Gołąb żałobny

O gatunku

Gołąb żałobny to średniej wielkości gołąb o smukłej budowie, małej głowie i długim, zwężającym się ogonie. Jest jednym z najbardziej rozpowszechnionych i licznych ptaków w Ameryce Północnej. Charakteryzuje się miękkim, stonowanym upierzeniem i charakterystycznym, melancholijnym głosem, od którego pochodzi jego nazwa.

Wielkość i długość życia

Długość

22-36 cm

Rozpiętość skrzydeł

37-45 cm

Waga

96-170 g

Długość życia

1.5 roku (średnio w naturze), do 19 lat (maksymalnie w niewoli)

Pokarm

Ziarnojad (granivor)

Cechy fizyczne

Upierzenie

Ogólnie szarobrązowe do płowożółtego na grzbiecie i skrzydłach, z jaśniejszym, różowawym odcieniem na spodzie ciała, szczególnie na piersi. Skrzydła mają czarne plamki. Lotki są ciemniejsze, prawie czarne. Na karku i bokach szyi widoczne są opalizujące, metalicznie zielono-różowe lub fioletowe plamy, szczególnie u samców. Długi, zwężający się ogon ma białe końcówki zewnętrznych sterówek, widoczne w locie i podczas rozkładania ogona.

Kształt dzioba

Mały, smukły, czarny dziób.

Kolor oczu

Ciemnobrązowe, otoczone niebieskawą obrączką nagiej skóry.

Kolor nóg

Czerwonawe do różowawych.

Cechy wyróżniające

Smukła sylwetka, mała głowa, długi, spiczasty ogon z białymi końcówkami zewnętrznych sterówek, czarne plamki na skrzydłach, charakterystyczny, "płaczący" głos.

Wygląd młodego

Młode ptaki są bardziej matowe i szare niż dorosłe, z jaśniejszymi brzegami piór, co nadaje im łuskowaty wygląd. Mają mniej wyraźne lub brak opalizujących plam na szyi.

Zmiany sezonowe

Brak znaczących zmian w upierzeniu sezonowym. Upierzenie jest stałe przez cały rok, choć intensywność barw może być nieco bardziej wyraźna w okresie lęgowym.

Dymorfizm płciowy

Samce są zazwyczaj nieco większe i mają bardziej intensywne, różowawe zabarwienie na piersi oraz wyraźniejsze opalizujące plamy na szyi. Samice są bardziej matowe, z mniejszą ilością różu i opalizacji.

Jak rozpoznać

1. 1

   Sylwetka i ogon

   Szukaj smukłego ptaka z małą głową i bardzo długim, spiczastym ogonem. To kluczowa cecha odróżniająca od innych gołębi.

2. 2

   Upierzenie

   Zwróć uwagę na ogólne szarobrązowe zabarwienie, różowawy odcień na piersi (szczególnie u samców) i czarne plamki na skrzydłach. Białe końcówki zewnętrznych sterówek ogona są widoczne w locie.

3. 3

   Głos

   Naucz się charakterystycznego, melancholijnego "cooOOoo-woo-woo-woo". Jest to jeden z najbardziej rozpoznawalnych dźwięków w Ameryce Północnej.

4. 4

   Dźwięk skrzydeł

   Słuchaj świszczącego dźwięku wydawanego przez skrzydła podczas startu i lądowania. Jest to unikalna cecha tego gatunku.

5. 5

   Zachowanie

   Obserwuj żerowanie na ziemi, często w otwartych przestrzeniach. Ptaki te są często widywane na drutach telefonicznych lub w eksponowanych miejscach.

Siedlisko i zasięg

Biomy

Lasy otwarte, tereny rolnicze, obszary podmiejskie, parki, ogrody, sawanny, pustynie, zarośla.

Zasięg geograficzny

Cała Ameryka Północna, od południowej Kanady przez Stany Zjednoczone i Meksyk, po Amerykę Środkową i Karaiby. Zimuje w południowych częściach zasięgu lęgowego, ale wiele populacji jest osiadłych.

Zakres wysokości

Od poziomu morza do około 3000 metrów n.p.m.

Preferowane środowiska

Preferuje otwarte tereny z rozproszonymi drzewami lub krzewami do gniazdowania i odpoczynku, w pobliżu źródeł wody i obszarów z dostępem do nasion. Dobrze adaptuje się do środowisk zmienionych przez człowieka.

Zachowanie

Czas aktywności

Dzienny (diurnalny).

Zwyczaje pokarmowe

Żeruje głównie na ziemi, zbierając nasiona traw, chwastów i roślin uprawnych. Rzadziej zjada owoce i bardzo rzadko owady. Potrafi przechowywać duże ilości nasion w wolu. Pije wodę, zasysając ją, co jest typowe dla gołębi.

Zachowania społeczne

Zazwyczaj widywany pojedynczo, w parach lub w małych grupach. Poza sezonem lęgowym może tworzyć większe stada, zwłaszcza w miejscach obfitości pokarmu lub przy wodopojach. Jest monogamiczny w sezonie lęgowym.

Wzór lotu

Szybki, prosty i silny lot z szybkimi uderzeniami skrzydeł. Podczas startu i lądowania skrzydła wydają charakterystyczny, świszczący dźwięk. Ogon jest długi i spiczasty, co nadaje mu charakterystyczny kształt w locie.

Migracja

Populacje północne są wędrowne, przemieszczając się na południe na zimę. Populacje południowe są osiadłe. Migracje odbywają się w ciągu dnia, często w dużych stadach. Jest to jeden z najczęściej polowanych ptaków w Ameryce Północnej.

Terytorializm

Samce bronią niewielkiego terytorium wokół gniazda, głównie poprzez śpiew i pokazy godowe. Nie są agresywnie terytorialne poza okresem lęgowym.

Rozmnażanie

Sezon lęgowy

Od lutego/marca do października, z możliwością wielu lęgów (do 5-6) w ciągu roku, zwłaszcza w cieplejszych regionach.

Zwyczaje gniazdowania

Gniazdo to zazwyczaj luźna, płaska platforma z patyków, gałązek i traw, często tak cienka, że jaja są widoczne od spodu. Budowane jest na drzewach, krzewach, a czasem na ziemi lub na konstrukcjach stworzonych przez człowieka. Oboje rodzice budują gniazdo.

Wielkość lęgu

2 jaja.

Opis jaja

Zazwyczaj 2 białe, eliptyczne jaja.

Okres inkubacji

14 dni.

Okres opuszczania gniazda

11-15 dni po wykluciu pisklęta opuszczają gniazdo.

Opieka rodzicielska

Oboje rodzice wysiadują jaja i karmią pisklęta "mleczkiem gołębim" (crop milk), bogatą w białko i tłuszcz wydzieliną z wola. Po opuszczeniu gniazda, młode są jeszcze przez krótki czas karmione przez rodziców.

Gdzie znaleźć

Wskazówki terenowe

1. Słuchaj głosu. Charakterystyczny, "płaczący" głos jest często pierwszym sygnałem obecności gołębia żałobnego. Naucz się go rozpoznawać.
2. Obserwuj karmniki. Są częstymi gośćmi karmników, zwłaszcza tych z rozsypanymi nasionami na ziemi. Preferują proso, słonecznik i kukurydzę.
3. Szukaj na drutach i gałęziach. Często odpoczywają na drutach telefonicznych, antenach lub eksponowanych gałęziach drzew, co ułatwia ich obserwację.
4. Bądź cierpliwy. Są to ptaki dość płochliwe, więc zbliżaj się powoli i cicho, aby nie spłoszyć ich podczas żerowania.

Podobne gatunki

Szybkie fakty

Status ochronny IUCN:

Najmniejszej troski

Typ diety:

Ziarnojad

Liczba lęgów rocznie:

Do 5-6

Liczba jaj w lęgu:

2

Charakterystyczny dźwięk:

Świst skrzydeł w locie

Ciekawostki

• Gołąb żałobny jest jednym z najczęściej polowanych ptaków w Ameryce Północnej, z milionami osobników odstrzeliwanych rocznie, jednak jego populacja pozostaje stabilna dzięki wysokiej rozrodczości.
• Potrafi pić wodę, zasysając ją, co jest rzadkością wśród ptaków i cechą charakterystyczną dla rodziny gołębiowatych.
• Jego nazwa pochodzi od melancholijnego, "płaczącego" głosu, który jest często mylony z głosem sowy.
• Jest to jedyny ptak lądowy, który gniazduje we wszystkich 48 kontynentalnych stanach USA.
• Mimo że gniazda są często bardzo luźne i wydają się niestabilne, gołębie żałobne są bardzo skutecznymi rodzicami, wychowującymi wiele lęgów w sezonie.

Klasyfikacja naukowa

Królestwo

Animalia

Typ

Chordata

Gromada

Aves

Rząd

Columbiformes

Rodzina

Columbidae

Rodzaj

Zenaida

Gatunek

Zenaida macroura

Poznaj Gołąb żałobny