Kanarek atlantycki

O gatunku

Kanarek atlantycki to mały ptak śpiewający, słynący z jasnego upierzenia i melodyjnego śpiewu. Jest przodkiem udomowionego kanarka. W naturze charakteryzuje się bardziej stonowanym żółto-zielonym ubarwieniem, które zapewnia mu kamuflaż. Jest gatunkiem towarzyskim, często spotykanym w stadach.

Wielkość i długość życia

Długość

12,5-13,5 cm

Rozpiętość skrzydeł

20-23 cm

Waga

8,5-24,3 g

Długość życia

Dziko żyjące kanarki atlantyckie żyją zazwyczaj 3-5 lat, choć w sprzyjających warunkach mogą dożyć 10 lat. Udomowione kanarki często żyją znacznie dłużej, nawet do 15 lat.

Pokarm

Głównie nasiona traw i roślin zielnych, ale także pąki, owoce, jagody i niewielkie owady, szczególnie w okresie lęgowym.

Cechy fizyczne

Upierzenie

Dorosłe samce mają oliwkowo-zielony wierzch ciała z ciemnymi smugami, jaśniejsze, żółto-zielone pióra na grzbiecie i kuprze. Spód jest żółty, przechodzący w białawy na podbrzuszu. Policzki, gardło i brew są żółte. Skrzydła i ogon są ciemne z żółtymi brzegami. Samice są ogólnie bardziej matowe, z mniej intensywną żółcią i delikatniejszymi smugami, często bardziej szarawe na głowie i piersi. Udomowione formy wykazują szerokie spektrum kolorów, od intensywnie żółtego po czerwony, biały, brązowy i cętkowany.

Kształt dzioba

Stożkowaty, krótki i mocny, typowy dla ziarnojadów.

Kolor oczu

Ciemnobrązowe.

Kolor nóg

Ciemnobrązowe do czarniawych.

Cechy wyróżniające

Żółto-zielone ubarwienie, zwłaszcza na kuprze i spodzie ciała, wraz z charakterystycznym śpiewem i stożkowatym dziobem. Wzór na głowie (żółta brew i policzki) jest charakterystyczny. W środowisku naturalnym jest mniej jaskrawy niż udomowione formy.

Wygląd młodego

Młode ptaki są bardziej smoliste i intensywnie smużone niż dorosłe, zwłaszcza na piersi i bokach. Ich upierzenie jest ogólnie bardziej szarawo-brązowe z mniejszą ilością żółci. Często mają jaśniejsze zakończenia piór na skrzydłach, tworzące blade paski skrzydłowe.

Zmiany sezonowe

Brak znaczących zmian upierzenia sezonowego poza intensywnością barw, które mogą zależeć od kondycji ptaka i czasu po pierzeniu.

Dymorfizm płciowy

U dzikich kanarków samce są zazwyczaj jaśniejsze i bardziej intensywnie ubarwione, zwłaszcza w odcieniach żółci na głowie i spodzie ciała, w porównaniu do bardziej matowych, szaro-żółtych samic. Różnice te są subtelne i nie zawsze łatwe do zauważenia w terenie. Udomowione rasy wykazują większe zróżnicowanie kolorystyczne, często z zatartymi różnicami płciowymi w upierzeniu. Samce mają bardziej złożony i głośniejszy śpiew.

Jak rozpoznać

1. 1

   Ubarwienie

   Zwracaj uwagę na mieszankę żółci i zieleni, zwłaszcza na spodzie ciała i kuprze. Samce są jaśniejsze, samice bardziej matowe i szarawe. Unikaj mylenia z jaskrawymi, udomowionymi kanarkami.

2. 2

   Śpiew i zawołania

   Charakterystyczny, melodyjny, urozmaicony śpiew to jeden z najlepszych identyfikatorów. Zawołania to krótkie 'czip' lub 'sitt'.

3. 3

   Kształt ciała i dziób

   Mały, krępy ptak z krótkim, stożkowatym dziobem typowym dla ziarnojadów.

4. 4

   Zachowanie

   Szukaj ich na terenach otwartych z zaroślami i drzewami, często żerujących na ziemi w małych stadach.

Siedlisko i zasięg

Biomy

Subtropikalne i śródziemnomorskie lasy, zarośla i tereny otwarte.

Zasięg geograficzny

Naturalnie występuje na archipelagach Makaronezji: Wyspach Kanaryjskich, Azorach i Maderze. Udomowione formy są powszechnie rozsiedlone na całym świecie jako ptaki ozdobne.

Zakres wysokości

Zazwyczaj od poziomu morza do około 1500-2000 metrów, w zależności od dostępności pożywienia i siedlisk.

Preferowane środowiska

Preferuje otwarte tereny leśne, sady, plantacje, tereny uprawne, ogrody, parki i obrzeża miast, szczególnie miejsca z zaroślami i wysokimi drzewami do gniazdowania i schronienia.

Zachowanie

Czas aktywności

Aktywny w ciągu dnia (dzienny).

Zwyczaje pokarmowe

Żeruje głównie na ziemi lub na niskiej roślinności, zbierając nasiona. Może również żerować na drzewach i krzewach, zjadając pąki, owoce i owady.

Zachowania społeczne

Gatunek towarzyski, szczególnie poza sezonem lęgowym, kiedy tworzy duże stada. W okresie lęgowym samce bronią terytoriów, ale często gniazdują w luźnych koloniach.

Wzór lotu

Falisty lot z szybkim trzepotaniem skrzydeł, charakterystyczny dla łuszczakowatych. Zwinny i szybki.

Migracja

Kanarek atlantycki jest gatunkiem osiadłym na Wyspach Kanaryjskich, Azorach i Maderze. Nie podejmuje regularnych migracji sezonowych.

Terytorializm

Samce są terytorialne w okresie lęgowym, broniąc obszaru wokół gniazda i partnerki. Śpiew służy do oznaczania terytorium i wabi samice.

Rozmnażanie

Sezon lęgowy

Zazwyczaj od stycznia/lutego do lipca, z możliwością odbycia kilku lęgów w ciągu roku (2-4).

Zwyczaje gniazdowania

Kanarki atlantyckie budują małe, zgrabne gniazda w kształcie filiżanki, umieszczone w rozwidleniach gałęzi drzew lub krzewów, często na wysokości 2-4 metrów nad ziemią. Gniazdo jest zbudowane z drobnych gałązek, traw, mchu, korzonków, porostów, a wyściółka składa się z delikatnego materiału roślinnego, sierści i piór.

Wielkość lęgu

Zazwyczaj 3-5 jaj.

Opis jaja

Jaja są owalne, gładkie i lekko błyszczące, o białym, niebieskawym lub zielonkawym tle, często z delikatnymi czerwonobrązowymi lub fioletowymi plamkami i kreskami, szczególnie na szerszym końcu.

Okres inkubacji

Około 13-14 dni, wysiadywane głównie przez samicę.

Okres opuszczania gniazda

Pisklęta opuszczają gniazdo po około 14-17 dniach od wyklucia. Przez następne kilka dni są nadal karmione przez rodziców.

Opieka rodzicielska

Oboje rodzice karmią pisklęta, początkowo głównie owadami i miękkim pokarmem, później stopniowo wprowadzając nasiona. Samica głównie wysiaduje, a samiec dostarcza jej pożywienie i broni terytorium.

Gdzie znaleźć

Wskazówki terenowe

1. Nasłuchuj śpiewu. Jego melodyjny śpiew jest często pierwszym sygnałem obecności. W sezonie lęgowym samce śpiewają bardzo intensywnie ze wzniesionych punktów.
2. Obserwuj miejsca żerowania. Szukaj ich na ziemi, w zaroślach i na niskich roślinach, gdzie zbierają nasiona. Często żerują w małych grupach.
3. Odwiedzaj odpowiednie siedliska. Wybierz się na otwarte tereny leśne, plantacje, sady lub obrzeża miast na Wyspach Kanaryjskich, Azorach i Maderze.
4. Cierpliwość. Ptaki te, choć pospolite, mogą być płochliwe. Cierpliwa obserwacja z daleka zwiększy szanse na sukces.

Podobne gatunki

Szybkie fakty

Status:

Gatunek najmniejszej troski

Pożywienie:

Nasiona, pąki, owoce, owady

Waga:

8,5-24,3 g

Rozpiętość skrzydeł:

20-23 cm

Lęgi rocznie:

2-4

Okres inkubacji:

13-14 dni

Ciekawostki

• Kanarek atlantycki jest jedynym przodkiem wszystkich udomowionych ras kanarków hodowanych na całym świecie.
• Jego nazwa 'kanarek' pochodzi od Wysp Kanaryjskich, które z kolei wzięły swoją nazwę od łacińskiego 'canariae insulae' – 'wyspy psów' (od dużej populacji dzikich psów, a nie ptaków).
• W przeszłości kanarki były wykorzystywane w kopalniach węgla do wykrywania obecności trujących gazów. Ich wrażliwość na tlenek węgla sprawiała, że umierały zanim zagrożenie było odczuwalne dla ludzi.
• Dziki kanarek atlantycki jest znacznie bardziej stonowany kolorystycznie niż jego udomowieni kuzyni, którzy występują w niezliczonych odmianach barwnych i kształtowych.

Klasyfikacja naukowa

Królestwo

Zwierzęta (Animalia)

Typ

Strunowce (Chordata)

Gromada

Ptaki (Aves)

Rząd

Wróblowe (Passeriformes)

Rodzina

Łuszczakowate (Fringillidae)

Rodzaj

Serinus

Gatunek

Serinus canaria

Poznaj Kanarek atlantycki