เห็นนกหรือ? ระบุชนิดทันทีด้วยแอป Birdby
เปิดแอปเกี่ยวกับ
นกยูงอินเดียเป็นนกขนาดใหญ่ที่รู้จักกันดีจากขนหางที่สวยงามโดดเด่นของตัวผู้ โดยเฉพาะขนนกที่ปกคลุมหาง (upper tail coverts) ซึ่งมีความยาวและมีลวดลายคล้ายดวงตา เป็นนกพื้นเมืองของอนุทวีปอินเดีย มีชื่อเสียงด้านความงามและการแสดงออกที่น่าประทับใจ
ขนาดและอายุขัย
- ความยาว
- นกยูงเพศผู้: 195-225 เซนติเมตร (รวมขนหาง), นกยูงเพศเมีย: 90-100 เซนติเมตร
- ระยะปีกกาง
- นกยูงเพศผู้: 130-160 เซนติเมตร, นกยูงเพศเมีย: 80-100 เซนติเมตร
- น้ำหนัก
- นกยูงเพศผู้: 4-6 กิโลกรัม, นกยูงเพศเมีย: 2.75-4 กิโลกรัม
- อายุขัย
- ประมาณ 10-25 ปี ในป่าธรรมชาติ; สูงสุด 30 ปีในกรงเลี้ยง
- อาหาร
- เป็นสัตว์กินพืชและสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังขนาดเล็ก เช่น เมล็ดพืช ผลไม้ แมลง หนอน สัตว์เลื้อยคลานขนาดเล็ก งู และสัตว์ฟันแทะ
ลักษณะทางกายภาพ
- ขน
- เพศผู้มีขนทั่วตัวเป็นสีน้ำเงินเมทัลลิกวาวงาม ส่วนหัวมีหงอนเป็นรูปพัดสีฟ้าอมเขียว ขนปกคลุมหางยาวและมีลวดลายคล้ายดวงตาสีฟ้า-เขียว-ทอง-ดำ เพศเมียมีสีน้ำตาลเทามากกว่า มีคอสีเขียวเมทัลลิกและไม่มีขนปกคลุมหางที่ยาวโดดเด่น
- รูปร่างจะงอยปาก
- จะงอยปากสั้น ทรงกรวย แข็งแรง สีดำอมเทา
- สีตา
- ตาสีน้ำตาล มีผิวหนังรอบดวงตาสีขาวเป็นรูปครึ่งวงกลม
- สีขา
- ขาแข็งแรง สีเทาอมชมพู มีเดือยแหลมที่ข้อเท้าในเพศผู้
- ลักษณะที่โดดเด่น
- เพศผู้มีขนหางที่ยาวมากและมีลวดลายคล้ายดวงตาหลายร้อยดวง สามารถแผ่หางได้สวยงามมาก
- ลักษณะของวัยอ่อน
- ลูกนกมีขนสีน้ำตาลคล้ายนกกระทา เพศผู้เริ่มมีพัฒนาการของขนหางที่สวยงามในช่วงอายุ 2-3 ปี เพศเมียมีลักษณะคล้ายนกยูงตัวเต็มวัยเพศเมียแต่มีขนาดเล็กกว่า
- การเปลี่ยนแปลงตามฤดูกาล
- เพศผู้จะผลัดขนหางที่ยาวหลังจากฤดูผสมพันธุ์ (ประมาณเดือนสิงหาคม-กันยายน) และจะงอกใหม่เพื่อใช้ในการแสดงออกในฤดูผสมพันธุ์ถัดไป
- ความแตกต่างทางเพศ
- โดดเด่นมาก เพศผู้มีขนาดใหญ่กว่า มีขนหางที่สวยงามและยาวมาก เพศเมียมีขนาดเล็กกว่า ขนสีไม่สดใสเท่า และไม่มีขนหางที่ยาว
วิธีระบุชนิด
- 1
ขนหางเพศผู้
ขนปกคลุมหางที่ยาวมากและมีลวดลายคล้ายดวงตาสีสดใสเป็นเอกลักษณ์เฉพาะของเพศผู้ เป็นสิ่งที่ทำให้ระบุชนิดได้อย่างชัดเจน
- 2
สีลำตัว
เพศผู้มีลำตัวสีน้ำเงินเมทัลลิกเด่นชัด ส่วนเพศเมียมีสีน้ำตาลเทา มีคอเขียว
- 3
เสียงร้อง
เสียงร้อง 'มี-อาว' ที่ดังและแหลมคมเป็นเครื่องบ่งชี้ที่ดี แม้จะมองไม่เห็นตัว
- 4
หงอน
หงอนรูปพัดบนหัวเป็นจุดเด่นทั้งสองเพศ แต่ของเพศผู้จะใหญ่กว่า
ถิ่นที่อยู่และการกระจาย
- ไบโอม
- ป่าผลัดใบ ป่าโปร่งกึ่งแห้งแล้ง ป่าริมน้ำ พุ่มไม้หนาทึบ
- การกระจายทางภูมิศาสตร์
- อินเดีย ศรีลังกา ปากีสถาน เนปาล ภูฏาน และได้ถูกนำไปแพร่กระจายในหลายประเทศทั่วโลก
- ระดับความสูง
- ตั้งแต่ระดับน้ำทะเลไปจนถึงประมาณ 2,000 เมตร
- สิ่งแวดล้อมที่ชอบ
- พื้นที่ป่าที่มีแหล่งน้ำใกล้เคียง พื้นที่เกษตรกรรม สวนสาธารณะ และบริเวณใกล้เคียงกับชุมชนมนุษย์ที่มีแหล่งอาหารและที่หลบภัย
พฤติกรรม
- เวลาที่ใช้กิจกรรม
- หากินในเวลากลางวัน ส่วนใหญ่เป็นช่วงเช้าตรู่และเย็น พักผ่อนบนต้นไม้สูงในเวลากลางคืน
- พฤติกรรมการกิน
- หากินบนพื้นดินเป็นหลัก โดยการคุ้ยเขี่ยหาอาหารจากดินและกองใบไม้ มักออกหากินในช่วงเช้าตรู่และพลบค่ำ
- พฤติกรรมทางสังคม
- มักอยู่รวมกันเป็นฝูงเล็กๆ แต่ในช่วงฤดูผสมพันธุ์เพศผู้จะแสดงพฤติกรรมโดดเดี่ยวมากขึ้นและพยามดึงดูดเพศเมียหลายตัว
- รูปแบบการบิน
- บินได้แต่ไม่เก่งนัก มักบินขึ้นต้นไม้สูงเพื่อพักผ่อนและหนีภัย บินได้ระยะสั้นๆ และค่อนข้างลำบากเนื่องจากน้ำหนักตัวและขนหางที่ยาว (ในเพศผู้)
- การอพยพ
- ไม่มีการอพยพย้ายถิ่นอาศัยอยู่ประจำในพื้นที่เดิม
- การหวงอาณาเขต
- เพศผู้จะแสดงอาณาเขตอย่างแข็งขันในช่วงฤดูผสมพันธุ์เพื่อดึงดูดเพศเมียและป้องกันคู่แข่ง
เสียงร้องและเสียงเรียก
- เสียงร้อง
- ไม่มีบทเพลงที่ซับซ้อน แต่มีเสียงร้องที่ดังและแหลมคม
- เสียงเรียก
- เสียงร้องหลักคือ 'มี-อาว' หรือ 'เมียว' ที่ดัง แหลม และแผดเป็นเวลานาน ซึ่งอาจฟังดูไม่ไพเราะนัก บางครั้งมีเสียงร้องเตือนภัยเมื่อพบผู้ล่า
- เมื่อใดส่งเสียง
- มักได้ยินเสียงร้องในช่วงเช้าตรู่และเย็น โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงฤดูผสมพันธุ์
การสืบพันธุ์
- ฤดูผสมพันธุ์
- โดยทั่วไปเดือนมกราคมถึงตุลาคม ขึ้นอยู่กับสภาพอากาศและภูมิภาค มักจะหลังช่วงมรสุม
- พฤติกรรมการทำรัง
- ทำรังบนพื้นดินในพุ่มไม้หนาทึบ หรือใต้พุ่มไม้ที่ให้การพรางตัวได้ดี ทำเป็นแอ่งตื้นๆ บุด้วยกิ่งไม้ ใบไม้ และหญ้า
- จำนวนไข่ในรัง
- โดยทั่วไป 3-6 ฟอง บางครั้งอาจมากถึง 10 ฟอง
- ลักษณะของไข่
- ไข่สีครีมหรือสีน้ำตาลอ่อน เรียบเงามัน ขนาดประมาณ 68 x 49 มิลลิเมตร
- ระยะการฟักไข่
- ประมาณ 28-30 วัน แม่นกจะฟักไข่เพียงลำพัง
- ระยะการออกจากรัง
- ลูกนกสามารถบินได้ในระยะสั้นๆ เมื่ออายุประมาณ 1-2 สัปดาห์ และจะอยู่กับแม่ไปอีกหลายเดือน
- การดูแลของพ่อแม่
- แม่นกเลี้ยงดูลูกนกเพียงลำพัง ลูกนกจะตามแม่นกไปหากินและเรียนรู้การเอาชีวิตรอดจากแม่
พบที่ใด
ป่าอนุรักษ์และอุทยานแห่งชาติในอินเดีย
เช่น อุทยานแห่งชาติรันธัมบอร์, อุทยานแห่งชาติพัธาวคาร์ เป็นแหล่งที่สามารถพบนกยูงอินเดียได้ง่ายในถิ่นที่อยู่ตามธรรมชาติ
พื้นที่เกษตรกรรมและหมู่บ้าน
นกยูงมักจะเข้ามาหากินในบริเวณใกล้เคียงกับมนุษย์ โดยเฉพาะพื้นที่ที่มีพืชพรรณและแหล่งน้ำอุดมสมบูรณ์
สวนสัตว์และสวนพฤกษศาสตร์
สามารถพบได้ทั่วไปในสวนสัตว์และสวนพฤกษศาสตร์ทั่วโลก เนื่องจากเป็นนกที่สวยงามและเลี้ยงง่าย
เคล็ดลับภาคสนาม
- ฟังเสียงร้อง. เสียงร้องที่ดังและแหลมคมมักเป็นสัญญาณบ่งบอกถึงการมีอยู่ของนกยูง แม้จะยังไม่เห็นตัว
- สังเกตช่วงเวลา. ช่วงเช้าตรู่และตอนเย็นเป็นช่วงเวลาที่ดีที่สุดในการพบนกยูงกำลังหากินบนพื้นดิน
- มองหาพื้นที่ใกล้แหล่งน้ำ. นกยูงชอบอาศัยอยู่ใกล้แหล่งน้ำ เช่น ลำธาร บ่อน้ำ หรือแม่น้ำ
- สังเกตพฤติกรรมการแผ่หาง. ในช่วงฤดูผสมพันธุ์ เพศผู้มักจะแผ่หางโชว์เพื่อดึงดูดเพศเมีย เป็นภาพที่สวยงามและสังเกตได้ง่าย
ชนิดที่คล้ายกัน
นกยูงเขียว
Pavo muticus
นกยูงเขียวมีสีเขียวเมทัลลิกทั่วลำตัวมากกว่า มีพู่หงอนที่เป็นปุยขน ส่วนนกยูงอินเดียมีพู่หงอนคล้ายพัด และมีหน้าสีขาวกว่า นกยูงเขียวมีพฤติกรรมดุร้ายและขี้อายกว่า
ข้อเท็จจริงด่วน
- สัญลักษณ์ประจำชาติ:
- นกประจำชาติของอินเดีย
- การจำแนกชนิด:
- เป็นหนึ่งในสามชนิดของนกยูงในโลก (นกยูงอินเดีย นกยูงเขียว และนกยูงคองโก)
- ความยาวขนหาง:
- ขนปกคลุมหางของเพศผู้สามารถยาวได้ถึง 1.6 เมตร
- อาหารหลากหลาย:
- กินได้ทั้งพืชและสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลัง รวมถึงงูพิษ
ข้อเท็จจริงน่าสนใจ
- ขน 'ตา' บนหางของนกยูงอินเดียเป็นแค่ขนปกคลุมหาง ไม่ใช่ขนหางจริงๆ
- เสียงร้องที่ดังของนกยูงสามารถได้ยินได้ในระยะไกล และบางครั้งใช้เป็นสัญญาณเตือนภัยสัตว์ป่าอื่นๆ
- นกยูงอินเดียได้รับการเลี้ยงดูและแพร่กระจายไปทั่วโลกมาเป็นเวลานานเนื่องจากความสวยงาม
- นกยูงเพศเมียจะเลือกคู่ผสมพันธุ์จากขนาดและความสมบูรณ์ของขนหางของเพศผู้
การจำแนกทางวิทยาศาสตร์
- อาณาจักร
- สัตว์ (Animalia)
- ไฟลัม
- สัตว์มีกระดูกสันหลัง (Chordata)
- ชั้น
- นก (Aves)
- อันดับ
- ไก่และนกกระทา (Galliformes)
- วงศ์
- ไก่ฟ้าและนกกระทา (Phasianidae)
- สกุล
- Pavo
- ชนิด
- Pavo cristatus
สำรวจ นกยูงอินเดีย
ระบุชนิดนกได้ทุกที่
ฟรีบน iOS, Android และเว็บ ระบุชนิดด้วยภาพและเสียง ฐานข้อมูลครบถ้วนและรายการส่วนตัวของคุณ