Kleine Antilliaanse Mus

Over de soort

De Kleine Antilliaanse Mus (Loxigilla noctis) is een kleine zangvogel die endemisch is voor de Kleine Antillen. Het is een opvallende vogel, vooral het mannetje, met een overwegend zwart verenkleed en kenmerkende roodbruine vlekken. Deze soort is algemeen voorkomend binnen zijn verspreidingsgebied en bewoont diverse habitats, van droge struikgewassen tot vochtige bossen en tuinen. Het is een opportunistische eter die zich voedt met zaden, vruchten en insecten.

Grootte en levensduur

Lengte

13-15 cm

Spanwijdte

19-22 cm

Gewicht

12-19 g

Levensduur

Ongeveer 3-5 jaar in het wild

Voedsel

Omnivoor (voornamelijk zaden, vruchten, nectar en insecten)

Fysieke kenmerken

Verenkleed

Volwassen mannetjes zijn glanzend zwart over het hele lichaam, met uitzondering van een opvallende roodbruine keelvlek en een roodbruine vlek op de onderstaartdekveren. De schouders kunnen ook een subtiele roodbruine tint hebben. Vrouwtjes zijn veel onopvallender, met een dof olijfbruin tot grijsbruin verenkleed aan de bovenzijde en een lichtere, grijzere onderzijde. Ze hebben vaak een vage, lichtere keelvlek en een iets lichtere onderstaart, maar deze zijn veel minder prominent dan bij het mannetje. Juvenielen lijken op vrouwtjes, maar zijn vaak nog doffer en hebben soms een gestreepte borst.

Snavelvorm

De snavel is kegelvormig, stevig en relatief kort, aangepast voor het kraken van zaden. De kleur is glanzend zwart bij mannetjes en donkergrijs tot zwart bij vrouwtjes en juvenielen.

Oogkleur

Donkerbruin

Pootkleur

Donkergrijs tot zwart

Onderscheidende kenmerken

Het meest onderscheidende kenmerk van het mannetje is de combinatie van het glanzend zwarte lichaam met de heldere roodbruine keel- en onderstaartvlekken. Vrouwtjes zijn moeilijker te onderscheiden, maar hun algemene vorm en gedrag, samen met de aanwezigheid van mannetjes, kunnen helpen. De stevige snavel is ook een goed kenmerk.

Uiterlijk jongen

Juvenielen lijken op vrouwtjes, maar zijn over het algemeen doffer van kleur, met een meer gestreepte of gevlekte borst en buik. De snavel kan lichter zijn dan bij volwassen vogels.

Seizoensveranderingen

Geen significante seizoensgebonden veranderingen in het verenkleed. Het verenkleed blijft het hele jaar door hetzelfde.

Geslachtsdimorfisme

Sterk seksueel dimorfisme. Mannetjes zijn glanzend zwart met opvallende roodbruine vlekken, terwijl vrouwtjes dof olijfbruin/grijsbruin zijn met een veel minder prominente of afwezige roodbruine tekening.

Hoe herken je

1. 1

   Verenkleed mannetje

   Let op het glanzend zwarte lichaam gecombineerd met de heldere roodbruine keelvlek en onderstaartdekveren. Dit is uniek voor de soort in zijn verspreidingsgebied.

2. 2

   Verenkleed vrouwtje

   Vrouwtjes zijn dof olijfbruin tot grijsbruin. Zoek naar een vage, lichtere keelvlek en een iets lichtere onderstaart, hoewel deze veel minder opvallend zijn dan bij het mannetje. De stevige, kegelvormige snavel is ook een goed kenmerk.

3. 3

   Grootte en vorm

   Een kleine, compacte vogel met een relatief korte staart en een stevige, kegelvormige snavel. De houding is vaak enigszins gedrongen.

4. 4

   Zang en roep

   De heldere, melodieuze fluittonen van de zang en de scherpe 'chip'-roep zijn zeer kenmerkend en helpen bij identificatie, vooral wanneer de vogel moeilijk te zien is in dicht struikgewas.

5. 5

   Gedrag

   Zoek naar vogels die foerageren in de lagere vegetatielagen, vaak op zoek naar zaden of insecten. Ze zijn vaak schuw maar kunnen in tuinen en parken tammer zijn.

Leefgebied en verspreiding

Biomen

Tropische en subtropische droge bossen, vochtige laaglandbossen, struikgewassen, plantages, tuinen en stedelijke gebieden.

Verspreidingsgebied

Endemisch voor de Kleine Antillen, inclusief eilanden zoals St. Kitts, Nevis, Montserrat, Guadeloupe, Dominica, Martinique, St. Lucia, St. Vincent en Grenada. Er zijn verschillende ondersoorten die elk op specifieke eilanden of eilandgroepen voorkomen.

Hoogtebereik

Van zeeniveau tot in de hogere berggebieden van de eilanden, afhankelijk van de beschikbaarheid van geschikte vegetatie.

Voorkeursomgevingen

De soort is zeer adaptief en komt voor in een breed scala aan habitats, van dichte ondergroei in bossen tot open tuinen en parken. Ze geven de voorkeur aan gebieden met voldoende struikgewas en bomen voor dekking en voedsel.

Gedrag

Activiteitstijd

Diurnaal (dagactief).

Eetgewoonten

De Kleine Antilliaanse Mus is een opportunistische eter. Het dieet bestaat voornamelijk uit zaden van grassen en kruiden, kleine vruchten en bessen, nectar van bloemen (vooral van planten zoals Erythrina en Hibiscus), en insecten en andere ongewervelden, vooral tijdens het broedseizoen om de jongen te voeden. Ze foerageren vaak laag bij de grond in struikgewas of in de lagere takken van bomen.

Sociaal gedrag

Meestal solitair of in paren, vooral tijdens het broedseizoen. Buiten het broedseizoen kunnen ze zich soms aansluiten bij kleine, losse groepen, maar grote zwermen worden zelden waargenomen.

Vliegpatroon

De vlucht is snel en direct, vaak in korte, golvende bewegingen tussen struiken of bomen. Ze vliegen zelden over lange afstanden in de open lucht.

Trekpatroon

Standvogel; er is geen sprake van migratie. De vogels blijven het hele jaar door in hun broedgebieden.

Territoriaal gedrag

Mannetjes zijn territoriaal tijdens het broedseizoen en verdedigen hun territorium met zang en agressieve vertoningen tegen indringers van dezelfde soort.

Voortplanting

Broedseizoen

Varieert per eiland, maar over het algemeen van maart tot augustus, samenvallend met het regenseizoen wanneer voedsel overvloedig is.

Nestgewoonten

Het nest is een komvormige constructie, gemaakt van plantenvezels, grassen, bladeren en wortels, vaak bekleed met fijnere materialen zoals veren of zachte plantendelen. Het wordt meestal laag in dicht struikgewas of een kleine boom geplaatst, goed verborgen.

Legselgrootte

2-3 eieren

Eierbeschrijving

De eieren zijn witachtig tot lichtblauwgroen, vaak met fijne roodbruine of paarse vlekjes en spikkels, vooral aan de bredere kant. Meestal 2-3 eieren per legsel.

Broedperiode

Ongeveer 12-14 dagen, voornamelijk door het vrouwtje.

Uitvliegperiode

De jongen verlaten het nest na ongeveer 10-12 dagen na het uitkomen.

Ouderlijke zorg

Beide ouders voeden de jongen, hoewel het vrouwtje het grootste deel van het broeden en de vroege zorg op zich neemt. Na het uitvliegen worden de jongen nog enige tijd door beide ouders gevoed.

Waar te vinden

Veldtips

1. Luister naar de zang. De zang is vaak de eerste indicatie van de aanwezigheid van de vogel. Leer de melodieuze fluittonen herkennen.
2. Zoek in de lagere vegetatie. Deze vogels foerageren vaak laag bij de grond of in de onderste takken van struiken en bomen. Scan deze gebieden zorgvuldig.
3. Bezoek bloeiende planten. Ze bezoeken nectarrijke bloemen, dus controleer bloeiende struiken en bomen, vooral die met rode of oranje bloemen.
4. Wees geduldig en stil. De Kleine Antilliaanse Mus kan schuw zijn. Blijf stil en geduldig, en ze zullen waarschijnlijk tevoorschijn komen.

Gelijkende soorten

Snelle feiten

Wetenschappelijke naam:

Loxigilla noctis

Familie:

Thraupidae (Tangaren)

Verspreiding:

Kleine Antillen

Dieet:

Zaden, vruchten, nectar, insecten

Broedseizoen:

Maart - Augustus

Status:

Niet Bedreigd (Least Concern)

Leuke weetjes

• De Kleine Antilliaanse Mus staat ook bekend als de 'Lesser Antillean Bullfinch' in het Engels, verwijzend naar zijn stevige snavel en compacte bouw.
• Er zijn verschillende ondersoorten beschreven, elk met subtiele verschillen in grootte of verenkleed, afhankelijk van het eiland waarop ze voorkomen.
• Ondanks zijn naam 'mus', behoort deze vogel tot de familie van de tangaren (Thraupidae), een grote groep zangvogels die voornamelijk in de Nieuwe Wereld voorkomt.
• De mannetjes zijn zeer opvallend en worden vaak gezien terwijl ze zingen vanaf een prominente tak om hun territorium te markeren.

Wetenschappelijke classificatie

Rijk

Animalia

Stam

Chordata

Klasse

Aves

Orde

Passeriformes

Familie

Thraupidae

Geslacht

Loxigilla

Soort

Loxigilla noctis

Ontdek de Kleine Antilliaanse Mus