Kanarie

Over de soort

De Kanarie, ook bekend als de wilde kanarie of Atlantische kanarie, is een kleine zangvogel die van nature voorkomt op de Macaronesische eilanden (Canarische Eilanden, Azoren en Madeira). Het is de wilde voorouder van de gedomesticeerde kanarie, die wereldwijd als huisdier wordt gehouden. Wilde kanaries zijn kleiner en minder felgekleurd dan hun gedomesticeerde tegenhangers, maar staan bekend om hun melodieuze zang.

Grootte en levensduur

Lengte

12.5-13.5 cm

Spanwijdte

20-23 cm

Gewicht

12-18 g

Levensduur

2-5 jaar in het wild, tot 10-15 jaar in gevangenschap

Voedsel

Granivoor (zaadeter), aangevuld met insecten

Fysieke kenmerken

Verenkleed

Het verenkleed van de wilde kanarie is overwegend groenachtig geel, met donkere strepen op de rug en flanken. De onderzijde is lichter geel, vooral op de borst en buik. De kop is geel met een groenige tint, en er is een subtiele donkere teugel tussen het oog en de snavel. De stuit is helder geelgroen, wat een goed kenmerk is in vlucht.

Snavelvorm

De snavel is kegelvormig en stevig, typisch voor zaadetende vogels. De kleur is hoornkleurig tot grijsachtig.

Oogkleur

De ogen zijn donkerbruin.

Pootkleur

De poten en tenen zijn vleeskleurig tot grijsbruin.

Onderscheidende kenmerken

De helder geelgroene stuit is een opvallend kenmerk, vooral in vlucht. De gestreepte rug en de relatief kleine, compacte bouw helpen ook bij de identificatie. De zang is zeer kenmerkend.

Uiterlijk jongen

Juveniele vogels lijken op vrouwtjes, maar zijn nog doffer en grijzer van kleur, met zwaardere en meer diffuse streping over het hele lichaam, inclusief de borst en buik. Ze hebben vaak een meer bruinachtige tint.

Seizoensveranderingen

Er zijn geen significante seizoensgebonden veranderingen in het verenkleed. Het verenkleed kan na de rui in de herfst iets frisser en helderder zijn.

Geslachtsdimorfisme

Mannetjes zijn over het algemeen helderder geel gekleurd, vooral op de kop en borst, en hebben meer uitgesproken strepen op de rug. Vrouwtjes zijn doffer van kleur, met meer grijsachtige of groenachtige tinten en minder helder geel. De streping op de rug is bij vrouwtjes vaak minder contrastrijk.

Hoe herken je

1. 1

   Grootte en vorm

   Een kleine, compacte vink met een kegelvormige snavel. Iets groter dan een Europese Kanarie.

2. 2

   Verenkleed

   Overwegend groenachtig geel met donkere strepen op de rug en flanken. Helder geelgroene stuit is een sleutelkenmerk.

3. 3

   Zang

   Zeer melodieuze, gevarieerde en vrolijke zang met rollende trillers en fluitende tonen. Een van de meest onderscheidende kenmerken.

4. 4

   Gedrag

   Vaak te zien in kleine groepen, foeragerend op de grond of in lage vegetatie. Golvende vlucht.

Leefgebied en verspreiding

Biomen

Subtropische bossen, struikgewas, open bosland, boomgaarden, tuinen, landbouwgebieden, parken.

Verspreidingsgebied

Endemisch op de Macaronesische eilanden: Canarische Eilanden, Azoren en Madeira. Geïntroduceerde populaties komen voor in sommige andere delen van de wereld, maar deze zijn vaak verwilderde gedomesticeerde kanaries.

Hoogtebereik

Van zeeniveau tot ongeveer 1500 meter, afhankelijk van het eiland en de beschikbaarheid van geschikte habitats.

Voorkeursomgevingen

De Kanarie geeft de voorkeur aan halfopen landschappen met verspreide bomen en struiken, vaak in de buurt van menselijke bewoning. Ze zijn te vinden in laurierbossen, dennenbossen, maar ook in agrarische gebieden en stedelijke parken en tuinen.

Gedrag

Activiteitstijd

Diurnaal (dagactief).

Eetgewoonten

De Kanarie is voornamelijk een zaadeter. Ze foerageren op de grond of in lage vegetatie, waarbij ze zaden van grassen, kruiden en onkruid eten. Ze eten ook knoppen, jonge bladeren en af en toe kleine insecten, vooral tijdens het broedseizoen om de jongen van eiwitten te voorzien.

Sociaal gedrag

Buiten het broedseizoen zijn kanaries vaak te zien in kleine tot middelgrote groepen, soms gemengd met andere vinkensoorten. Tijdens het broedseizoen zijn ze territoriaal en leven ze in paren.

Vliegpatroon

De vlucht is golvend en snel, kenmerkend voor vinken. Ze vliegen vaak in kleine, compacte groepen.

Trekpatroon

De Kanarie is een standvogel binnen zijn verspreidingsgebied en migreert niet. Lokale verplaatsingen kunnen voorkomen, afhankelijk van de beschikbaarheid van voedsel.

Territoriaal gedrag

Mannetjes verdedigen een broedterritorium door middel van zang en vertoon. Buiten het broedseizoen zijn ze minder territoriaal.

Voortplanting

Broedseizoen

Meestal van januari/februari tot juli, met een piek in maart-mei. Vaak twee tot drie broedsels per jaar.

Nestgewoonten

Het nest wordt gebouwd door het vrouwtje, meestal in een struik of boom, op een hoogte van 1 tot 4 meter boven de grond. Het is een compact, komvormig nest gemaakt van twijgjes, grassen, mos, wortels en bekleed met fijner materiaal zoals haar en veren.

Legselgrootte

3-5 eieren, meestal 4.

Eierbeschrijving

De eieren zijn lichtblauw of blauwgroen, vaak met roodbruine vlekjes of stippen, vooral aan de stompe kant. Ze zijn ovaal van vorm en meten ongeveer 17 x 13 mm.

Broedperiode

13-14 dagen, voornamelijk door het vrouwtje.

Uitvliegperiode

14-17 dagen na uitkomst. De jongen worden door beide ouders gevoerd.

Ouderlijke zorg

Beide ouders voeren de jongen, hoewel het vrouwtje het grootste deel van de incubatie en de eerste dagen van het voeren op zich neemt. Het mannetje brengt voedsel naar het nest en helpt later actief met het voeren van de uitgevlogen jongen.

Waar te vinden

Veldtips

1. Luister naar de zang. De zang is zeer kenmerkend en vaak de eerste indicatie van de aanwezigheid van een kanarie. Ze zingen vaak vanaf een hoge zitplaats.
2. Zoek in open gebieden. Kanaries geven de voorkeur aan open of halfopen landschappen met struiken en bomen, zoals tuinen, boomgaarden en bosranden.
3. Let op de stuit. Bij het wegvliegen is de helder geelgroene stuit een uitstekend identificatiekenmerk.
4. Observeer foerageergedrag. Ze foerageren vaak op de grond op zoek naar zaden. Geduldige observatie kan leiden tot een waarneming.

Gelijkende soorten

Snelle feiten

Oorsprong:

Macaronesische eilanden (Canarische Eilanden, Azoren, Madeira)

Gedomesticeerde vorm:

Voorouder van de huiskanarie

Zang:

Zeer melodieus en complex

Dieet:

Voornamelijk zaden

Status:

Niet bedreigd (Least Concern)

Leuke weetjes

• De gedomesticeerde kanarie werd al in de 17e eeuw in Europa geïntroduceerd en is sindsdien gefokt op zang, kleur en vorm, wat heeft geleid tot honderden verschillende rassen.
• De naam 'kanarie' is afgeleid van de Canarische Eilanden, waar de vogel oorspronkelijk vandaan komt.
• Vroeger werden kanaries gebruikt in kolenmijnen om koolmonoxide te detecteren. Als de kanarie stopte met zingen of doodging, wisten de mijnwerkers dat er gevaar was.
• De wilde kanarie is kleiner en minder felgekleurd dan de meeste gedomesticeerde kanaries, maar zijn zang is net zo indrukwekkend.

Wetenschappelijke classificatie

Rijk

Animalia

Stam

Chordata

Klasse

Aves

Orde

Passeriformes

Familie

Fringillidae

Geslacht

Serinus

Soort

Serinus canaria

Ontdek de Kanarie