Kalijfazant

Over de soort

De Kalijfazant is een middelgrote fazantensoort die bekend staat om zijn opvallende seksuele dimorfisme. Mannetjes zijn over het algemeen donkerder en glanzender dan de meer ingetogen gekleurde vrouwtjes. Ze zijn inheems in de bossen en struikgewassen van Zuid- en Zuidoost-Azië, maar zijn op sommige plaatsen geïntroduceerd, waaronder in delen van Europa en Noord-Amerika. Het zijn schuwe vogels die voornamelijk op de grond foerageren.

Grootte en levensduur

Lengte

63-74 cm (man), 50-60 cm (vrouw)

Spanwijdte

Ongeveer 65-85 cm

Gewicht

640-1400 g (man), 500-1000 g (vrouw)

Levensduur

Ongeveer 10-15 jaar in het wild

Voedsel

Omnivoor (zaden, bessen, insecten, wormen, kleine reptielen)

Fysieke kenmerken

Verenkleed

Mannetjes hebben een glanzend blauwzwart tot paarszwart verenkleed met een opvallende kuif en rode naakte huid rond de ogen. De kleur van de onderrug en stuit varieert per ondersoort, van wit tot blauwzwart. Vrouwtjes zijn over het algemeen bruinachtig met fijne donkere strepen en een kortere kuif.

Snavelvorm

Korte, stevige, licht gebogen snavel, meestal hoornkleurig tot grijsachtig.

Oogkleur

Donkerbruin.

Pootkleur

Grijs tot grijsbruin, met sporen bij de mannetjes.

Onderscheidende kenmerken

De rode naakte huid rond de ogen bij beide geslachten, maar prominenter bij het mannetje. De kuif is ook een kenmerkend detail. De variatie in de kleur van de onderrug bij mannetjes is belangrijk voor ondersoortidentificatie.

Uiterlijk jongen

Juvenielen lijken op de vrouwtjes, maar zijn doffer van kleur en hebben minder ontwikkelde gezichtskenmerken. Jonge mannetjes ontwikkelen geleidelijk hun volwassen verenkleed in het eerste levensjaar.

Seizoensveranderingen

Geen significante seizoensgebonden veranderingen in het verenkleed. Het verenkleed blijft het hele jaar door hetzelfde.

Geslachtsdimorfisme

Zeer uitgesproken. Mannetjes zijn groter, hebben een glanzend donker verenkleed, een langere kuif, en opvallende rode gezichtshuid. Vrouwtjes zijn kleiner, bruin gekleurd en minder opvallend.

Hoe herken je

1. 1

   Grootte en vorm

   Middelgrote, stevig gebouwde fazant met een relatief lange staart en een compact lichaam.

2. 2

   Verenkleed mannetje

   Let op het glanzende blauwzwarte tot paarszwarte lichaam, de opvallende kuif en de helderrode naakte huid rond de ogen. De kleur van de onderrug kan variëren van wit tot donker, afhankelijk van de ondersoort.

3. 3

   Verenkleed vrouwtje

   Bruinachtig verenkleed met fijne donkere strepen, minder opvallende kuif en minder prominente rode gezichtshuid dan het mannetje.

4. 4

   Gedrag

   Zoek naar vogels die op de grond foerageren in dichte vegetatie. Ze zijn schuw en zullen bij verstoring snel wegrennen of kort opvliegen.

5. 5

   Geluid

   Luister naar de luide, herhaalde 'kok-kok-kok' roep van het mannetje, vooral in het broedseizoen.

Leefgebied en verspreiding

Biomen

Subtropische en tropische vochtige laaglandbossen, subtropische en tropische vochtige bergbossen, struikgewas, bosranden.

Verspreidingsgebied

Inheems in de Himalaya-regio van India, Nepal, Bhutan, Bangladesh, Myanmar, Thailand en China. Geïntroduceerd in verschillende delen van de wereld, waaronder Europa en de Verenigde Staten.

Hoogtebereik

Van zeeniveau tot ongeveer 3700 meter, afhankelijk van de regio.

Voorkeursomgevingen

Dichte ondergroei, bamboebossen, struikgewas en bosranden, vaak in de buurt van waterbronnen. Ze geven de voorkeur aan gebieden met voldoende dekking om te schuilen en te foerageren.

Gedrag

Activiteitstijd

Diurnaal (dagactief), voornamelijk actief in de vroege ochtend en late namiddag.

Eetgewoonten

Foerageert voornamelijk op de grond, scharrelend tussen bladafval en ondergroei. Het dieet bestaat uit zaden, bessen, wortels, knollen, insecten, wormen en soms kleine reptielen of amfibieën.

Sociaal gedrag

Over het algemeen solitair of in kleine groepen, bestaande uit een mannetje en één of meerdere vrouwtjes met hun jongen. Mannetjes kunnen territoriaal zijn tijdens het broedseizoen.

Vliegpatroon

Vliegt zelden en dan meestal over korte afstanden, laag bij de grond, met snelle vleugelslagen. Geeft de voorkeur aan rennen en schuilen in dichte vegetatie bij verstoring.

Trekpatroon

Standvogel; vertoont geen migratiegedrag. Blijft het hele jaar door in hetzelfde leefgebied.

Territoriaal gedrag

Mannetjes zijn territoriaal tijdens het broedseizoen en verdedigen hun territorium tegen andere mannetjes met vocale uitingen en soms fysieke confrontaties.

Voortplanting

Broedseizoen

Maart tot juni, afhankelijk van de geografische locatie.

Nestgewoonten

Het nest is een ondiepe kuil op de grond, vaak verborgen onder dichte vegetatie, struiken of boomwortels. Het wordt bekleed met bladeren, gras en takjes.

Legselgrootte

6-15 eieren, meestal 9-12.

Eierbeschrijving

Eieren zijn ovaal, lichtbruin tot crèmekleurig, soms met fijne donkere vlekjes. Gemiddelde grootte is ongeveer 45 x 35 mm.

Broedperiode

20-22 dagen, uitsluitend door het vrouwtje.

Uitvliegperiode

Kuikens zijn nestvlieders en verlaten het nest kort na het uitkomen. Ze kunnen na ongeveer 10-14 dagen korte vluchten maken en zijn na enkele weken volledig zelfstandig, hoewel ze langer bij de moeder blijven.

Ouderlijke zorg

Alleen het vrouwtje broedt en zorgt voor de kuikens. Het mannetje speelt geen rol in de opvoeding van de jongen.

Waar te vinden

Veldtips

1. Locatie. In Nederland is de kans om een Kalijfazant te zien zeer klein en beperkt tot ontsnapte vogels. Zoek in de directe omgeving van (voormalige) volières of landgoederen waar exotische vogels worden gehouden. In hun natuurlijke verspreidingsgebied, zoek in dichte bosranden en struikgewas.
2. Tijdstip. De vroege ochtend en late namiddag zijn de beste tijden om ze te spotten, wanneer ze actief foerageren.
3. Geduld en stilte. Kalijfazanten zijn schuw. Blijf stil en beweeg langzaam. Gebruik een verrekijker om ze van een afstand te observeren zonder ze te verstoren.
4. Geluid. Luister naar hun roepen, vooral de 'kok-kok-kok' van het mannetje, wat kan helpen bij het lokaliseren van de vogel in dichte vegetatie.
5. Sporen. Let op sporen van scharrelen in bladafval op de bosbodem, wat kan duiden op hun aanwezigheid.

Gelijkende soorten

Snelle feiten

Status in Nederland:

Exoot, geen wilde populatie

Dieet:

Omnivoor

Broedseizoen:

Maart-juni

Nestplaats:

Grondnest

Seksueel dimorfisme:

Zeer uitgesproken

Leuke weetjes

• De Kalijfazant heeft maar liefst negen ondersoorten, die voornamelijk verschillen in de kleur van het verenkleed van het mannetje, met name op de onderrug en stuit.
• Hoewel ze kunnen vliegen, geven Kalijfazanten er de voorkeur aan om te rennen en zich te verstoppen in dichte vegetatie wanneer ze zich bedreigd voelen.
• In sommige delen van hun verspreidingsgebied worden Kalijfazanten gehouden voor de jacht of als siergevogelte, wat heeft geleid tot ontsnappingen en de vestiging van kleine, gelokaliseerde populaties buiten hun oorspronkelijke leefgebied.

Wetenschappelijke classificatie

Rijk

Animalia

Stam

Chordata

Klasse

Aves

Orde

Galliformes

Familie

Phasianidae

Geslacht

Lophura

Soort

Lophura leucomelanos

Ontdek de Kalijfazant