Mewa śmieszka

O gatunku

Mewa śmieszka to pospolity i szeroko rozpowszechniony gatunek mewy, charakteryzujący się stosunkowo niewielkimi rozmiarami i charakterystycznym ciemnym kapturem w szacie godowej. Jest to ptak bardzo adaptacyjny, często spotykany w pobliżu ludzkich osiedli, na wybrzeżach, jeziorach, rzekach, a także na polach uprawnych. Jej nazwa pochodzi od charakterystycznego, chichoczącego głosu.

Wielkość i długość życia

Długość

35-39 cm

Rozpiętość skrzydeł

86-99 cm

Waga

200-350 g

Długość życia

Do 20 lat w naturze, średnio 5-10 lat

Pokarm

Wszystkożerna, głównie owady, dżdżownice, ryby, skorupiaki, padlina, odpady organiczne, nasiona, owoce

Cechy fizyczne

Upierzenie

Dorosłe ptaki w szacie godowej mają białe ciało, szary grzbiet i skrzydła z czarnymi końcówkami lotek. Głowa jest czekoladowobrązowa (wyglądająca na czarną z daleka), z białymi półksiężycami nad i pod okiem. W szacie spoczynkowej głowa jest biała z ciemną plamką za okiem i na potylicy. Młode ptaki mają brązowe plamy na grzbiecie i skrzydłach, a także brązowy pasek na ogonie.

Kształt dzioba

Dziób jest stosunkowo cienki, czerwony w szacie godowej, ciemniejszy (czerwono-czarny) w szacie spoczynkowej i u młodych.

Kolor oczu

Ciemnobrązowe, z czerwoną obrączką powiek w szacie godowej.

Kolor nóg

Czerwone w szacie godowej, ciemniejsze (czerwono-brązowe) w szacie spoczynkowej i u młodych.

Cechy wyróżniające

Charakterystyczny ciemny kaptur w szacie godowej, białe półksiężyce wokół oczu, czerwony dziób i nogi. W locie widoczne białe przednie krawędzie skrzydeł (kliny) i czarne końcówki lotek.

Wygląd młodego

Młode ptaki (pierwszy rok) mają brązowo-szary wierzch ciała z ciemniejszymi plamami, brązowy pasek na ogonie, pomarańczowo-żółte nogi i dziób z ciemną końcówką. Głowa jest biała z ciemnymi plamkami za okiem i na potylicy. Stopniowo upierzenie staje się bardziej podobne do dorosłych ptaków w szacie spoczynkowej.

Zmiany sezonowe

Szata godowa (luty/marzec - lipiec/sierpień) charakteryzuje się czekoladowobrązowym kapturem na głowie. Szata spoczynkowa (sierpień/wrzesień - luty/marzec) ma białą głowę z ciemną plamką za okiem i na potylicy.

Dymorfizm płciowy

Brak wyraźnego dymorfizmu płciowego w upierzeniu. Samce są zazwyczaj nieco większe od samic, ale różnica jest trudna do zauważenia w terenie.

Jak rozpoznać

1. 1

   Kaptur na głowie (szata godowa)

   Wiosną i latem dorosłe mewy śmieszki mają charakterystyczny czekoladowobrązowy kaptur na głowie, który z daleka wydaje się czarny. Zwróć uwagę na białe półksiężyce nad i pod okiem.

2. 2

   Głowa (szata spoczynkowa)

   Jesienią i zimą głowa jest biała z wyraźną ciemną plamką za okiem i często mniejszą na potylicy.

3. 3

   Dziób i nogi

   U dorosłych ptaków w szacie godowej dziób i nogi są jaskrawoczerwone. W szacie spoczynkowej i u młodych są ciemniejsze, czerwono-brązowe lub pomarańczowo-żółte z ciemną końcówką dzioba.

4. 4

   Skrzydła w locie

   W locie widoczne są białe przednie krawędzie skrzydeł (tzw. kliny) oraz czarne końcówki lotek. Spód skrzydeł jest biały.

5. 5

   Głos

   Charakterystyczne, chichoczące 'kri-aah' lub 'kwe-kwe-kwe' jest bardzo pomocne w identyfikacji, zwłaszcza w koloniach.

6. 6

   Rozmiar i sylwetka

   Jest to stosunkowo mała mewa o smukłej sylwetce i lekkim locie.

Siedlisko i zasięg

Biomy

Słodkowodne i słonowodne zbiorniki wodne, tereny podmokłe, pola uprawne, obszary miejskie i podmiejskie.

Zasięg geograficzny

Szeroko rozpowszechniona w Palearktyce, od Europy Zachodniej po Azję Wschodnią. Zimuje w Europie Zachodniej i Południowej, Afryce Północnej, na Bliskim Wschodzie i w Azji Południowej.

Zakres wysokości

Od poziomu morza do około 2000 m n.p.m., głównie na nizinach.

Preferowane środowiska

Jeziora, stawy, rzeki, bagna, ujścia rzek, wybrzeża morskie, porty, pola uprawne, wysypiska śmieci, parki miejskie, zbiorniki retencyjne.

Zachowanie

Czas aktywności

Dzienna, choć w miastach może żerować również o zmierzchu, korzystając ze sztucznego oświetlenia.

Zwyczaje pokarmowe

Żeruje oportunistycznie, zbierając pokarm z powierzchni wody, lądu lub w locie. Często podąża za pługami na polach, wyłapując odsłonięte bezkręgowce. Może również nurkować płytko w poszukiwaniu ryb. Jest bardzo towarzyska podczas żerowania.

Zachowania społeczne

Wysoce towarzyska, tworzy duże kolonie lęgowe i zimowiska. Poza sezonem lęgowym często widywana w dużych stadach, zwłaszcza na żerowiskach i noclegowiskach.

Wzór lotu

Lekki, zwinny lot z regularnymi uderzeniami skrzydeł. Potrafi zawisać w powietrzu. Często szybuje na prądach powietrza. W locie widoczne białe kliny na przedniej krawędzi skrzydeł.

Migracja

Częściowo wędrowna. Populacje północne i wschodnie są wędrowne, zimując na południu i zachodzie zasięgu. Populacje zachodnioeuropejskie są często osiadłe lub odbywają krótkie wędrówki. W Polsce jest to ptak lęgowy i przelotny, a także zimujący.

Terytorializm

Terytorialna w obrębie gniazda podczas sezonu lęgowego, ale kolonie są bardzo zwarte. Poza sezonem lęgowym nie wykazuje terytorializmu.

Rozmnażanie

Sezon lęgowy

Kwiecień-lipiec, z kulminacją w maju-czerwcu.

Zwyczaje gniazdowania

Gniazduje w koloniach, często bardzo licznych, na brzegach zbiorników wodnych, na wyspach, pływających matach roślinności, a także na dachach budynków w miastach. Gniazdo to płytka depresja wyścielona roślinnością, zbudowane przez oboje rodziców.

Wielkość lęgu

2-4 jaja, najczęściej 3.

Opis jaja

2-4 jaja, oliwkowo-brązowe lub zielonkawe, z ciemnymi plamkami i kreskami. Rozmiar około 50 x 35 mm.

Okres inkubacji

23-26 dni, wysiadywane przez oboje rodziców.

Okres opuszczania gniazda

25-35 dni. Młode opuszczają gniazdo po kilku dniach, ale pozostają w jego pobliżu i są karmione przez rodziców.

Opieka rodzicielska

Oboje rodzice opiekują się jajami i pisklętami. Młode są karmione przez rodziców jeszcze przez kilka tygodni po opierzeniu.

Gdzie znaleźć

Wskazówki terenowe

1. Obserwuj zachowanie. Mewy śmieszki są bardzo aktywne i towarzyskie. Obserwuj ich interakcje, sposób żerowania i lotu.
2. Słuchaj głosów. Ich charakterystyczne 'chichoczące' głosy są często pierwszym sygnałem ich obecności, zwłaszcza w koloniach.
3. Szukaj w koloniach. W sezonie lęgowym szukaj dużych kolonii na wyspach lub trudno dostępnych brzegach zbiorników wodnych.
4. Zwróć uwagę na sezon. Pamiętaj o zmianach upierzenia między szatą godową a spoczynkową, aby prawidłowo zidentyfikować ptaka.

Podobne gatunki

Szybkie fakty

Nazwa naukowa:

Chroicocephalus ridibundus

Rodzina:

Laridae

Status IUCN:

Least Concern

Długość:

35-39 cm

Rozpiętość skrzydeł:

86-99 cm

Waga:

200-350 g

Dieta:

Wszystkożerna

Głos:

Chichoczące 'kri-aah'

Ciekawostki

• Nazwa 'śmieszka' pochodzi od jej charakterystycznego, chichoczącego głosu, który przypomina śmiech.
• Mewy śmieszki są jednymi z najbardziej adaptacyjnych ptaków, potrafiącymi żyć zarówno w środowiskach naturalnych, jak i silnie zmienionych przez człowieka, w tym w centrach dużych miast.
• W Polsce jest to jedna z najliczniejszych mew, a jej populacja w ostatnich dekadach znacznie wzrosła, częściowo dzięki dostępności pokarmu na wysypiskach śmieci i polach uprawnych.
• Potrafią podążać za statkami rybackimi, aby skorzystać z wyrzucanych resztek ryb.
• Młode mewy śmieszki osiągają pełne upierzenie dorosłego ptaka dopiero w trzecim roku życia.

Klasyfikacja naukowa

Królestwo

Animalia

Typ

Chordata

Gromada

Aves

Rząd

Charadriiformes

Rodzina

Laridae

Rodzaj

Chroicocephalus

Gatunek

Chroicocephalus ridibundus

Poznaj Mewa śmieszka