Grote Flamingo

Over de soort

De Grote Flamingo is de meest wijdverspreide en algemene flamingosoort ter wereld. Het is een statige waadvogel, bekend om zijn lange, dunne poten, lange, sierlijke nek en grote, gebogen snavel. Zijn roze kleur wordt veroorzaakt door carotenoïde pigmenten die hij verkrijgt uit zijn dieet van pekelkreeftjes en algen. Het is een sociaal dier dat in grote kolonies leeft en broedt.

Grootte en levensduur

Lengte

120-150 cm

Spanwijdte

140-170 cm

Gewicht

2,0-4,0 kg

Levensduur

Tot 40 jaar in het wild, in uitzonderlijke gevallen tot 60 jaar in gevangenschap.

Voedsel

Voornamelijk pekelkreeftjes (Artemia salina), algen, diatomeeën en kleine ongewervelden. Filtervoeder.

Fysieke kenmerken

Verenkleed

Volwassen exemplaren hebben een voornamelijk wit tot lichtroze verenkleed, met helder karmozijnrode slagpennen die zichtbaar zijn in de vlucht. De dekveren zijn lichtroze, en de nek en borst kunnen intenser roze zijn afhankelijk van het dieet. De vleugeltoppen zijn zwart, wat een opvallend contrast vormt in vlucht. De intensiteit van de roze kleur varieert met leeftijd en dieet.

Snavelvorm

De snavel is groot, zwaar en opvallend naar beneden gebogen in het midden. Het grootste deel van de snavel is bleekroze met een zwarte punt. De vorm is complex en geoptimaliseerd voor filtervoeding, met lamellen aan de randen.

Oogkleur

Geel tot oranjeachtig.

Pootkleur

Vaak diep roze, variërend van lichtroze tot roodachtig roze.

Onderscheidende kenmerken

De grote, naar beneden gebogen snavel met zwarte punt, de lange roze poten, en de overwegend witte tot lichtroze lichaamskleur met contrasterende zwarte slagpennen. De grootte is ook een onderscheidend kenmerk ten opzichte van andere flamingo's.

Uiterlijk jongen

Jongen zijn bij het uitkomen bedekt met wit of grijs dons. Naarmate ze ouder worden, krijgen juvenielen een grijsbruin verenkleed, met een donkere, rechte snavel die geleidelijk de kenmerkende kromming en roze kleur van volwassenen ontwikkelt. Het duurt enkele jaren voordat ze het volledige volwassen verenkleed bereiken.

Seizoensveranderingen

Er zijn geen significante seizoensgebonden veranderingen in het verenkleed, behalve een mogelijke toename van de roze tint in de aanloop naar het broedseizoen door een intensiever dieet.

Geslachtsdimorfisme

Nauwelijks aanwezig; mannetjes zijn gemiddeld iets groter dan vrouwtjes, maar dit is in het veld moeilijk waarneembaar. Qua verenkleed zijn ze identiek.

Hoe herken je

1. 1

   Grootte en postuur

   Met een lengte tot 1,5 meter is het de grootste flamingosoort in de Oude Wereld. Let op de lange, dunne poten en de lange, sierlijke nek.

2. 2

   Snavel

   De snavel is opvallend naar beneden gebogen en heeft een bleekroze kleur met een zwarte punt. De vorm is uniek en helpt bij het onderscheiden van andere flamingosoorten.

3. 3

   Kleur verenkleed

   Volwassen vogels zijn voornamelijk wit tot lichtroze met opvallende zwarte slagpennen die goed zichtbaar zijn tijdens de vlucht. De intensiteit van de roze kleur varieert met dieet en leeftijd.

4. 4

   Vlucht

   In vlucht strekken ze nek en poten volledig. De zwarte slagpennen op de vleugels zijn prominent aanwezig en contrasteren met het roze/witte lichaam.

5. 5

   Gedrag

   Filtert voedsel met de gekromde snavel ondersteboven in het water. Leeft altijd in (soms zeer grote) kolonies.

Leefgebied en verspreiding

Biomen

Subtropische en tropische gebieden, evenals gematigde zones met geschikte waterlichamen.

Verspreidingsgebied

Afrika, Zuid-Europa (Spanje, Frankrijk, Turkije, Griekenland), het Midden-Oosten, India en Bangladesh. Er is ook een kleine populatie in Nederland op het Grevelingenmeer, ontstaan uit ontsnapte vogels die zich inmiddels succesvol voortplanten.

Hoogtebereik

Meestal te vinden op zeeniveau tot enkele honderden meters, maar kan voorkomen in hooggelegen zoutmeren in de Andes.

Voorkeursomgevingen

Grote, ondiepe, zoutwater- of brakwaterlagunes, estuaria, zoutmeren, wadden en zoutpannen. Ze hebben een voorkeur voor gebieden met een hoge concentratie aan algen en ongewervelden die hun dieet vormen.

Gedrag

Activiteitstijd

Overdag actief, maar kunnen ook 's nachts foerageren, vooral bij volle maan of bij verstoring overdag.

Eetgewoonten

Grote Flamingo's zijn filtervoeders. Ze houden hun snavel ondersteboven in het water, met de punt naar hun lichaam gericht, en filteren kleine organismen uit het water met behulp van lamellen in hun snavel. Ze bewegen vaak hun kop heen en weer, of stampen met hun poten in de modder om voedsel op te woelen.

Sociaal gedrag

Zeer sociale vogels, leven in grote groepen die kunnen variëren van tientallen tot tienduizenden individuen. Ze broeden in dichte kolonies en vertonen complexe sociale baltsdansen.

Vliegpatroon

In vlucht strekken ze hun lange nek en poten volledig uit, waardoor ze een langgerekt silhouet hebben. Ze vliegen in groepen, vaak in een V-formatie of in diagonale lijnen, met krachtige, langzame vleugelslagen.

Trekpatroon

De meeste populaties zijn standvogels, maar sommige populaties, met name die in koudere regio's, zijn deels trekkend. Ze kunnen lange afstanden afleggen tussen broed- en overwinteringsgebieden in reactie op veranderingen in waterstanden en voedselbeschikbaarheid.

Territoriaal gedrag

Niet territoriaal buiten de directe nestomgeving; de kolonie biedt bescherming tegen roofdieren.

Voortplanting

Broedseizoen

Variabel, afhankelijk van de locatie en de waterstand. In subtropische gebieden kan het het hele jaar door plaatsvinden, vaak na zware regenval. In gematigde zones meestal in de lente/zomer.

Nestgewoonten

Bouwen moddernesten in de vorm van een afgeknotte kegel of stapel, vaak 30-60 cm hoog, in ondiep water. Dit beschermt het ei tegen overstroming en landroofdieren. Broeden in grote, dichte kolonies.

Legselgrootte

1 ei

Eierbeschrijving

Meestal één, zelden twee, krijtwitte eieren. Het ei heeft een matte textuur en is langwerpig ovaal.

Broedperiode

28-32 dagen

Uitvliegperiode

Jongen verlaten het nest na 5-12 dagen en vormen dan crèches. Vliegvlug na ongeveer 65-90 dagen, maar blijven nog enige tijd afhankelijk van de ouders voor voedsel.

Ouderlijke zorg

Beide ouders broeden en zorgen voor het jong. Ze voeden de kuikens met een melkachtige substantie, 'kropmelk' genaamd, die rijk is aan vetten en eiwitten, geproduceerd in hun verteringskanaal.

Waar te vinden

Veldtips

1. Gebruik een verrekijker of telescoop. Deze vogels zijn vaak op afstand te vinden in moeilijk toegankelijke gebieden. Goede optiek is essentieel voor detailwaarneming.
2. Zoek naar grote groepen. Grote Flamingo's zijn zeer sociale vogels en worden zelden alleen gezien. Zoek naar grote, roze groepen in ondiep water.
3. Let op het geluid. Hun kenmerkende toeterende roep kan je helpen ze te lokaliseren, vooral als ze buiten het directe zicht zijn.
4. Bezoek bekende broed- of overwinteringsgebieden. In Spanje (Fuente de Piedra), Frankrijk (Camargue), Turkije, en in Nederland het Grevelingenmeer zijn er specifieke plekken waar ze in grote aantallen voorkomen.
5. Tijdstip van de dag. Hoewel de activiteit de hele dag doorgaat, zijn ze vaak het meest actief in de koelere uren van de vroege ochtend en late namiddag.

Gelijkende soorten

Snelle feiten

Levensduur:

Meer dan 40 jaar

Groepsgrootte:

Tot tienduizenden individuen

Dieetfactor kleur:

Carotenoïde pigmenten

Nesttype:

Modderheuvel

Broedsel:

1 ei

Leuke weetjes

• Het 'roze' van flamingo's komt van de carotenoïde pigmenten in hun dieet van pekelkreeftjes en algen. Zonder dit dieet zouden ze wit zijn.
• Flamingo's kunnen op één poot slapen, wat helpt om lichaamswarmte te behouden en waarschijnlijk ook minder spierinspanning kost.
• De Grote Flamingo 'melkt' zijn jongen met een speciale kropmelk, vergelijkbaar met duivenmelk, die rijk is aan proteïnen en vetten.
• Ze kunnen water drinken dat voor andere dieren veel te zout of te basisch is, dankzij gespecialiseerde zoutklieren in hun neus die overtollig zout uitscheiden.
• De 'knieën' van de flamingo zijn eigenlijk hun enkels; hun ware knieën zitten veel hoger op hun lichaam en zijn verborgen door veren.

Wetenschappelijke classificatie

Rijk

Animalia

Stam

Chordata

Klasse

Aves

Orde

Phoenicopteriformes

Familie

Phoenicopteridae

Geslacht

Phoenicopterus

Soort

Phoenicopterus roseus

Ontdek de Grote Flamingo