
Geslachtsdimorfisme
Vrouwtjes zijn merkbaar groter en zwaarder dan mannetjes, maar het verenkleed is identiek.

Hoe herken je

  1. 1

    Volwassen verenkleed

    De onmiskenbare witte kop en staart contrasterend met een donkerbruin lichaam. Gele snavel en poten.

  2. 2

    Juveniel verenkleed

    Voornamelijk donkerbruin met onregelmatige witte vlekken, vooral op de onderkant van de vleugels en buik. De kop is donker. Donkere snavel en ogen. Geduld is vereist om de geleidelijke overgang naar het volwassen verenkleed te observeren.

  3. 3

    Grootte en silhouet

    Een zeer grote roofvogel met brede, lange vleugels. In vlucht worden de vleugels vlak of in een zeer lichte 'V'-vorm gehouden. De kop steekt ver naar voren uit en de staart is relatief kort en wigvormig.

  4. 4

    Gedrag

    Vaak zittend op hoge uitkijkposten bij water (bomen, palen), of jagend door over het water te vliegen en vis te grijpen met de klauwen.

  5. 5

    Roep

    Een reeks hoge 'kik-kik-kik' of lagere 'kak-kak-kak' geluiden. Minder krachtig dan verwacht van zo'n grote vogel.

Leefgebied en verspreiding

Biomen
Gematigde bossen, boreale bossen, kustgebieden, wetlands, grote rivieren en meren.
Verspreidingsgebied
Noord-Amerika, van Alaska en Canada tot het grootste deel van de Verenigde Staten en het noorden van Mexico.
Hoogtebereik
Meestal van zeeniveau tot ongeveer 2000 meter, maar kan in bergachtige gebieden hoger worden waargenomen.
Voorkeursomgevingen
Grote open waterlichamen zoals rivieren, meren, kusten en estuaria, omgeven door grote, oude bomen (vaak naaldbomen) die geschikt zijn voor nestbouw en als uitkijkposten.

Gedrag

Activiteitstijd
Diurnaal (dagactief).
Eetgewoonten
Voornamelijk visser; ze vliegen laag boven het water en grijpen vissen met hun scherpe klauwen. Ze zijn ook bekend om kleptoparasitisme (voedsel stelen van andere vogels) en het eten van aas, vooral in de winter. Jagen ook op watervogels en kleine zoogdieren.
Sociaal gedrag
Meestal solitair of in paren, vooral tijdens het broedseizoen. Buiten het broedseizoen kunnen ze samenkomen in grote groepen op plaatsen met overvloedig voedsel, zoals overwinteringsgebieden of bij visrijke rivieren.
Vliegpatroon
Majestueuze en krachtige vlucht. Ze zweven vaak op thermiek, cirkelend hoog in de lucht, of vliegen met diepe, trage vleugelslagen. De vleugels worden in een lichte 'V'-vorm gehouden tijdens het zweven.
Trekpatroon
Noordelijke populaties zijn trekvogels en migreren naar zuidelijker gebieden voor de winter, op zoek naar open water. Zuidelijke populaties zijn overwegend standvogels.
Territoriaal gedrag
Broedparen zijn territoriaal en verdedigen hun nestgebied agressief. Buiten het broedseizoen kan de territorialiteit afnemen, vooral in voedselrijke gebieden waar groepen samenkomen.

Zang en geluiden

Zang
De Witkopzeearend heeft geen echte zang. Vocalisaties worden meestal gebruikt voor communicatie tussen partners of bij het verdedigen van het territorium.
Roep
Meest voorkomende roep is een serie van scherpe, hoge 'kik-kik-kik-kik' geluiden, of een reeks van korte, lage 'kak-kak-kak' kreten. Ze produceren ook een wat fluitend geluid. De roep is minder indrukwekkend dan zijn imposante uiterlijk doet vermoeden.
Wanneer hij roept
Vooral tijdens het broedseizoen rond het nest, bij territoriumverdediging, en tussen paren. Kan ook roepen tijdens confrontaties of bij het vinden van voedsel.

Voortplanting

Broedseizoen
Varieert geografisch: december-mei in het zuiden, april-augustus in het noorden. Het broedseizoen begint doorgaans in de late winter of het vroege voorjaar.
Nestgewoonten
Bouwen zeer grote nesten van takken, vaak in hoge bomen (soms op kliffen of menselijke structuren). Nesten kunnen tot 4 meter diep en 2.5 meter breed worden, en tot 1 ton wegen, doordat ze jaar na jaar opnieuw worden gebruikt en uitgebreid. Beide ouders bouwen en onderhouden het nest.
Legselgrootte
Meestal 2-3 eieren.
Eierbeschrijving
2-3 (zelden 1 of 4) effen witte of licht crèmekleurige eieren, zonder markeringen. Ze zijn ovaal van vorm.
Broedperiode
Ongeveer 34-36 dagen, voornamelijk door het vrouwtje, hoewel het mannetje ook broedt.
Uitvliegperiode
Jongen vliegen uit na 10-12 weken (70-98 dagen) na het uitkomen. Ze blijven nog enkele weken tot maanden afhankelijk van de ouders voor voedsel en leren jagen.
Ouderlijke zorg
Beide ouders zorgen voor de jongen. Het mannetje brengt vaak voedsel naar het nest terwijl het vrouwtje broedt en later de kuikens verzorgt. Na het uitvliegen blijven de jongen nog enige tijd in de buurt van het nest en worden ze door de ouders gevoed en begeleid bij het leren jagen.

Waar te vinden

Kusten en estuaria

Langs de Atlantische en Pacifische kusten van Noord-Amerika, en in de estuaria van grote rivieren.

Grote meren en rivieren

Vooral de Grote Meren regio, de Mississippi-rivier en andere grote riviersystemen met voldoende vis en hoge bomen langs de oevers.

Binnenlandse wetlands

Grote moerassen en wetlands met open water en bosrijke gebieden in de buurt.

Overwinteringsgebieden

In de winter verzamelen ze zich vaak in grote aantallen langs open wateren waar nog vis te vinden is, zoals langs rivieren in de lagere 48 staten.

Veldtips

  1. Kijk omhoog. Zoek naar silhouetten van grote vogels die zweven op grote hoogte, of zittend in de top van een dode boom bij water.
  2. Gebruik een verrekijker of telescoop. Essentieel om details van verenkleed, snavelkleur en oogkleur te onderscheiden, vooral bij juvenielen.
  3. Focus op waterrijke gebieden. De grootste kans om ze te zien is in de buurt van grote waterlichamen met voldoende vis.
  4. Let op aas. In de wintermaanden kunnen ze vaak worden gevonden bij karkassen of dode vissen.
  5. Bezoek bekende observatiepunten. Veel nationale parken en natuurreservaten hebben specifieke plaatsen waar Witkopzeearenden regelmatig worden waargenomen of broeden.

Gelijkende soorten

Steenarend

Aquila chrysaetos

De Steenarend heeft een donkerbruin verenkleed over het hele lichaam, inclusief kop en staart (juveniele Steenarenden hebben een witte basis aan de staart met een donkere band, maar niet de geheel witte staart van de volwassen Witkopzeearend). Zijn snavel is kleiner en zijn poten zijn (gevederd) tot aan de tenen, in tegenstelling tot de onbevederde, gele poten van de Witkopzeearend. Steenarenden worden vaker in bergachtig terrein en open landschappen gevonden, terwijl Witkopzeearenden meer aan water gebonden zijn.

Visarend

Pandion haliaetus

Visarenden zijn kleiner en slanker dan Witkopzeearenden. Ze hebben een kenmerkende witte onderzijde, een donkere rug en een zwarte 'maskerstreep' door het oog. Hun vleugels zijn in vlucht gebogen in een duidelijke 'M'-vorm. Hoewel ze ook voornamelijk vis eten, zijn hun jachttechnieken en silhouetten in de vlucht heel verschillend.

Grote Kanoet

Calidris canutus

Dit is een totaal andere soort (steltloper) en wordt hier vermeld als een hypothetische misidentificatie, maar is in werkelijkheid niet vergelijkbaar met een Witkopzeearend. Het is belangrijk om te benadrukken dat er geen andere grote roofvogels in Noord-Amerika zijn die de unieke combinatie van witte kop en staart met een donker lichaam bij volwassen vogels vertonen.

Snelle feiten

Nationale vogel:
Verenigde Staten van Amerika
Dieet:
Voornamelijk vis
Nesten:
Grootste vogelnesten in Noord-Amerika
Vleugelspanwijdte:
Kan meer dan 2 meter bedragen
Terugkeer:
Succesvol herstel van bijna uitsterven

Leuke weetjes

  • De Witkopzeearend kan vliegen met een snelheid van 30-50 km/u en duiken met snelheden tot 160 km/u.
  • Ze zijn monogame vogels en vormen paartjes voor het leven. Als een partner sterft, zoekt de overlevende een nieuwe partner.
  • De klauwen van een Witkopzeearend zijn zo krachtig dat ze hun prooi niet loslaten, zelfs niet als de prooi te zwaar is om te dragen, wat soms tot hun eigen verdrinking leidt.
  • Benjamin Franklin was van mening dat de kalkoen een betere nationale vogel zou zijn geweest vanwege het 'slechte morele karakter' van de arend, die voedsel zou stelen van andere vogels.
  • Hun gezichtsvermogen is ongeveer 4 tot 8 keer beter dan dat van een mens, waardoor ze vissen kunnen spotten vanuit de lucht van grote hoogte.

Wetenschappelijke classificatie

Rijk
Animalia
Stam
Chordata
Klasse
Aves
Orde
Accipitriformes
Familie
Accipitridae
Geslacht
Haliaeetus
Soort
Haliaeetus leucocephalus

Ontdek de Witkopzeearend

Identificeer vogels overal

Gratis op iOS, Android en web. Foto- en geluidsidentificatie, complete soortendatabase en je persoonlijke lijst.

Openen in app