เห็นนกหรือ? ระบุชนิดทันทีด้วยแอป Birdby
เปิดแอปเกี่ยวกับ
นกปรอดหัวโขน หรือ นกกรงหัวจุก เป็นนกขนาดเล็กถึงขนาดกลางในวงศ์นกปรอด (Pycnonotidae) มีลักษณะเด่นคือมีขนกระจุกตั้งขึ้นบนหัวคล้ายโขน และมีแถบสีแดงสดบริเวณแก้ม เป็นนกที่พบได้ทั่วไปในหลายถิ่นที่อยู่อาศัย ทั้งในป่า สวนสาธารณะ และพื้นที่เกษตรกรรม เป็นที่รู้จักกันดีในเรื่องเสียงร้องที่ไพเราะและพฤติกรรมที่ค่อนข้างคุ้นเคยกับมนุษย์
ขนาดและอายุขัย
- ความยาว
- 17-22 ซม.
- ระยะปีกกาง
- 25-28 ซม.
- น้ำหนัก
- 25-42 กรัม
- อายุขัย
- เฉลี่ย 4-11 ปีในธรรมชาติ อาจถึง 15 ปีในกรงเลี้ยง
- อาหาร
- กินทั้งพืชและสัตว์ (Omnivore) โดยหลักคือกินผลไม้ แมลง และน้ำหวาน
ลักษณะทางกายภาพ
- ขน
- ลำตัวด้านบนสีน้ำตาลเข้ม ด้านล่างสีขาว มีแถบสีน้ำตาลพาดอกไม่สมบูรณ์ ขนคลุมใต้โคนหางสีแดงสดใส
- รูปร่างจะงอยปาก
- ปากเรียวแหลม สีดำ
- สีตา
- ตาสีน้ำตาลเข้ม
- สีขา
- ขาสีดำ
- ลักษณะที่โดดเด่น
- มีขนกระจุกตั้งขึ้นบนหัวสีดำสนิทคล้ายโขน และมีแถบสีแดงสดบริเวณแก้ม (หนวดแดง) ซึ่งเป็นลักษณะเด่นที่มาของชื่อสามัญ
- ลักษณะของวัยอ่อน
- นกวัยอ่อนมีขนกระจุกบนหัวสั้นกว่าและสีไม่เข้มเท่านกเต็มวัย แถบสีแดงที่แก้มมีสีจางกว่าหรืออาจเป็นสีส้มอมแดง ขนคลุมใต้โคนหางสีแดงจางกว่า
- การเปลี่ยนแปลงตามฤดูกาล
- ไม่มีการเปลี่ยนแปลงสีขนตามฤดูกาล
- ความแตกต่างทางเพศ
- ไม่มีความแตกต่างทางเพศที่ชัดเจนในเรื่องสีขนและขนาด
วิธีระบุชนิด
- 1
ขนกระจุกบนหัว
มองหาขนสีดำสนิทที่ตั้งขึ้นเป็นกระจุกบนกระหม่อม คล้ายทรงผมของตัวโขน
- 2
แถบสีแดงที่แก้ม
สังเกตแถบสีแดงสดใสบริเวณแก้มใต้ตา ซึ่งเป็นลักษณะเด่นที่ชัดเจนที่สุด
- 3
ขนคลุมใต้โคนหาง
มองหาขนสีแดงสดบริเวณใต้โคนหาง ซึ่งจะเห็นได้ชัดเจนเมื่อนกเกาะหรือบิน
- 4
เสียงร้อง
ฟังเสียงร้องที่ไพเราะ หวีดแหลม และรัวเร็ว ซึ่งเป็นเอกลักษณ์ของนกชนิดนี้
ถิ่นที่อยู่และการกระจาย
- ไบโอม
- ป่าดิบแล้ง ป่าเบญจพรรณ ป่าละเมาะ สวนผลไม้ สวนสาธารณะ พื้นที่เกษตรกรรม และพื้นที่ที่มีพุ่มไม้หนาแน่น
- การกระจายทางภูมิศาสตร์
- เอเชียใต้และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ตั้งแต่ปากีสถาน อินเดีย เนปาล จีนตอนใต้ พม่า ไทย ลาว กัมพูชา เวียดนาม มาเลเซีย และสิงคโปร์ รวมถึงมีการนำไปปล่อยในพื้นที่อื่น เช่น ฟลอริดา สหรัฐอเมริกา และออสเตรเลีย
- ระดับความสูง
- ตั้งแต่ระดับน้ำทะเลจนถึงประมาณ 2,000 เมตร
- สิ่งแวดล้อมที่ชอบ
- ชอบอาศัยอยู่ในพื้นที่เปิดโล่งที่มีพุ่มไม้และต้นไม้กระจัดกระจาย รวมถึงพื้นที่ชายป่าและสวนที่มีผลไม้
พฤติกรรม
- เวลาที่ใช้กิจกรรม
- หากินในเวลากลางวัน (Diurnal)
- พฤติกรรมการกิน
- หากินตามพุ่มไม้และต้นไม้ กินผลไม้สุกหลากหลายชนิด เช่น มะละกอ กล้วย มะเดื่อ รวมถึงแมลงต่างๆ เช่น ตั๊กแตน ผีเสื้อ และตัวอ่อนแมลง นอกจากนี้ยังกินน้ำหวานจากดอกไม้ด้วย
- พฤติกรรมทางสังคม
- มักพบอยู่เป็นคู่ หรือเป็นฝูงเล็กๆ นอกฤดูผสมพันธุ์ อาจรวมฝูงกับนกปรอดชนิดอื่น
- รูปแบบการบิน
- บินตรงและรวดเร็ว มักบินเป็นระยะทางสั้นๆ ระหว่างพุ่มไม้หรือต้นไม้
- การอพยพ
- เป็นนกประจำถิ่น ไม่มีการอพยพย้ายถิ่นฐาน
- การหวงอาณาเขต
- ในช่วงฤดูผสมพันธุ์ นกปรอดหัวโขนจะแสดงพฤติกรรมหวงถิ่นและปกป้องรัง
เสียงร้องและเสียงเรียก
- เสียงร้อง
- เสียงร้องไพเราะ มีทำนองหลากหลายและซับซ้อน มักเป็นเสียงหวีดแหลมสูงและรัวเร็ว คล้ายเสียง 'ปรี๊ด-ปรี๊ด-ปรี๊ด-ปรี๊ด' หรือ 'วิท-วิท-วิท-วิท' ซึ่งเป็นที่มาของชื่อ 'นกกรงหัวจุก' ที่นิยมนำมาเลี้ยงเพื่อฟังเสียง
- เสียงเรียก
- มีเสียงเรียกหลายแบบ เช่น เสียงเตือนภัยเมื่อมีผู้บุกรุก หรือเสียงติดต่อกันในฝูง มักเป็นเสียงแหลมสั้นๆ หรือเสียง 'จิ๊ก-จิ๊ก'
- เมื่อใดส่งเสียง
- ร้องได้ตลอดทั้งวัน โดยเฉพาะช่วงเช้าตรู่และเย็น และจะร้องบ่อยขึ้นในช่วงฤดูผสมพันธุ์
การสืบพันธุ์
- ฤดูผสมพันธุ์
- ในประเทศไทยมักอยู่ในช่วงเดือนกุมภาพันธ์ถึงกันยายน โดยเฉพาะช่วงฤดูร้อนและต้นฤดูฝน
- พฤติกรรมการทำรัง
- สร้างรังเป็นรูปถ้วยตื้นๆ ด้วยกิ่งไม้เล็กๆ ใบไม้ รากพืช และใยแมงมุม มักวางรังในพุ่มไม้หนาแน่น หรือบนต้นไม้ที่ไม่สูงจากพื้นดินมากนัก
- จำนวนไข่ในรัง
- 2-4 ฟอง
- ลักษณะของไข่
- วางไข่ 2-4 ฟองต่อครั้ง ไข่มีสีขาวอมชมพูหรือขาวอมเขียว มีจุดและลายสีน้ำตาลแดงหรือม่วงกระจายอยู่ทั่ว
- ระยะการฟักไข่
- ประมาณ 12-14 วัน
- ระยะการออกจากรัง
- ลูกนกจะออกจากรังประมาณ 12-15 วันหลังจากฟัก
- การดูแลของพ่อแม่
- ทั้งพ่อและแม่ช่วยกันกกไข่และเลี้ยงดูลูกนก
พบที่ใด
สวนสาธารณะ
พบได้ทั่วไปในสวนสาธารณะที่มีต้นไม้และพุ่มไม้หนาแน่นในเมือง
สวนผลไม้และพื้นที่เกษตรกรรม
มักพบในสวนผลไม้หรือพื้นที่เกษตรกรรมที่มีแหล่งอาหารอุดมสมบูรณ์
ชายป่าและป่าละเมาะ
พบได้ตามชายป่า ป่าละเมาะ และพื้นที่ที่มีพุ่มไม้หนาแน่น
เคล็ดลับภาคสนาม
- ฟังเสียงร้อง. เสียงร้องที่ไพเราะและเป็นเอกลักษณ์มักเป็นตัวบ่งชี้ที่ดีในการค้นหานกปรอดหัวโขน
- สังเกตพฤติกรรมการกิน. มองหานกที่กำลังกินผลไม้สุกหรือแมลงตามพุ่มไม้และต้นไม้
- ใช้กล้องส่องทางไกล. ช่วยให้เห็นรายละเอียดของขนกระจุกและแถบสีแดงที่แก้มได้ชัดเจนขึ้น
ชนิดที่คล้ายกัน
นกปรอดสวน
Pycnonotus blanfordi
นกปรอดสวนไม่มีขนกระจุกบนหัวและไม่มีแถบสีแดงที่แก้ม ลำตัวมีสีน้ำตาลอมเทามากกว่า
นกปรอดทอง
Pycnonotus melanicterus
นกปรอดทองมีสีเหลืองสดใสบริเวณลำตัวด้านล่างและมีหัวสีดำสนิท ไม่มีแถบสีแดงที่แก้ม
นกปรอดหน้านวล
Pycnonotus goiavier
นกปรอดหน้านวลมีหน้าสีขาวและมีลายขีดสีดำบริเวณแก้ม ไม่มีขนกระจุกบนหัวและไม่มีแถบสีแดง
ข้อเท็จจริงด่วน
- ชื่อสามัญ:
- นกปรอดหัวโขน, นกกรงหัวจุก
- ชื่อวิทยาศาสตร์:
- Pycnonotus jocosus
- วงศ์:
- Pycnonotidae (นกปรอด)
- สถานะการอนุรักษ์:
- ความเสี่ยงต่ำ (Least Concern)
- ถิ่นอาศัย:
- เอเชียใต้และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
- อาหารหลัก:
- ผลไม้, แมลง, น้ำหวาน
ข้อเท็จจริงน่าสนใจ
- นกปรอดหัวโขนเป็นที่นิยมเลี้ยงเป็นสัตว์เลี้ยงในกรงเพื่อฟังเสียงร้องที่ไพเราะ และมีการจัดการแข่งขันประชันเสียงร้องในบางประเทศ
- ชื่อ 'หัวโขน' มาจากลักษณะขนกระจุกบนหัวที่คล้ายกับเครื่องประดับศีรษะของตัวละครในโขน
- เป็นนกที่ปรับตัวเข้ากับสภาพแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลงไปได้ดี จึงพบได้ในพื้นที่หลากหลาย รวมถึงในเขตเมือง
การจำแนกทางวิทยาศาสตร์
- อาณาจักร
- Animalia
- ไฟลัม
- Chordata
- ชั้น
- Aves
- อันดับ
- Passeriformes
- วงศ์
- Pycnonotidae
- สกุล
- Pycnonotus
- ชนิด
- Pycnonotus jocosus
สำรวจ นกปรอดหัวโขน
ระบุชนิดนกได้ทุกที่
ฟรีบน iOS, Android และเว็บ ระบุชนิดด้วยภาพและเสียง ฐานข้อมูลครบถ้วนและรายการส่วนตัวของคุณ