Groene Specht

Over de soort

De Groene Specht is een grote, opvallende spechtsoort die bekend staat om zijn heldergroene verenkleed en luide, lachende roep. In tegenstelling tot veel andere spechten, foerageert de Groene Specht voornamelijk op de grond, waar hij gespecialiseerd is in het eten van mieren. Het is een standvogel in grote delen van zijn verspreidingsgebied en een karakteristieke verschijning in halfopen landschappen.

Grootte en levensduur

Lengte

30-36 cm

Spanwijdte

45-51 cm

Gewicht

150-250 g

Levensduur

Gemiddeld 7-8 jaar, maximaal 15 jaar in het wild

Voedsel

Insectivoor, voornamelijk gespecialiseerd in mieren en hun larven en poppen. Eet ook andere insecten, spinnen en af en toe bessen of fruit.

Fysieke kenmerken

Verenkleed

Volwassen vogels hebben een heldergroene bovenzijde en een lichtgroene tot geelgroene onderzijde. De stuit is opvallend geelgroen. De kop is groen met een zwarte teugel en een zwarte baardstreep. De kruin is karmozijnrood. De vleugels zijn donkerder groen met donkere slagpennen die lichte banden vertonen in vlucht. De staart is donkergroen met lichte dwarsbanden.

Snavelvorm

Sterke, kegelvormige, donkergrijze snavel met een lichtere basis. Niet zo beitelvormig als bij andere spechten, wat past bij zijn foerageergedrag op de grond.

Oogkleur

Witachtig met een donkere pupil

Pootkleur

Grijsgroen

Onderscheidende kenmerken

Grote groene specht met rode kruin, zwarte teugel en zwarte baardstreep. Opvallende gele stuit in vlucht. Foerageert vaak op de grond. De lachende roep is zeer kenmerkend.

Uiterlijk jongen

Juvenielen zijn doffer van kleur en hebben een sterk gebandeerd of geschubd patroon op de borst, flanken en onderzijde. De rode kruin is minder uitgesproken en de baardstreep is nog niet volledig ontwikkeld, vaak met een mix van rood en zwart bij beide geslachten.

Seizoensveranderingen

Geen significante seizoensgebonden veranderingen in het verenkleed. Het verenkleed kan in de loop van het jaar iets slijten en doffer worden, maar er is geen rui naar een afwijkend broed- of winterkleed.

Geslachtsdimorfisme

Het mannetje heeft een volledig rode baardstreep (malare streep) met een zwarte rand. Het vrouwtje heeft een zwarte baardstreep met alleen een kleine rode vlek aan de achterzijde, of soms geheel zwart. Verder zijn de geslachten identiek.

Hoe herken je

1. 1

   Kleur

   Let op het heldergroene verenkleed, de gele stuit (vooral in vlucht) en de rode kruin.

2. 2

   Koptekening

   Controleer de zwarte teugel en de zwarte baardstreep. Bij het mannetje is de baardstreep volledig rood, bij het vrouwtje is deze zwart met een kleine rode vlek of geheel zwart.

3. 3

   Gedrag

   Zoek naar spechten die veel op de grond foerageren, vaak mierenhopen openbreken. Dit is een zeer kenmerkend gedrag voor de Groene Specht.

4. 4

   Roep

   Luister naar de luide, lachende roep ('klü-klü-klü-klü-klü'). Dit is vaak de eerste indicatie van zijn aanwezigheid.

5. 5

   Vlucht

   Observeer de golvende vlucht met de opvallende gele stuit.

Leefgebied en verspreiding

Biomen

Gematigde bossen, parken, boomgaarden, grote tuinen, halfopen landschappen met verspreide bomen en open graslanden.

Verspreidingsgebied

Grote delen van Europa, van Zuid-Scandinavië en Groot-Brittannië tot het Iberisch Schiereiland, Italië en de Balkan, oostwaarts tot in West-Rusland en Turkije. Ontbreekt in Ierland en het uiterste noorden van Scandinavië.

Hoogtebereik

Van zeeniveau tot ongeveer 2000 meter in bergachtige gebieden, afhankelijk van de beschikbaarheid van geschikt habitat en voedsel.

Voorkeursomgevingen

Voorkeur voor loofbossen en gemengde bossen met open plekken, bosranden, parken en oude boomgaarden. Belangrijk is de aanwezigheid van oude bomen voor nestholtes en open graslanden met mierenhopen voor foerageergebieden.

Gedrag

Activiteitstijd

Diurnaal (dagactief).

Eetgewoonten

De Groene Specht is een specialist in het eten van mieren. Hij foerageert voornamelijk op de grond, waar hij met zijn sterke snavel mierenhopen openbreekt en met zijn lange, kleverige tong mieren, larven en poppen opvangt. Hij kan ook insecten van boomstammen en takken pikken, maar hakt zelden in hout zoals andere spechten. In de winter kan hij ook bessen en fruit eten.

Sociaal gedrag

Meestal solitair of in paren. Buiten het broedseizoen kunnen ze soms in kleine familiegroepjes worden gezien. Ze zijn territoriaal, vooral tijdens het broedseizoen.

Vliegpatroon

De vlucht is golvend en krachtig, met een kenmerkende afwisseling van snelle vleugelslagen en korte glijvluchten waarbij de vleugels tegen het lichaam worden gehouden. De gele stuit is dan goed zichtbaar.

Trekpatroon

Standvogel in het grootste deel van zijn verspreidingsgebied. Jonge vogels kunnen na het uitvliegen korte afstanden afleggen om nieuwe territoria te vinden, maar er is geen sprake van echte migratie.

Territoriaal gedrag

Zeer territoriaal, vooral tijdens het broedseizoen. Territoria worden verdedigd met roepen en soms met agressieve interacties. De grootte van het territorium varieert afhankelijk van de beschikbaarheid van voedsel en nestplaatsen.

Voortplanting

Broedseizoen

April tot juni.

Nestgewoonten

Nestelt in boomholtes die door beide partners worden uitgehakt, meestal in zacht hout van oude loofbomen zoals populieren, wilgen of fruitbomen. De ingang is rond of ovaal. De nestholte wordt niet bekleed.

Legselgrootte

1 legsel per jaar, zelden een tweede.

Eierbeschrijving

4-9 (meestal 5-7) glanzend witte, ovale eieren. Gemiddelde grootte: 31 x 23 mm.

Broedperiode

17-19 dagen, door beide ouders.

Uitvliegperiode

21-24 dagen na uitkomst. De jongen verlaten het nest als ze volledig bevederd zijn.

Ouderlijke zorg

Beide ouders broeden en voeren de jongen. Na het uitvliegen worden de jongen nog enkele weken door de ouders begeleid en gevoerd.

Waar te vinden

Veldtips

1. Luister goed. De lachende roep is vaak het eerste teken van zijn aanwezigheid. Leer deze roep herkennen.
2. Kijk op de grond. In tegenstelling tot andere spechten, foerageert de Groene Specht veel op de grond. Scan open grasvelden en bosranden.
3. Zoek naar mierenhopen. Waar mierenhopen zijn, is de kans groot dat de Groene Specht in de buurt is.
4. Wees geduldig. Ze kunnen schuw zijn, dus rustig observeren vanuit de verte vergroot de kans op een goede waarneming.
5. Vroege ochtend. Ze zijn vaak het meest actief en vocaal in de vroege ochtenduren.

Gelijkende soorten

Snelle feiten

Voedsel specialist:

Eet voornamelijk mieren.

Grondfoerageerder:

Brengt veel tijd op de grond door.

Lachende roep:

Zeer kenmerkende vocalisatie.

Standvogel:

Migreert niet.

Rode kruin:

Opvallend kenmerk bij beide geslachten.

Leuke weetjes

• De Groene Specht heeft een extreem lange, kleverige tong die tot wel 10 cm buiten de snavel kan worden uitgestoken om mieren uit hun gangen te vissen.
• In sommige culturen wordt de roep van de Groene Specht geassocieerd met regen, wat hem de bijnaam 'regenwichelaar' heeft opgeleverd.
• Hoewel het een specht is, hakt de Groene Specht zelden in levend hout. Hij geeft de voorkeur aan rottend hout voor het uithakken van nestholtes.
• De Groene Specht is een belangrijke indicator voor de aanwezigheid van gezonde mierenpopulaties in een gebied.

Wetenschappelijke classificatie

Rijk

Animalia

Stam

Chordata

Klasse

Aves

Orde

Piciformes

Familie

Picidae

Geslacht

Picus

Soort

Picus viridis

Ontdek de Groene Specht