Gołąb miejski

O gatunku

Gołąb miejski (Columba livia domestica) to udomowiona forma gołębia skalnego (Columba livia), która wtórnie zdziczała i doskonale przystosowała się do życia w środowisku miejskim. Jest to jeden z najbardziej rozpoznawalnych i powszechnych ptaków w miastach na całym świecie. Charakteryzuje się dużą zmiennością ubarwienia, co jest wynikiem krzyżowania się różnych ras hodowlanych.

Wielkość i długość życia

Długość

30-35 cm

Rozpiętość skrzydeł

60-70 cm

Waga

250-400 g

Długość życia

3-5 lat w środowisku miejskim, do 15 lat w hodowli

Pokarm

Ziarnojad (granivor), oportunista

Cechy fizyczne

Upierzenie

Ubarwienie gołębia miejskiego jest niezwykle zmienne. Najczęściej spotykane są osobniki o upierzeniu zbliżonym do dzikiego gołębia skalnego: szaroniebieskie ciało, z metalicznym połyskiem na szyi i piersi (zielono-purpurowym), dwoma ciemnymi pasami na skrzydłach oraz białym kuprem. Jednakże, występują również osobniki całkowicie białe, czarne, brązowe, rudawe, łaciate (srokate), z różnymi wzorami i odcieniami szarości. Często mają białe plamy na skrzydłach lub ogonie. Nogi i dziób są zazwyczaj ciemniejsze.

Kształt dzioba

Stosunkowo krótki, smukły, ciemnoszary do czarnego, z jasną woskówką u nasady.

Kolor oczu

Zazwyczaj pomarańczowo-czerwone, otoczone jasną, nagą skórą.

Kolor nóg

Czerwonawe do różowawych, krótkie, z czterema palcami (trzy skierowane do przodu, jeden do tyłu).

Cechy wyróżniające

Zmienne ubarwienie, charakterystyczny, kiwający się chód, krótka szyja, mała głowa, zaokrąglony ogon. W locie widoczne są często dwa ciemne pasy na skrzydłach (u osobników o ubarwieniu zbliżonym do gołębia skalnego).

Wygląd młodego

Młode osobniki mają bardziej matowe upierzenie, mniej intensywny połysk na szyi i często są bardziej niezdarne w ruchach. Ich oczy mogą być ciemniejsze, a woskówka mniej wyraźna.

Zmiany sezonowe

Brak sezonowych zmian w upierzeniu. Pierzenie odbywa się stopniowo przez cały rok.

Dymorfizm płciowy

Brak wyraźnego dymorfizmu płciowego w upierzeniu. Samce bywają nieco większe i mają bardziej intensywny połysk na szyi, a także są bardziej aktywne w zalotach.

Jak rozpoznać

1. 1

   Ubarwienie

   Zwróć uwagę na dużą zmienność kolorów – od szaroniebieskich, przez białe, czarne, brązowe, po łaciate. Najczęściej spotykane są osobniki z dwoma ciemnymi pasami na skrzydłach i metalicznym połyskiem na szyi.

2. 2

   Kształt i rozmiar

   Średniej wielkości ptak o krępej budowie, małej głowie i krótkiej szyi. Długość około 30-35 cm.

3. 3

   Chód

   Charakterystyczny, kiwający się chód podczas żerowania na ziemi.

4. 4

   Głos

   Głębokie, gardłowe gruchanie "gruu-gruu-gruu" lub "huu-huu-huu". W locie słyszalny świst skrzydeł.

5. 5

   Siedlisko

   Powszechnie występuje w miastach, miasteczkach i wsiach, w pobliżu ludzkich osiedli.

Siedlisko i zasięg

Biomy

Środowiska antropogeniczne, miejskie i podmiejskie.

Zasięg geograficzny

Globalny, wszędzie tam, gdzie występują ludzkie osiedla. Pochodzi z Europy, Afryki Północnej i Azji, ale został introdukowany na wszystkie kontynenty z wyjątkiem Antarktydy.

Zakres wysokości

Od poziomu morza do wysokości kilku tysięcy metrów n.p.m. (w zależności od występowania osiedli ludzkich).

Preferowane środowiska

Miasta, miasteczka, wsie, porty, dworce kolejowe, mosty, budynki, ruiny, klify (w przypadku dzikich form).

Zachowanie

Czas aktywności

Dzienna.

Zwyczaje pokarmowe

Żeruje głównie na ziemi, poszukując nasion zbóż, chwastów, resztek pokarmu ludzkiego (chleb, frytki, itp.). Jest oportunistą i korzysta z łatwo dostępnych źródeł pożywienia. Może również zjadać drobne bezkręgowce.

Zachowania społeczne

Wysoce towarzyski, tworzy duże stada, zwłaszcza w miejscach obfitości pokarmu i noclegowisk. W okresie lęgowym pary są monogamiczne, ale stada pozostają razem.

Wzór lotu

Lot szybki, prosty i silny, z regularnymi uderzeniami skrzydeł. Potrafi manewrować w ciasnych przestrzeniach miejskich. Często szybuje na krótkich dystansach.

Migracja

Osobniki miejskie są osiadłe. Nie migrują.

Terytorializm

Pary bronią niewielkiego terytorium wokół gniazda, ale w obrębie stada panuje względna tolerancja.

Rozmnażanie

Sezon lęgowy

Przez cały rok, z nasileniem od wiosny do jesieni (marzec-październik), w zależności od dostępności pokarmu i warunków klimatycznych.

Zwyczaje gniazdowania

Gniazdo to prosta platforma z patyków, traw, piór i innych dostępnych materiałów, często umieszczona na półkach skalnych, gzymsach budynków, pod mostami, w otworach wentylacyjnych, na strychach. Często wykorzystują te same miejsca przez wiele lat.

Wielkość lęgu

1-2 jaja, najczęściej 2.

Opis jaja

Zazwyczaj 2 jaja, białe, eliptyczne, gładkie i błyszczące.

Okres inkubacji

17-19 dni, wysiadują oboje rodzice.

Okres opuszczania gniazda

25-32 dni. Młode opuszczają gniazdo, ale przez pewien czas są jeszcze karmione przez rodziców.

Opieka rodzicielska

Oboje rodzice wysiadują jaja i karmią pisklęta tzw. "mleczkiem gołębim" (wydzielina z wola).

Gdzie znaleźć

Wskazówki terenowe

1. Obserwuj w miejscach karmienia. Gołębie miejskie często gromadzą się w miejscach, gdzie ludzie zostawiają resztki jedzenia lub celowo je dokarmiają.
2. Zwróć uwagę na zachowanie. Ich charakterystyczny chód i gruchanie są łatwe do rozpoznania. Obserwuj interakcje społeczne w stadach.
3. Szukaj na wysokościach. Często odpoczywają i gniazdują na gzymsach i parapetach wysokich budynków.

Podobne gatunki

Szybkie fakty

Status:

Zdziczała forma gołębia skalnego

Dieta:

Ziarna, resztki pokarmu ludzkiego

Siedlisko:

Środowiska miejskie i antropogeniczne

Rozmnażanie:

Przez cały rok, 1-2 jaja

Zachowanie:

Towarzyskie, osiadłe

Ciekawostki

• Gołębie miejskie są potomkami gołębi skalnych, które zostały udomowione tysiące lat temu, prawdopodobnie w celu pozyskiwania mięsa i jako posłańcy.
• Mają doskonałą zdolność nawigacji i powrotu do gniazda, co było wykorzystywane przez ludzi do celów pocztowych i wyścigowych.
• Potrafią pić wodę, zasysając ją, w przeciwieństwie do większości ptaków, które nabierają wodę do dzioba i odchylają głowę do tyłu.
• Ich dieta jest niezwykle elastyczna, co pozwoliło im przetrwać i prosperować w środowiskach miejskich, gdzie dostępność naturalnego pokarmu jest ograniczona.

Klasyfikacja naukowa

Królestwo

Animalia

Typ

Chordata

Gromada

Aves

Rząd

Columbiformes

Rodzina

Columbidae

Rodzaj

Columba

Gatunek

Columba livia

Poznaj Gołąb miejski