Monniksparkiet

Over de soort

De Monniksparkiet is een middelgrote, heldergroene parkiet met een opvallende grijze kop en borst. Deze soort staat bekend om zijn sociale gedrag en het bouwen van grote, gemeenschappelijke nesten. Oorspronkelijk afkomstig uit Zuid-Amerika, heeft de Monniksparkiet zich als exoot in vele delen van de wereld gevestigd, vaak in stedelijke gebieden.

Grootte en levensduur

Lengte

28-31 cm

Spanwijdte

43-48 cm

Gewicht

90-140 g

Levensduur

15-20 jaar in het wild, tot 30 jaar in gevangenschap

Voedsel

Herbivoor (granivoor, frugivoor, folivoor)

Fysieke kenmerken

Verenkleed

Volwassen vogels hebben een heldergroen verenkleed op de rug, vleugels en staart. De voorkant van de kop, wangen, keel en borst zijn lichtgrijs, vaak met een geschubd patroon. De buik is geelgroen. De slagpennen zijn blauwachtig aan de buitenkant en donkerder aan de binnenkant, zichtbaar in vlucht. De staart is lang en taps toelopend, groen met blauwe tinten aan de uiteinden.

Snavelvorm

De snavel is kort, krachtig en haakvormig, lichtbruin tot hoornkleurig.

Oogkleur

Donkerbruin met een smalle, grijze oogring.

Pootkleur

Grijsachtig roze tot bruinachtig grijs.

Onderscheidende kenmerken

De combinatie van de heldergroene rug en de grijze kop en borst is uniek. De lange, taps toelopende staart en de opvallende, luidruchtige roep zijn ook kenmerkend. Ze bouwen grote, gemeenschappelijke stoknesten die het hele jaar door zichtbaar zijn.

Uiterlijk jongen

Juveniele vogels lijken sterk op volwassenen, maar hebben vaak een iets doffer verenkleed en een minder uitgesproken grijs patroon op de kop en borst. Hun snavel kan ook iets lichter van kleur zijn.

Seizoensveranderingen

Geen significante seizoensgebonden veranderingen in het verenkleed.

Geslachtsdimorfisme

Er is geen significant seksueel dimorfisme in het verenkleed; mannetjes en vrouwtjes zien er identiek uit. Enige variatie in grootte kan voorkomen, maar is niet betrouwbaar voor identificatie in het veld.

Hoe herken je

1. 1

   Grootte en Postuur

   Middelgrote parkiet met een stevig lichaam en een relatief lange, taps toelopende staart.

2. 2

   Kleurpatroon

   Let op de heldergroene rug en vleugels in combinatie met de opvallende grijze kop, wangen, keel en borst. De buik is geelgroen.

3. 3

   Snavel

   De snavel is lichtbruin tot hoornkleurig en krachtig.

4. 4

   Roep

   Luister naar de luide, schelle, raspende 'kiek-kiek-kiek' of 'skraak-skraak' roepen, vaak in snelle herhaling. Ze zijn zelden stil.

5. 5

   Nest

   Zoek naar grote, rommelige gemeenschappelijke stoknesten in hoge bomen of op kunstmatige structuren. Dit is een zeer onderscheidend kenmerk.

6. 6

   Gedrag

   Ze zijn zeer sociaal en worden vaak in luidruchtige groepen waargenomen, zowel foeragerend als vliegend.

Leefgebied en verspreiding

Biomen

Graslanden, savannes, open bossen, agrarische gebieden, stedelijke en voorstedelijke gebieden.

Verspreidingsgebied

Oorspronkelijk Zuid-Amerika (Bolivia, Zuid-Brazilië, Paraguay, Uruguay, Argentinië). Geïntroduceerde populaties zijn wijdverspreid in Noord-Amerika (vooral VS), Europa (Spanje, België, Nederland, Frankrijk, Italië, VK), Azië en het Midden-Oosten.

Hoogtebereik

Van zeeniveau tot ongeveer 1000 meter.

Voorkeursomgevingen

Ze geven de voorkeur aan gebieden met een mix van open terrein voor foerageren en bomen of hoge structuren voor nestbouw en beschutting. Ze zijn zeer adaptief en gedijen goed in door de mens beïnvloede landschappen, inclusief parken, tuinen en stedelijke centra.

Gedrag

Activiteitstijd

Diurnaal (dagactief).

Eetgewoonten

De Monniksparkiet is een opportunistische herbivoor. Het dieet bestaat voornamelijk uit zaden, granen, noten, vruchten, bessen, bloemen en knoppen. Ze foerageren vaak in grote groepen op de grond of in bomen en struiken. Ze kunnen aanzienlijke schade aanrichten aan landbouwgewassen.

Sociaal gedrag

Zeer sociaal en leven in grote, luidruchtige kolonies. Ze bouwen gemeenschappelijke nesten en foerageren vaak in groepen. Binnen de kolonie is er een complexe sociale structuur.

Vliegpatroon

De vlucht is snel en direct, met krachtige vleugelslagen. Ze vliegen vaak in compacte groepen en produceren daarbij veel geluid. In vlucht zijn de blauwachtige slagpennen goed zichtbaar.

Trekpatroon

Standvogel; ze migreren niet. Geïntroduceerde populaties blijven het hele jaar door in hun vestigingsgebied.

Territoriaal gedrag

Hoewel ze in kolonies leven, verdedigen broedparen hun directe nestomgeving. De kolonie als geheel kan ook een territorium verdedigen tegen andere groepen.

Voortplanting

Broedseizoen

Varieert per geografische locatie. In Zuid-Amerika meestal van oktober tot december. In geïntroduceerde populaties in Europa en Noord-Amerika kan dit van maart tot juli zijn, soms met meerdere broedsels per jaar.

Nestgewoonten

Uniek onder parkieten is dat Monniksparkieten grote, gemeenschappelijke nesten bouwen van takken. Deze nesten kunnen enorme proporties aannemen en bevatten meerdere broedkamers, elk gebruikt door een afzonderlijk paar. Ze worden vaak gebouwd in hoge bomen, op elektriciteitspalen of andere hoge structuren. De nesten worden jaar na jaar uitgebreid en onderhouden.

Legselgrootte

4-8 eieren.

Eierbeschrijving

Witte, ovale eieren.

Broedperiode

22-26 dagen.

Uitvliegperiode

4-6 weken na uitkomst.

Ouderlijke zorg

Beide ouders broeden en voeden de jongen. De jongen blijven na het uitvliegen vaak nog enige tijd bij de ouders en de kolonie.

Waar te vinden

Veldtips

1. Luister naar het geluid. De Monniksparkiet is zeer luidruchtig. Vaak hoor je ze al voordat je ze ziet. Hun kenmerkende roep is een uitstekende indicator van hun aanwezigheid.
2. Zoek naar nesten. De grote, gemeenschappelijke stoknesten zijn het hele jaar door zichtbaar en trekken de vogels aan. Dit zijn uitstekende plekken om ze te observeren.
3. Observeer in groepen. Ze zijn zelden alleen. Zoek naar groepen vogels die foerageren of rusten in bomen.
4. Kijk in de vroege ochtend of late namiddag. Dit zijn vaak de meest actieve periodes voor foerageren en sociale interactie.

Gelijkende soorten

Snelle feiten

Uniek nestgedrag:

De enige parkietensoort die grote, gemeenschappelijke stoknesten bouwt.

Wereldwijde verspreiding:

Succesvolle exoot in vele landen buiten Zuid-Amerika.

Luidruchtig:

Bekend om zijn schelle en constante roepen.

Schade aan gewassen:

Kan aanzienlijke schade veroorzaken aan landbouwgewassen in sommige gebieden.

Leuke weetjes

• De Monniksparkiet is de enige parkietensoort die zijn eigen nest bouwt van takken, in plaats van boomholtes te gebruiken zoals de meeste andere parkieten.
• In sommige steden, zoals Chicago en New York, hebben Monniksparkieten zich succesvol gevestigd en zijn ze een bekend onderdeel van het stadsbeeld geworden.
• De naam 'Monniksparkiet' verwijst naar het grijze 'kapje' op de kop en borst, dat doet denken aan de pij van een monnik.
• Hun nesten kunnen zo groot en zwaar worden dat ze soms takken of zelfs elektriciteitspalen doen bezwijken.

Wetenschappelijke classificatie

Rijk

Animalia

Stam

Chordata

Klasse

Aves

Orde

Psittaciformes

Familie

Psittacidae

Geslacht

Myiopsitta

Soort

Myiopsitta monachus

Ontdek de Monniksparkiet