Dzięcioł zielonosiwy

O gatunku

Dzięcioł zielonosiwy to średniej wielkości dzięcioł o charakterystycznym zielonkawym upierzeniu i szarej głowie. Jest blisko spokrewniony z dzięciołem zielonym (Picus viridis), ale różni się od niego brakiem czarnej maski wokół oka i mniejszym rozmiarem. Preferuje lasy liściaste i mieszane, często z domieszką starych drzew, gdzie żeruje głównie na mrówkach i innych owadach. Jest gatunkiem osiadłym, choć młode ptaki mogą podejmować krótkie wędrówki.

Wielkość i długość życia

Długość

25-28 cm

Rozpiętość skrzydeł

38-42 cm

Waga

90-160 g

Długość życia

Około 7-10 lat w naturze

Pokarm

Głównie owadożerny, ze szczególnym upodobaniem do mrówek i ich larw, które wydobywa z ziemi lub z pni drzew. Zjada również inne owady, ich larwy, a sporadycznie owoce i jagody.

Cechy fizyczne

Upierzenie

Wierzch ciała zielonkawy, spód jaśniejszy, szarozielony. Kuper żółtawo-zielony, dobrze widoczny w locie. Głowa szara, z delikatnym czarnym wąsem. U samca czoło i przód ciemienia czerwone, u samicy cała głowa szara.

Kształt dzioba

Dziób mocny, dłutowaty, koloru ciemnoszarego, u nasady jaśniejszy.

Kolor oczu

Tęczówka oka czerwonawa lub brązowa.

Kolor nóg

Nogi szarozielone.

Cechy wyróżniające

Szara głowa bez czarnej maski (w odróżnieniu od dzięcioła zielonego), czerwona plama na czole u samca, żółtawy kuper, falisty lot.

Wygląd młodego

Młode ptaki są podobne do samic, ale ich upierzenie jest bardziej matowe, a rysunek na głowie mniej wyraźny. Czerwona plama u młodych samców jest mniejsza i mniej intensywna.

Zmiany sezonowe

Brak znaczących zmian w upierzeniu sezonowym. Upierzenie jest stałe przez cały rok.

Dymorfizm płciowy

Samiec ma czerwoną plamę na czole i przodzie ciemienia, której brak u samicy. Samica ma całą głowę szarą.

Jak rozpoznać

1. 1

   Ubarwienie głowy

   Szara głowa bez czarnej maski wokół oka. Samiec ma czerwoną plamę na czole, samica ma całą głowę szarą.

2. 2

   Ubarwienie ciała

   Zielonkawy wierzch ciała, jaśniejszy, szarozielony spód. Żółtawo-zielony kuper, dobrze widoczny w locie.

3. 3

   Wielkość i sylwetka

   Średniej wielkości dzięcioł, nieco mniejszy i smuklejszy od dzięcioła zielonego.

4. 4

   Głos

   Charakterystyczny, melancholijny, opadający gwizd 'piu-piu-piu-piu' oraz ostre 'kik'.

5. 5

   Zachowanie

   Często żeruje na ziemi w poszukiwaniu mrówek.

Siedlisko i zasięg

Biomy

Lasy liściaste, lasy mieszane, parki, stare sady, zadrzewienia nadrzeczne.

Zasięg geograficzny

Występuje w Eurazji, od Europy Środkowej i Wschodniej, przez Syberię, po Azję Wschodnią (Chiny, Japonia). W Polsce występuje głównie w górach i na wschodzie kraju, rzadziej na nizinach.

Zakres wysokości

Od nizin po obszary górskie, do około 2000 m n.p.m.

Preferowane środowiska

Preferuje stare drzewostany z dużą ilością martwego drewna i próchniejących pni, gdzie może żerować na mrówkach. Ważna jest obecność starych, dziuplastych drzew do gniazdowania.

Zachowanie

Czas aktywności

Dzienny.

Zwyczaje pokarmowe

Żeruje głównie na ziemi, wydobywając mrówki i ich larwy z mrowisk za pomocą długiego, lepkiego języka. Potrafi również kuć w próchniejącym drewnie w poszukiwaniu innych owadów. Rzadziej żeruje na pniach drzew niż inne dzięcioły.

Zachowania społeczne

Zazwyczaj samotnik, poza okresem lęgowym. Pary łączą się na czas rozrodu.

Wzór lotu

Lot falisty, typowy dla dzięciołów, z naprzemiennymi fazami uderzeń skrzydeł i krótkiego szybowania.

Migracja

Gatunek osiadły. Młode ptaki mogą podejmować krótkie dyspersje po opuszczeniu gniazda.

Terytorializm

Terytorialny, zwłaszcza w okresie lęgowym. Terytorium jest bronione przed innymi dzięciołami.

Rozmnażanie

Sezon lęgowy

Kwiecień-czerwiec.

Zwyczaje gniazdowania

Gniazduje w dziuplach wykutych w spróchniałych pniach lub grubych konarach drzew liściastych, rzadziej iglastych. Dziuplę kuje zazwyczaj na wysokości 2-10 metrów nad ziemią. Co roku kuje nową dziuplę.

Wielkość lęgu

5-9 jaj.

Opis jaja

Składa 5-9 jaj, białych, błyszczących, o wymiarach około 28 x 21 mm.

Okres inkubacji

14-15 dni, wysiadują oboje rodzice.

Okres opuszczania gniazda

23-25 dni. Młode opuszczają dziuplę, gdy są już w pełni opierzone.

Opieka rodzicielska

Oboje rodzice karmią i opiekują się młodymi. Po opuszczeniu dziupli młode są jeszcze przez pewien czas karmione przez rodziców.

Gdzie znaleźć

Wskazówki terenowe

1. Słuchaj głosu. Dzięcioł zielonosiwy jest często łatwiejszy do usłyszenia niż do zobaczenia. Naucz się jego charakterystycznego gwizdu.
2. Obserwuj ziemię. W przeciwieństwie do wielu dzięciołów, często żeruje na ziemi, szukając mrówek. Zwracaj uwagę na ruchy na ściółce leśnej.
3. Szukaj w starych drzewach. Preferuje drzewa z próchniejącym drewnem, które są idealne do kucia dziupli i żerowania.
4. Cierpliwość. Jest to ptak płochliwy i skryty. Wymaga cierpliwości i cichego podejścia.

Podobne gatunki

Szybkie fakty

Główny pokarm:

Mrówki i ich larwy

Charakterystyczny głos:

Melancholijny, opadający gwizd

Różnica płci:

Samiec ma czerwoną plamę na czole

Siedlisko:

Stare lasy liściaste i mieszane

Status migracyjny:

Osiadły

Ciekawostki

• Dzięcioł zielonosiwy jest jednym z nielicznych dzięciołów, które spędzają znaczną część czasu żerując na ziemi.
• Jego język może być wysunięty na znaczną długość, co pozwala mu na wydobywanie mrówek z głębokich korytarzy mrowisk.
• Co roku kuje nową dziuplę lęgową, a stare dziuple są wykorzystywane przez inne gatunki ptaków i ssaków.

Klasyfikacja naukowa

Królestwo

Animalia

Typ

Chordata

Gromada

Aves

Rząd

Piciformes

Rodzina

Picidae

Rodzaj

Picus

Gatunek

Picus canus

Poznaj Dzięcioł zielonosiwy