เห็นนกหรือ? ระบุชนิดทันทีด้วยแอป Birdby
เปิดแอปเกี่ยวกับ
นกยางควายเป็นนกยางขนาดเล็กถึงกลาง มีลักษณะเด่นคือมักพบอยู่ใกล้สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดใหญ่ เช่น วัว ควาย เพื่อจับแมลงที่ถูกรบกวนให้บินขึ้นมา เป็นนกที่ปรับตัวได้ดีและมีการขยายถิ่นที่อยู่ไปทั่วโลกอย่างรวดเร็ว
ขนาดและอายุขัย
- ความยาว
- 46-56 เซนติเมตร
- ระยะปีกกาง
- 88-96 เซนติเมตร
- น้ำหนัก
- 270-510 กรัม
- อายุขัย
- ประมาณ 10-15 ปีในธรรมชาติ
- อาหาร
- สัตว์กินเนื้อ (แมลงเป็นหลัก)
ลักษณะทางกายภาพ
- ขน
- ในฤดูผสมพันธุ์: ลำตัวสีขาวสะอาด มีขนสีส้มอมเหลืองบริเวณกระหม่อม หลัง และอก ในฤดูนอกผสมพันธุ์: ลำตัวสีขาวล้วน ไม่มีสีส้มอมเหลือง
- รูปร่างจะงอยปาก
- ปากสั้นและหนากว่านกยางชนิดอื่น สีเหลืองสดในฤดูผสมพันธุ์ และสีเหลืองหม่นหรือเหลืองอมเทาในฤดูนอกผสมพันธุ์
- สีตา
- สีเหลืองอ่อน
- สีขา
- สีเหลืองอมส้มในฤดูผสมพันธุ์ และสีเหลืองหม่นหรือเหลืองอมเทาในฤดูนอกผสมพันธุ์
- ลักษณะที่โดดเด่น
- ขนาดเล็กกว่านกยางชนิดอื่น ปากสั้นหนา สีเหลืองเด่นชัด และมักพบอยู่ใกล้สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดใหญ่
- ลักษณะของวัยอ่อน
- ลูกนกมีขนสีขาวล้วน ปากและขาสีดำอมเทา จะค่อยๆ เปลี่ยนเป็นสีเหลืองเมื่อโตขึ้น
- การเปลี่ยนแปลงตามฤดูกาล
- มีการเปลี่ยนแปลงสีขนในฤดูผสมพันธุ์ โดยจะมีขนสีส้มอมเหลืองบริเวณกระหม่อม หลัง และอก ซึ่งจะหายไปในฤดูนอกผสมพันธุ์
- ความแตกต่างทางเพศ
- ไม่มีความแตกต่างทางเพศที่ชัดเจนในขนาดหรือสีขน
วิธีระบุชนิด
- 1
ขนาดและรูปร่าง
เป็นนกยางขนาดเล็กถึงกลาง รูปร่างค่อนข้างอ้วนท้วนกว่านกยางชนิดอื่น ปากสั้นและหนา
- 2
สีขน
ในฤดูผสมพันธุ์มีขนสีส้มอมเหลืองบริเวณกระหม่อม หลัง และอก ซึ่งเป็นลักษณะเด่นที่ช่วยแยกแยะได้ง่าย ในฤดูนอกผสมพันธุ์มีขนสีขาวล้วน
- 3
สีปากและขา
ปากและขาสีเหลืองสดในฤดูผสมพันธุ์ และสีเหลืองหม่นในฤดูนอกผสมพันธุ์
- 4
พฤติกรรม
มักพบเดินตามสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดใหญ่ เช่น วัว ควาย หรือเครื่องจักรทางการเกษตร เพื่อจับแมลงที่ถูกรบกวนให้บินขึ้นมา
ถิ่นที่อยู่และการกระจาย
- ไบโอม
- ทุ่งหญ้า, พื้นที่เกษตรกรรม, พื้นที่ชุ่มน้ำ, ทุ่งนา, ทุ่งเลี้ยงสัตว์
- การกระจายทางภูมิศาสตร์
- กระจายพันธุ์เกือบจะทั่วโลก ทั้งในทวีปแอฟริกา ยุโรป เอเชีย อเมริกาเหนือ อเมริกาใต้ และออสเตรเลีย
- ระดับความสูง
- ตั้งแต่ระดับน้ำทะเลจนถึงความสูงปานกลาง
- สิ่งแวดล้อมที่ชอบ
- พื้นที่เปิดโล่งที่มีสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดใหญ่ เช่น วัว ควาย หรือพื้นที่เกษตรกรรมที่มีการไถพรวนดิน
พฤติกรรม
- เวลาที่ใช้กิจกรรม
- หากินในเวลากลางวัน
- พฤติกรรมการกิน
- กินแมลงเป็นหลัก โดยเฉพาะตั๊กแตน จิ้งหรีด และแมลงอื่นๆ ที่ถูกรบกวนให้บินขึ้นมาจากการเคลื่อนที่ของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดใหญ่ หรือเครื่องจักรทางการเกษตร นอกจากนี้ยังกินกบ สัตว์เลื้อยคลานขนาดเล็ก และปลาได้บ้าง
- พฤติกรรมทางสังคม
- เป็นนกสังคม มักพบรวมฝูงกันเป็นจำนวนมาก โดยเฉพาะในช่วงนอกฤดูผสมพันธุ์ และรวมฝูงทำรังในอาณานิคมขนาดใหญ่
- รูปแบบการบิน
- บินช้าๆ ด้วยการกระพือปีกเป็นจังหวะสม่ำเสมอ คอหดเข้าหาตัว ขาเหยียดตรงไปด้านหลัง
- การอพยพ
- เป็นนกอพยพบางส่วนในบางพื้นที่ แต่ในประเทศไทยเป็นนกประจำถิ่นและนกอพยพที่พบได้ทั่วไป
- การหวงอาณาเขต
- ไม่แสดงพฤติกรรมหวงถิ่นอย่างรุนแรงนอกฤดูผสมพันธุ์ แต่จะมีการปกป้องรังและอาณาเขตเล็กๆ รอบรังในช่วงฤดูผสมพันธุ์
เสียงร้องและเสียงเรียก
- เสียงร้อง
- ไม่มีเพลงร้องที่ซับซ้อน
- เสียงเรียก
- ส่งเสียงร้อง 'ริบ-ริบ' หรือ 'คร็อก-คร็อก' สั้นๆ ห้าวๆ โดยเฉพาะเมื่ออยู่ในรัง หรือเมื่อถูกรบกวน
- เมื่อใดส่งเสียง
- มักส่งเสียงร้องเมื่ออยู่ในอาณานิคมทำรัง หรือเมื่อรู้สึกถูกคุกคาม
การสืบพันธุ์
- ฤดูผสมพันธุ์
- ในประเทศไทยมักอยู่ในช่วงฤดูฝน ประมาณเดือนพฤษภาคม-ตุลาคม
- พฤติกรรมการทำรัง
- ทำรังรวมกันเป็นอาณานิคมขนาดใหญ่บนต้นไม้สูงใกล้แหล่งน้ำ รังทำจากกิ่งไม้เล็กๆ วางซ้อนกันอย่างหยาบๆ
- จำนวนไข่ในรัง
- 3-6 ฟอง
- ลักษณะของไข่
- ไข่สีฟ้าอ่อน ไม่มีลวดลาย
- ระยะการฟักไข่
- ประมาณ 22-26 วัน
- ระยะการออกจากรัง
- ลูกนกจะออกจากรังได้ภายใน 30-40 วัน
- การดูแลของพ่อแม่
- ทั้งพ่อและแม่ช่วยกันกกไข่และเลี้ยงดูลูกนก
พบที่ใด
ทุ่งนาและพื้นที่เกษตรกรรม
เป็นแหล่งที่พบได้บ่อยที่สุด เนื่องจากมีแหล่งอาหารอุดมสมบูรณ์และมีสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม
ทุ่งหญ้าและทุ่งเลี้ยงสัตว์
พื้นที่ที่มีวัว ควาย หรือสัตว์กินพืชขนาดใหญ่อื่นๆ มักเป็นที่ที่นกยางควายหากิน
พื้นที่ชุ่มน้ำและริมบึง
แม้จะไม่ใช่แหล่งหากินหลัก แต่ก็สามารถพบได้ตามริมน้ำ หรือในพื้นที่ชุ่มน้ำที่มีพืชพรรณขึ้นไม่หนาแน่น
เคล็ดลับภาคสนาม
- สังเกตพฤติกรรม. มองหานกยางสีขาวที่เดินตามหลังวัว ควาย หรือรถไถในทุ่งนา นี่คือลักษณะเด่นที่สุดของนกยางควาย
- ช่วงเวลาที่เหมาะสม. สามารถพบเห็นได้ตลอดทั้งวัน โดยเฉพาะช่วงเช้าและเย็นที่สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมออกหากิน
- ฤดูผสมพันธุ์. ในช่วงฤดูผสมพันธุ์ (ฤดูฝนในประเทศไทย) จะสังเกตเห็นขนสีส้มอมเหลืองได้ชัดเจน ทำให้ระบุชนิดได้ง่ายขึ้น
ชนิดที่คล้ายกัน
นกยางเปีย
Egretta garzetta
นกยางเปียมีขนาดใหญ่กว่าเล็กน้อย มีขนสีขาวล้วนตลอดปี ปากและขาสีดำ มีนิ้วเท้าสีเหลืองเด่นชัด และมีขนยาวเป็นเส้นๆ บริเวณท้ายทอยในฤดูผสมพันธุ์
นกยางโทนน้อย
Egretta intermedia
นกยางโทนน้อยมีขนาดใหญ่กว่านกยางควายมาก มีขนสีขาวล้วนตลอดปี ปากสีเหลือง แต่ยาวกว่าและแหลมกว่านกยางควาย ขาสีดำ
ข้อเท็จจริงด่วน
- ชื่อสามัญ:
- นกยางควาย
- ชื่อวิทยาศาสตร์:
- Bubulcus ibis
- วงศ์:
- Ardeidae
- สถานะการอนุรักษ์:
- สิ่งมีชีวิตที่มีความเสี่ยงต่ำต่อการสูญพันธุ์ (Least Concern)
- อาหารหลัก:
- แมลง
- พฤติกรรมเด่น:
- หากินร่วมกับสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดใหญ่
ข้อเท็จจริงน่าสนใจ
- นกยางควายเป็นนกชนิดเดียวในวงศ์ Ardeidae ที่มีการกระจายพันธุ์ไปทั่วโลกอย่างกว้างขวางและรวดเร็วที่สุดในช่วงไม่กี่ศตวรรษที่ผ่านมา
- ชื่อ 'นกยางควาย' มาจากพฤติกรรมที่ชอบเดินตามควายหรือวัวเพื่อจับแมลงที่ถูกรบกวนให้บินขึ้นมา
- นกยางควายสามารถกินแมลงได้จำนวนมาก ซึ่งช่วยควบคุมประชากรแมลงศัตรูพืชในพื้นที่เกษตรกรรมได้
- มีการบันทึกว่านกยางควายสามารถเกาะอยู่บนหลังสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดใหญ่ได้ในขณะที่สัตว์เหล่านั้นกำลังเคลื่อนที่
การจำแนกทางวิทยาศาสตร์
- อาณาจักร
- Animalia
- ไฟลัม
- Chordata
- ชั้น
- Aves
- อันดับ
- Pelecaniformes
- วงศ์
- Ardeidae
- สกุล
- Bubulcus
- ชนิด
- Bubulcus ibis
สำรวจ นกยางควาย
ระบุชนิดนกได้ทุกที่
ฟรีบน iOS, Android และเว็บ ระบุชนิดด้วยภาพและเสียง ฐานข้อมูลครบถ้วนและรายการส่วนตัวของคุณ