Turkse Tortel

Over de soort

De Turkse Tortel is een middelgrote, slanke duif die oorspronkelijk uit Azië komt en zich in de 20e eeuw explosief heeft verspreid over Europa. Het is een algemene verschijning in stedelijke en landelijke gebieden, herkenbaar aan zijn zandkleurige verenkleed en de kenmerkende zwarte nekband.

Grootte en levensduur

Lengte

31-34 cm

Spanwijdte

47-55 cm

Gewicht

125-240 g

Levensduur

Gemiddeld 3-5 jaar in het wild, maximaal 17 jaar

Voedsel

Granivoor (zaadeter), aangevuld met bessen, vruchten en kleine ongewervelden

Fysieke kenmerken

Verenkleed

Overwegend licht zandkleurig tot grijsbruin, met een lichtere onderzijde en een wittige kop. De vleugeldekveren zijn iets donkerder. De slagpennen zijn donkerder grijsbruin. De staart is van onder wit met een zwarte basis, van boven grijs met witte buitenste staartpennen.

Snavelvorm

Kort, slank en donkergrijs tot zwart.

Oogkleur

Donkerrood met een smalle witte oogring.

Pootkleur

Roodachtig paars.

Onderscheidende kenmerken

De meest opvallende kenmerken zijn de smalle, zwarte nekband met een witte rand aan de onderzijde, en de relatief lange staart. De vleugels lijken in vlucht breed en afgerond.

Uiterlijk jongen

Jonge vogels lijken op volwassenen, maar missen de kenmerkende zwarte nekband of deze is nog onvolledig ontwikkeld. Hun verenkleed is vaak iets doffer en bruiner.

Seizoensveranderingen

Geen seizoensgebonden veranderingen in het verenkleed.

Geslachtsdimorfisme

Geen significant verschil tussen mannetjes en vrouwtjes in verenkleed. Mannetjes kunnen iets groter zijn.

Hoe herken je

1. 1

   Grootte en bouw

   Middelgrote, slanke duif met een relatief lange staart.

2. 2

   Kleur

   Overwegend licht zandkleurig tot grijsbruin, met een lichtere onderzijde.

3. 3

   Nekband

   De meest kenmerkende eigenschap: een smalle, zwarte nekband met een witte rand aan de onderzijde, zichtbaar aan de zijkant en achterkant van de nek.

4. 4

   Oog

   Donkerrood oog met een smalle witte oogring.

5. 5

   Roep

   Het herhaalde drieledige 'koek-koek-koek' is onmiskenbaar.

6. 6

   Vlucht

   Rechtlijnige vlucht met krachtige vleugelslagen en luid vleugelgeklapper bij het opvliegen.

Leefgebied en verspreiding

Biomen

Gematigde bossen, graslanden, stedelijke gebieden, landbouwgebieden.

Verspreidingsgebied

Oorspronkelijk Azië, maar heeft zich sinds de vroege 20e eeuw verspreid over vrijwel heel Europa, Noord-Afrika en delen van Noord-Amerika. In Nederland en België is het een algemene broedvogel.

Hoogtebereik

Van zeeniveau tot ongeveer 2000 meter, afhankelijk van de regio.

Voorkeursomgevingen

Vooral te vinden in de nabijheid van menselijke bewoning, zoals tuinen, parken, dorpen en steden. Ook in agrarische gebieden met verspreide bomen en struiken. Ze prefereren open landschappen met toegang tot voedselbronnen en beschutting om te nestelen.

Gedrag

Activiteitstijd

Diurnaal (dagactief).

Eetgewoonten

Zoekt voornamelijk op de grond naar zaden van grassen, granen en onkruiden. Bezoekt vaak voederplaatsen in tuinen. Eet ook bessen, vruchten en af en toe kleine insecten of slakken. Ze foerageren vaak in kleine groepen.

Sociaal gedrag

Leeft vaak in paren of kleine groepen, vooral buiten het broedseizoen kunnen ze grotere groepen vormen bij voedselbronnen. Ze zijn relatief tam en laten zich vaak dichtbij mensen benaderen.

Vliegpatroon

Rechtlijnige, snelle vlucht met krachtige vleugelslagen. Vaak met een glijvlucht op stijve vleugels. Bij het opvliegen klappen de vleugels luidruchtig tegen elkaar.

Trekpatroon

Overwegend standvogel in Europa. Jonge vogels kunnen na het broedseizoen korte afstanden afleggen om nieuwe gebieden te koloniseren, wat heeft bijgedragen aan hun snelle verspreiding.

Territoriaal gedrag

Tijdens het broedseizoen verdedigen mannetjes een territorium rond het nest, maar buiten het broedseizoen zijn ze minder territoriaal.

Voortplanting

Broedseizoen

Kan het hele jaar door broeden in gunstige omstandigheden, maar de piek ligt van maart tot oktober. Meerdere broedsels per jaar zijn gebruikelijk (2-5).

Nestgewoonten

Bouwt een eenvoudig, slordig nest van takjes, wortels en stengels, vaak hoog in bomen of struiken, maar ook op gebouwen, lantaarnpalen of andere structuren. Beide ouders bouwen het nest.

Legselgrootte

2 eieren.

Eierbeschrijving

Meestal 2 glanzend witte, ovale eieren.

Broedperiode

14-18 dagen, door beide ouders.

Uitvliegperiode

15-19 dagen na uitkomst. De jongen worden door beide ouders gevoerd.

Ouderlijke zorg

Beide ouders broeden en voeren de jongen met 'duivenmelk' (een voedzame afscheiding uit de krop) en later met opgebraakte zaden.

Waar te vinden

Veldtips

1. Luister naar de roep. De kenmerkende 'koek-koek-koek' roep is vaak het eerste teken van hun aanwezigheid, zelfs als de vogel zelf niet direct zichtbaar is.
2. Controleer voederplaatsen. Ze zijn frequente bezoekers van vogelvoederplaatsen, vooral als er zaden op de grond liggen.
3. Kijk op hoge punten. Ze zitten graag op daken, schoorstenen, antennes of hoge takken om hun territorium te overzien en te roepen.
4. Let op hun tamheid. Turkse Tortels zijn vaak relatief tam en laten zich goed benaderen, wat observatie vergemakkelijkt.

Gelijkende soorten

Snelle feiten

Wetenschappelijke naam:

Streptopelia decaocto

Familie:

Columbidae (Duiven)

Lengte:

31-34 cm

Spanwijdte:

47-55 cm

Gewicht:

125-240 g

Dieet:

Zaden, granen, bessen

Broedseizoen:

Maart-oktober (piek), kan het hele jaar door

Aantal eieren:

2

Status:

Niet Bedreigd

Leuke weetjes

• De Turkse Tortel is een van de meest succesvolle kolonisten in de vogelwereld. Vanuit Turkije verspreidde hij zich in de 20e eeuw over heel Europa, met een gemiddelde snelheid van 45 km per jaar.
• De naam 'decaocto' betekent 'achttien' in het Latijn, verwijzend naar een Griekse mythe waarin een dienstmeisje dat voor 18 munten per jaar werkte, in een duif werd veranderd en haar klacht 'decaocto' bleef roepen.
• Ze kunnen tot wel 5 broedsels per jaar hebben, wat bijdraagt aan hun snelle populatiegroei.
• In tegenstelling tot veel andere duivensoorten, die vaak in grote groepen foerageren, zie je Turkse Tortels vaker in paren of kleine familieverbanden.

Wetenschappelijke classificatie

Rijk

Animalia

Stam

Chordata

Klasse

Aves

Orde

Columbiformes

Familie

Columbidae

Geslacht

Streptopelia

Soort

Streptopelia decaocto

Ontdek de Turkse Tortel