Dzięcioł zielony

O gatunku

Dzięcioł zielony to duży, charakterystyczny dzięcioł o jaskrawozielonym upierzeniu, często spotykany na otwartych terenach leśnych, w parkach i ogrodach. W przeciwieństwie do innych dzięciołów, rzadziej żeruje na pniach drzew, preferując poszukiwanie mrówek na ziemi. Jego głośny, śmiechowaty głos jest łatwo rozpoznawalny.

Wielkość i długość życia

Długość

30-36 cm

Rozpiętość skrzydeł

45-51 cm

Waga

150-250 g

Długość życia

Do 15 lat w naturze

Pokarm

Owadożerny, głównie mrówki i ich larwy, sporadycznie inne owady, jagody i owoce.

Cechy fizyczne

Upierzenie

Wierzch ciała jaskrawozielony, kuper żółtozielony, spód ciała jaśniejszy, szarozielony. Głowa szara z czarną maską wokół oka i wąsem. Czoło i wierzch głowy czarne. Lotki czarne z białymi plamkami, tworzącymi prążkowany wzór na skrzydłach. Ogon ciemny, prążkowany.

Kształt dzioba

Długi, mocny, dłutowaty, szarawy z ciemniejszym końcem.

Kolor oczu

Białe lub jasnoniebieskie z ciemną źrenicą.

Kolor nóg

Szaro-zielone

Cechy wyróżniające

Jaskrawozielone upierzenie, żółtozielony kuper widoczny w locie, czarna maska na twarzy, czerwona czapeczka (u samca) lub tylko czerwona plamka na wąsie (u samicy).

Wygląd młodego

Młode ptaki są bardziej matowe, z wyraźnym prążkowaniem na całym ciele, w tym na spodzie i grzbiecie. Czerwony wąs u młodych samców jest mniej intensywny, a czarna maska mniej wyraźna.

Zmiany sezonowe

Brak znaczących zmian w upierzeniu sezonowym. Upierzenie jest stałe przez cały rok.

Dymorfizm płciowy

Samiec ma cały wąs policzkowy czerwony z czarną obwódką. Samica ma wąs policzkowy całkowicie czarny, czasem z niewielką czerwoną plamką u nasady.

Jak rozpoznać

1. 1

   Upierzenie

   Szukaj jaskrawozielonego grzbietu i żółtozielonego kupra, który jest bardzo widoczny w locie.

2. 2

   Głowa

   Zwróć uwagę na szarą głowę z czarną maską wokół oka i czarnym czołem. Sprawdź kolor wąsa policzkowego, aby odróżnić płeć (cały czerwony u samca, czarny u samicy).

3. 3

   Głos

   Słuchaj charakterystycznego, głośnego, śmiechowatego 'klü-klü-klü-klü-klü', które jest jego najbardziej rozpoznawalną cechą.

4. 4

   Zachowanie

   Obserwuj ptaka żerującego na ziemi, często rozkopującego mrowiska, co jest typowe dla tego gatunku.

5. 5

   Lot

   Charakterystyczny falisty lot z widocznym żółtozielonym kuprem.

Siedlisko i zasięg

Biomy

Lasy liściaste i mieszane, parki, ogrody, sady, zadrzewienia śródpolne, tereny otwarte z rozproszonymi drzewami.

Zasięg geograficzny

Występuje w większości Europy, z wyjątkiem Irlandii, północnej Szkocji i Skandynawii, oraz w zachodniej Azji. W Polsce pospolity na całym niżu i w niższych partiach gór.

Zakres wysokości

Od poziomu morza do około 1800 m n.p.m.

Preferowane środowiska

Preferuje tereny z dostępem do starych drzew, w których może kuć dziuple, oraz otwarte przestrzenie z dużą ilością mrówek, stanowiących jego główne pożywienie.

Zachowanie

Czas aktywności

Dzienny.

Zwyczaje pokarmowe

Głównie żeruje na ziemi, poszukując mrówek (zwłaszcza z rodzaju Lasius i Formica) za pomocą długiego, lepkiego języka. Rzadziej kłuje w drewnie. Potrafi rozkopywać mrowiska. Sporadycznie zjada inne owady, jagody i owoce.

Zachowania społeczne

Zazwyczaj samotnik, poza okresem lęgowym. Pary łączą się na czas rozrodu.

Wzór lotu

Lot falisty, z głębokimi opadnięciami i wzniesieniami, charakterystyczny dla dzięciołów. Podczas lotu widoczny żółtozielony kuper.

Migracja

Osiadły, nie migruje. Młode ptaki mogą odbywać krótkie dyspersje po opuszczeniu gniazda.

Terytorializm

Terytorialny, zwłaszcza w okresie lęgowym. Broni swojego terytorium lęgowego i żerowisk.

Rozmnażanie

Sezon lęgowy

Kwiecień-czerwiec.

Zwyczaje gniazdowania

Gniazduje w dziuplach wykutych w starych, często spróchniałych drzewach liściastych (np. buk, dąb, topola, wierzba). Dziuplę kują oboje partnerzy, zazwyczaj na wysokości 2-10 metrów nad ziemią. Dziuplę wykorzystują tylko raz.

Wielkość lęgu

3-11 jaj

Opis jaja

3-11 (najczęściej 5-7) jaj, czysto białych, błyszczących, o wymiarach około 31 x 23 mm.

Okres inkubacji

17-19 dni, wysiadują oboje rodzice.

Okres opuszczania gniazda

21-24 dni po wykluciu. Młode opuszczają dziuplę, ale są jeszcze przez pewien czas karmione przez rodziców.

Opieka rodzicielska

Oboje rodzice opiekują się jajami i pisklętami. Samiec często nocuje w dziupli.

Gdzie znaleźć

Wskazówki terenowe

1. Słuchaj głosu. Dzięcioł zielony jest często łatwiejszy do usłyszenia niż do zobaczenia. Jego śmiechowaty głos jest bardzo charakterystyczny.
2. Szukaj na ziemi. W przeciwieństwie do innych dzięciołów, często żeruje na ziemi, więc wypatruj go na trawnikach, polanach i w pobliżu mrowisk.
3. Obserwuj wczesnym rankiem. Najbardziej aktywny wokalnie i żerująco wczesnym rankiem i późnym popołudniem.
4. Cierpliwość. Mimo jaskrawego ubarwienia, potrafi być skryty. Cierpliwa obserwacja zwiększa szanse na jego dostrzeżenie.

Podobne gatunki

Szybkie fakty

Główny pokarm:

Mrówki

Charakterystyczny głos:

Śmiechowaty

Miejsce żerowania:

Głównie na ziemi

Status migracyjny:

Osiadły

Kolor kupra:

Żółtozielony (widoczny w locie)

Ciekawostki

• Dzięcioł zielony ma niezwykle długi język (do 10 cm), który jest lepki i zakończony haczykami, idealny do wyłapywania mrówek z ich gniazd.
• W przeciwieństwie do większości dzięciołów, rzadko bębni w drzewa, a jego bębnienie jest ciche i krótkie.
• Jego śmiechowaty głos jest często interpretowany jako zwiastun deszczu w ludowych wierzeniach.
• Dzięcioł zielony jest jednym z największych dzięciołów występujących w Europie.

Klasyfikacja naukowa

Królestwo

Animalia

Typ

Chordata

Gromada

Aves

Rząd

Piciformes

Rodzina

Picidae

Rodzaj

Picus

Gatunek

Picus viridis

Poznaj Dzięcioł zielony