เห็นนกหรือ? ระบุชนิดทันทีด้วยแอป Birdby
เปิดแอปเกี่ยวกับ
นกเขาเปลือกตาเป็นนกขนาดเล็กถึงกลางในวงศ์นกเขาและนกพิราบ มีขนาดกะทัดรัด ตัวอ้วนท้วม และมีสีสันสวยงามโดดเด่นด้วยขนสีเขียวมรกตเหลือบเงาที่ส่วนบนของลำตัว มักพบหากินเดี่ยว ๆ หรือเป็นคู่ตามพื้นป่าที่มีพุ่มไม้หนาทึบและในป่าดิบชื้น เป็นนกที่ค่อนข้างขี้อายและระมัดระวังตัว
ขนาดและอายุขัย
- ความยาว
- 23-28 เซนติเมตร
- ระยะปีกกาง
- 45-48 เซนติเมตร
- น้ำหนัก
- 110-180 กรัม
- อายุขัย
- ประมาณ 8-12 ปีในธรรมชาติ
- อาหาร
- เมล็ดพืช ผลไม้ป่าที่ร่วงหล่น แมลงขนาดเล็ก และสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลัง
ลักษณะทางกายภาพ
- ขน
- ขนนกส่วนหลัง ปีก และหางเป็นสีเขียวมรกตสดเหลือบเงา ขนปลายปีกเป็นสีดำ ส่วนหัวและคอมีสีเทาอมม่วงเล็กน้อย หน้าผากและคิ้วสีขาวเด่นชัด (ในตัวผู้) มีแถบขาวพาดจากแก้มลงมา ขนบริเวณอกและท้องเป็นสีน้ำตาลแกมแดงจาง ๆ หรือสีม่วงอมแดงเรื่อ ๆ มีแถบสีดำ-ขาวพาดขวางที่บริเวณหลังส่วนล่างและตะโพก
- รูปร่างจะงอยปาก
- ปากเรียวสั้น สีแดงสด ปลายปากสีเหลือง
- สีตา
- ตาสีน้ำตาลเข้ม มีวงแหวนรอบดวงตาสีแดง
- สีขา
- เท้าและขาโต สีแดงปนชมพู
- ลักษณะที่โดดเด่น
- ขนปีกสีเขียวมรกตเหลือบสะท้อนแสงเด่นชัดเมื่อต้องแสง และแถบขาวที่หน้าผากและคิ้ว (ตัวผู้) รวมถึงแถบขาว-ดำที่ตะโพก
- ลักษณะของวัยอ่อน
- นกวัยอ่อนมีขนสีน้ำตาลแดงปนเขียวเข้ม มีลายขีดขวางเล็กน้อย ขนปีกยังไม่เป็นสีเขียวมรกตสดใสเท่าตัวเต็มวัย และไม่มีแถบขาวที่หน้าผาก
- การเปลี่ยนแปลงตามฤดูกาล
- ไม่มีการเปลี่ยนแปลงสีขนตามฤดูกาลที่ชัดเจน
- ความแตกต่างทางเพศ
- ตัวผู้มีหน้าผากและคิ้วสีขาวเด่นชัดกว่าตัวเมีย ส่วนตัวเมียจะมีสีหน้าผากและคิ้วเป็นสีเทาหรือสีขาวจาง ๆ และมีสีขนโดยรวมทึมกว่าตัวผู้เล็กน้อย แถบขาว-ดำที่ตะโพกอาจไม่เด่นชัดเท่าตัวผู้
วิธีระบุชนิด
- 1
สีขน
ปีกสีเขียวมรกตเหลือบเงาโดดเด่นและเป็นเอกลักษณ์เมื่อมองเห็น ตัวผู้มีหน้าผากและคิ้วสีขาวชัดเจน
- 2
พฤติกรรม
มักหากินบนพื้นดินในป่าทึบอย่างเงียบ ๆ เมื่อถูกรบกวนจะบินหนีอย่างรวดเร็วและตรงเข้าสู่พุ่มไม้
- 3
เสียงร้อง
เสียงทุ้มต่ำ นุ่มนวล คล้ายเสียงลม 'ฮู้...วู วู-วู' หรือ 'คูว-วูว' ที่ได้ยินในป่า
- 4
ขนาดและรูปร่าง
นกขนาดเล็กถึงกลาง ตัวอ้วนท้วม คอสั้น
ถิ่นที่อยู่และการกระจาย
- ไบโอม
- ป่าดิบชื้น ป่าดิบแล้ง ป่าเบญจพรรณ ทุ่งหญ้าสะวันนาที่มีต้นไม้หนาแน่น
- การกระจายทางภูมิศาสตร์
- พบกระจายพันธุ์กว้างขวางตั้งแต่เอเชียใต้ เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ไปจนถึงออสเตรเลียและหมู่เกาะในมหาสมุทรแปซิฟิก ในประเทศไทยพบได้ทั่วทุกภาคยกเว้นภาคกลางบางส่วน
- ระดับความสูง
- ตั้งแต่ระดับน้ำทะเลจนถึงประมาณ 1,600 เมตร บางครั้งอาจพบสูงกว่าในบางพื้นที่
- สิ่งแวดล้อมที่ชอบ
- ป่าชั้นล่างที่มีพุ่มไม้หนาทึบ ใกล้แหล่งน้ำ หรือพื้นที่ที่มีป่าเปิด ใต้ชายป่า หรือตามไร่นาที่มีต้นไม้ขึ้นรกชัฏ
พฤติกรรม
- เวลาที่ใช้กิจกรรม
- หากินในเวลากลางวัน โดยเฉพาะในตอนเช้าตรู่และช่วงบ่ายแก่ ๆ ถึงพลบค่ำ
- พฤติกรรมการกิน
- หากินตามพื้นดินอย่างเงียบ ๆ คุ้ยเขี่ยหาเมล็ดพืชที่ร่วงหล่น ผลไม้สุกที่ตกจากต้น แมลงขนาดเล็ก และสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลัง กินอาหารเป็นส่วนใหญ่ในช่วงเช้าตรู่และพลบค่ำ
- พฤติกรรมทางสังคม
- มักพบหากินเดี่ยว ๆ หรือเป็นคู่ ไม่ค่อยรวมฝูงใหญ่ เป็นนกที่ค่อนข้างขี้อายและระมัดระวังตัว
- รูปแบบการบิน
- บินได้เร็วและตรง บินร่อนต่ำใกล้พื้นดินเมื่อตกใจ จะบินหลบเข้าไปในพุ่มไม้หนาแน่นอย่างรวดเร็ว ปีกจะกระพือถี่และมีเสียงดังค่อนข้างชัดเจน
- การอพยพ
- เป็นนกประจำถิ่น ไม่มีการอพยพย้ายถิ่นฐานตามฤดูกาลในระยะทางไกล
- การหวงอาณาเขต
- แสดงพฤติกรรมหวงแหนอาณาเขตการทำรัง โดยเฉพาะในช่วงฤดูผสมพันธุ์
เสียงร้องและเสียงเรียก
- เสียงร้อง
- เสียงร้องของนกเขาเปลือกตาเป็นเสียงทุ้มต่ำและนุ่มนวล คล้ายเสียงลมหวานหู มักจะร้องเป็นชุด ๆ ว่า “ฮู้...วู วู-วู” หรือ “คูว-วูว” ทุ้มต่ำและยาว
- เสียงเรียก
- ในขณะที่ตกใจหรือเตือนภัย อาจส่งเสียง 'กุ๊ก' สั้น ๆ หรือเสียงขู่
- เมื่อใดส่งเสียง
- มักร้องในตอนเช้าตรู่และช่วงเย็น มักได้ยินเสียงในเขตป่าทึบ
การสืบพันธุ์
- ฤดูผสมพันธุ์
- ในประเทศไทยมักอยู่ในช่วงเดือนพฤศจิกายนถึงเดือนพฤษภาคม แต่อาจแตกต่างกันไปตามภูมิภาค
- พฤติกรรมการทำรัง
- สร้างรังอยู่บนกิ่งไม้เตี้ย ๆ หรือในพุ่มไม้หนาแน่น รังทำจากกิ่งไม้เล็ก ๆ ใบไม้ และหญ้าสานกันอย่างหยาบ ๆ
- จำนวนไข่ในรัง
- วางไข่ครั้งละ 2 ฟอง
- ลักษณะของไข่
- ไข่มีสีเหลืองนวลหรือสีครีม ไม่มีจุดแต้ม
- ระยะการฟักไข่
- ประมาณ 13-17 วัน พ่อแม่นกจะผลัดกันฟักไข่
- ระยะการออกจากรัง
- ลูกนกจะออกจากรังและสามารถบินได้เองภายใน 12-14 วันหลังจากฟักออกจากไข่
- การดูแลของพ่อแม่
- ทั้งพ่อและแม่นกมีส่วนร่วมในการฟักไข่และเลี้ยงดูลูกนก ลูกนกจะได้รับอาหารจากพ่อนกและแม่นกจนกว่าจะสามารถหากินเองได้
พบที่ใด
ป่าดิบชื้น
ป่าดิบชื้นบนพื้นที่ราบและบนเขาเป็นแหล่งอาศัยหลักที่พบเห็นได้บ่อยที่สุด
สวนสาธารณะขนาดใหญ่ที่มีต้นไม้
ในบางพื้นที่อาจพบได้ในสวนสาธารณะที่มีต้นไม้หนาแน่นและพุ่มไม้รกทึบ
ไร่นาและสวนผลไม้ที่ติดป่า
อาจพบเห็นได้ตามขอบป่าที่ติดกับพื้นที่เกษตรกรรม โดยเฉพาะในที่ที่มีพุ่มไม้หรือต้นไม้ใหญ่
เคล็ดลับภาคสนาม
- มองหาบนพื้นดิน. พวกมันชอบหากินบนพื้นดิน ดังนั้นควรสังเกตตามพื้นป่าที่มีใบไม้ร่วงหล่น
- ฟังเสียงร้อง. เสียงร้องที่ทุ้มต่ำและนุ่มนวลเป็นจุดเด่น ช่วยในการระบุตำแหน่ง
- ใช้ความอดทน. เป็นนกขี้อายและระมัดระวังตัว การรอคอยอย่างเงียบ ๆ ในจุดที่คาดว่าจะพบจะเพิ่มโอกาสในการเห็น
- แสงสว่าง. สีเขียวมรกตของปีกจะสะท้อนแสงได้ดีเมื่ออยู่ในที่ที่มีแสงส่องถึง อาจช่วยให้เห็นได้ง่ายขึ้น
ชนิดที่คล้ายกัน
นกเขาลายเล็ก
Chalcophaps longirostris
นกเขาลายเล็กพบในออสเตรเลียและนิวกินี มีขนแถบดำ-ขาวที่ตะโพกเป็นลายขวางชัดเจนและมากกว่านกเขาเปลือกตา รวมถึงมีขนาดใหญ่กว่าเล็กน้อย ลายขีดบนขนลำตัวโดยรวมละเอียดกว่า
นกเขาใหญ่
Streptopelia chinensis
นกเขาใหญ่มีขนาดใหญ่กว่า ไม่มีสีเขียวมรกตที่ปีก มีจุดสีขาวดำที่คอเด่นชัด
ข้อเท็จจริงด่วน
- สถานะการอนุรักษ์:
- กังวลน้อยที่สุด (Least Concern)
- พฤติกรรมการหากิน:
- หากินบนพื้นดินเป็นหลัก
- เป็นนกประจำถิ่น:
- ไม่มีการอพยพย้ายถิ่น
- สีขนเด่น:
- เขียวมรกตเหลือบเงา
ข้อเท็จจริงน่าสนใจ
- ชื่อ 'เปลือกตา' ในภาษาไทยอาจมาจากลักษณะวงแหวนสีแดงรอบดวงตาที่เด่นชัด
- แม้จะเป็นนกที่อาศัยตามพื้นดินเป็นหลัก แต่ก็สามารถบินได้อย่างรวดเร็วและคล่องแคล่ว
- มักจะมองหาอาหารอย่างเงียบ ๆ และจะเดินมากกว่าบินหากไม่มีภัยคุกคาม
การจำแนกทางวิทยาศาสตร์
- อาณาจักร
- สัตว์ (Animalia)
- ไฟลัม
- สัตว์มีแกนสันหลัง (Chordata)
- ชั้น
- นก (Aves)
- อันดับ
- นกพิราบและนกเขา (Columbiformes)
- วงศ์
- นกพิราบและนกเขา (Columbidae)
- สกุล
- Chalcophaps
- ชนิด
- Chalcophaps indica
สำรวจ นกเขาเปลือกตา
ระบุชนิดนกได้ทุกที่
ฟรีบน iOS, Android และเว็บ ระบุชนิดด้วยภาพและเสียง ฐานข้อมูลครบถ้วนและรายการส่วนตัวของคุณ