เห็นนกหรือ? ระบุชนิดทันทีด้วยแอป Birdby
เปิดแอปเกี่ยวกับ
นกกาน้ำเล็กเป็นนกน้ำขนาดเล็ก ตัวสีดำ พบได้ทั่วไปในแหล่งน้ำจืดและน้ำกร่อยทั่วเอเชีย มีลำตัวเรียวยาว คอยาว ปากแหลม โคนปากเหลือง มีพฤติกรรมการดำน้ำจับปลาที่โดดเด่น มักเกาะตากแดดผึ่งปีกหลังดำน้ำ
ขนาดและอายุขัย
- ความยาว
- 45-56 เซนติเมตร
- ระยะปีกกาง
- ไม่ระบุ
- น้ำหนัก
- 260-380 กรัม
- อายุขัย
- ประมาณ 10-15 ปี
- อาหาร
- ปลาน้ำจืดและน้ำกร่อยเป็นหลัก รวมถึงสัตว์น้ำขนาดเล็กอื่นๆ เช่น กุ้ง ปู ลูกอ๊อด และแมลงน้ำ
ลักษณะทางกายภาพ
- ขน
- ขนลำตัวเป็นสีดำมันวาวทั่วทั้งตัว ในช่วงฤดูผสมพันธุ์จะมีขนสีขาวละเอียดขึ้นที่ข้างหัวและมีปุ่มขาวเล็กๆ บริเวณด้านบนของลำตัว
- รูปร่างจะงอยปาก
- ปากเรียวยาว โคนปากสีเหลือง ปลายปากเป็นตะขอแหลม
- สีตา
- ตาสีน้ำตาลแดง
- สีขา
- ขาสั้น สีดำ
- ลักษณะที่โดดเด่น
- ขนาดเล็กที่สุดในกลุ่มนกกาน้ำในภูมิภาค ลำตัวเพรียว คอยาว หางยาว มีปีกกว้างแต่สั้น เวลานอนมักจะยืดคอตรง
- ลักษณะของวัยอ่อน
- นกวัยอ่อนมีขนลำตัวสีน้ำตาลอมดำ ด้านล่างสีอ่อนกว่า ด้านข้างคอถึงอกมีสีขาวหม่น ปากเป็นสีเหลืองอ่อนขีดดำ
- การเปลี่ยนแปลงตามฤดูกาล
- ในฤดูผสมพันธุ์ ขนจะดำเข้มขึ้นและมีขนสีขาวละเอียดขึ้นข้างหัว และมีปุ่มขาวเล็กๆ บริเวณหลัง
- ความแตกต่างทางเพศ
- เพศผู้และเพศเมียมีลักษณะคล้ายคลึงกันมาก จนไม่สามารถแยกด้วยตาเปล่าได้ชัดเจน
วิธีระบุชนิด
- 1
ขนาดและสี
มีขนาดเล็กที่สุดในกลุ่มนกกาน้ำในภูมิภาค ลำตัวเพรียว สีดำสนิท เมื่อโดนแดดอาจเห็นความมันวาว
- 2
ปาก
ปากเรียวยาว โคนปากสีเหลือง ปลายปากเป็นตะขอเล็กน้อย
- 3
พฤติกรรม
มักพบเกาะตากแดดผึ่งปีกกางหลังจากดำน้ำจับปลา เวลานั่งอยู่บนกิ่งไม้หรือเสาจะยืดคอตรง มองดูคล้ายหัวเล็กคอยาว
- 4
นกวัยอ่อน
หากพบนกสีน้ำตาลอมดำ อกและท้องซีดจาง มีปากสีเหลืองอ่อนขีดดำ นั่นคือนกกาน้ำเล็กวัยอ่อน
ถิ่นที่อยู่และการกระจาย
- ไบโอม
- พื้นที่ชุ่มน้ำต่างๆ
- การกระจายทางภูมิศาสตร์
- เอเชียใต้และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ รวมถึงบางส่วนของจีนตอนใต้ อินโดนีเซีย และฟิลิปปินส์
- ระดับความสูง
- พบได้ตั้งแต่ระดับน้ำทะเลจนถึงความสูงปานกลางในพื้นที่น้ำจืด
- สิ่งแวดล้อมที่ชอบ
- แหล่งน้ำจืด เช่น บึง หนอง บ่อปลา คลอง แม่น้ำ อ่างเก็บน้ำ รวมถึงแหล่งน้ำกร่อยที่ราบลุ่มและชายฝั่งทะเล
พฤติกรรม
- เวลาที่ใช้กิจกรรม
- หากินเวลากลางวัน
- พฤติกรรมการกิน
- ดำน้ำจับปลาเป็นหลัก โดยใช้เท้าที่มีพังผืดถีบน้ำและปีกช่วยในการทรงตัวใต้น้ำ ดำน้ำได้นานหลายนาที
- พฤติกรรมทางสังคม
- มักอยู่รวมกันเป็นฝูงขนาดเล็กถึงใหญ่ โดยเฉพาะช่วงฤดูผสมพันธุ์ มักพบเกาะรวมกันบนต้นไม้หรือกิ่งไม้ที่จมน้ำ
- รูปแบบการบิน
- บินค่อนข้างต่ำ เหนือน้ำ ด้วยการกระพือปีกถี่ๆ คอและขาเหยียดตรงออกไป คล้ายรูปกากบาท
- การอพยพ
- ส่วนใหญ่เป็นนกประจำถิ่น มีเพียงบางประชากรทางตอนเหนือที่อาจอพยพลงใต้ในช่วงฤดูหนาว หรือเคลื่อนย้ายไปมาระหว่างแหล่งน้ำ
- การหวงอาณาเขต
- แสดงความเป็นเจ้าของพื้นที่รังในช่วงฤดูผสมพันธุ์ แต่โดยรวมเป็นนกสังคม
เสียงร้องและเสียงเรียก
- เสียงร้อง
- ไม่มีเพลงร้องที่ซับซ้อน
- เสียงเรียก
- ส่งเสียงร้องต่ำๆ หรือเสียงแหลมสั้นๆ ขู่เมื่อรู้สึกถูกคุกคาม หรือใช้สื่อสารกันในฝูง โดยเฉพาะที่รังหรือที่รวมกลุ่มนอน
- เมื่อใดส่งเสียง
- ส่วนใหญ่ส่งเสียงร้องที่รังหรือเมื่ออยู่รวมกันเป็นกลุ่ม
การสืบพันธุ์
- ฤดูผสมพันธุ์
- มักจะผสมพันธุ์ตลอดทั้งปี ขึ้นอยู่กับปริมาณอาหารและน้ำ ช่วงเวลาที่พบมากที่สุดคือเดือนพฤศจิกายนถึงมีนาคมในประเทศไทย
- พฤติกรรมการทำรัง
- ทำรังรวมกันเป็นกลุ่มใหญ่ (colony) บนต้นไม้ริมน้ำ หรือในพงอ้อพงกก รังทำจากกิ่งไม้ เศษไม้ และใบพืช
- จำนวนไข่ในรัง
- วางไข่ 2-6 ฟอง โดยทั่วไป 3-5 ฟอง
- ลักษณะของไข่
- ไข่สีฟ้าอ่อนหรือขาวนวล เคลือบด้วยสารสีขาว มักมีคราบเปื้อน
- ระยะการฟักไข่
- ประมาณ 21-28 วัน
- ระยะการออกจากรัง
- ลูกนกออกจากรังได้เมื่ออายุประมาณ 35-40 วัน
- การดูแลของพ่อแม่
- นกพ่อแม่ช่วยกันกกไข่และเลี้ยงดูลูกนก ลูกนกแรกเกิดจะไม่มีขน
พบที่ใด
บึง หนองน้ำ
แหล่งน้ำจืดขนาดใหญ่ที่เป็นที่อยู่อาศัยของปลาและมีพืชน้ำขึ้นปกคลุม
นาข้าว คลองส่งน้ำ
พื้นที่ทางการเกษตรที่มีน้ำขังและมีปลาเล็กๆ ชุกชุม
อ่างเก็บน้ำ เขื่อน
แหล่งน้ำขนาดใหญ่ที่มีพื้นที่เปิดโล่งและบริเวณชายฝั่งที่มีต้นไม้ให้เกาะ
บ่อปลา สวนสาธารณะ
แหล่งน้ำที่มนุษย์สร้างขึ้นซึ่งมีปลาจำนวนมาก
เคล็ดลับภาคสนาม
- มองหาบนกิ่งไม้. นกกาน้ำเล็กมักเกาะอยู่บนกิ่งไม้แห้ง กิ่งไม้ที่จมน้ำ หรือเสาหลักริมน้ำ โดยมักจะกางปีกตากแดด
- สังเกตพฤติกรรมการดำน้ำ. สังเกตดูนกที่ดำน้ำลงไปใต้ผิวน้ำเพื่อจับปลา และโผล่ขึ้นมาในเวลาไม่นาน
- ใช้กล้องส่องทางไกล. เพื่อช่วยแยกแยะขนาดและลักษณะเด่นออกจากนกกาน้ำชนิดอื่นที่อาจพบในแหล่งน้ำเดียวกัน
- ช่วงเวลาที่เหมาะสม. สามารถพบนกกาน้ำเล็กได้ตลอดทั้งวัน แต่การสังเกตพฤติกรรมการหากินจะชัดเจนในช่วงเช้าและเย็น
ชนิดที่คล้ายกัน
นกกาน้ำปากยาว
Microcarbo melanoleucos
นกกาน้ำปากยาวมีขนาดใหญ่กว่าเล็กน้อย มีขนสีขาวบางส่วนที่ใบหน้าและด้านล่างลำตัว ปากยาวตรงกว่านกกาน้ำเล็กที่ปากจะมีส่วนโค้งที่ปลาย
นกกาน้ำธรรมดา
Phalacrocorax carbo
นกกาน้ำธรรมดามีขนาดใหญ่กว่ามาก มีสีดำคล้ายกัน แต่มีบริเวณโคนปากและคางสีขาวอมเหลืองที่เห็นได้ชัดเจนกว่า
นกกาน้ำใหญ่
Phalacrocorax fuscicollis
นกกาน้ำใหญ่มีขนาดใหญ่กว่านกกาน้ำเล็กอย่างเห็นได้ชัด และไม่มีขนขาวที่ข้างหัวในฤดูผสมพันธุ์
ข้อเท็จจริงด่วน
- สถานะการเป็นนกประจำถิ่น/อพยพ:
- นกประจำถิ่น
- อาหารหลัก:
- ปลา
- พฤติกรรมเด่น:
- ดำน้ำจับปลาและตากแดดผึ่งปีก
- ระบบสืบพันธุ์:
- อยู่รวมกันเป็นฝูงเพื่อผสมพันธุ์
ข้อเท็จจริงน่าสนใจ
- นกกาน้ำเล็กมีต่อมผลิตน้ำมันห่อหุ้มขนไม่เพียงพอ ทำให้ขนไม่กันน้ำสนิท ต้องกางปีกตากแดดเพื่อทำให้ปีกแห้งก่อนที่จะบินได้ดี
- สามารถดำน้ำได้ลึกและนานอย่างน่าทึ่ง เพื่อล่าเหยื่อใต้น้ำ
- ในบางท้องที่ของเอเชีย เคยมีการใช้นกกาน้ำในการจับปลาคล้ายกับการใช้เหยี่ยวจับนก
การจำแนกทางวิทยาศาสตร์
- อาณาจักร
- Animalia
- ไฟลัม
- Chordata
- ชั้น
- Aves
- อันดับ
- Suliformes
- วงศ์
- Phalacrocoracidae
- สกุล
- Microcarbo
- ชนิด
- Microcarbo niger
สำรวจ นกกาน้ำเล็ก
ระบุชนิดนกได้ทุกที่
ฟรีบน iOS, Android และเว็บ ระบุชนิดด้วยภาพและเสียง ฐานข้อมูลครบถ้วนและรายการส่วนตัวของคุณ