Çil Keklik

Hakkında

Çil Keklik, sülüngiller familyasına ait, orta büyüklükte, karasal bir kuştur. Genellikle kayalık, kurak ve engebeli arazilerde yaşar. Kendine özgü yüz deseni ve yanlarındaki siyah bantlarla kolayca tanınır. Avcılık ve habitat tahribatı nedeniyle bazı bölgelerde popülasyonları azalmış olsa da, geniş bir coğrafyada yayılış gösterir ve genel olarak 'Asgari Endişe' statüsündedir.

Boyut ve yaşam süresi

Uzunluk

32-39 cm

Kanat açıklığı

47-52 cm

Ağırlık

450-800 g (erkekler dişilerden biraz daha ağırdır)

Yaşam süresi

Doğada 3-5 yıl, esaret altında 10 yıla kadar

Beslenme

Omnivor (çoğunlukla otçul)

Fiziksel özellikler

Tüyler

Genel olarak gri-kahverengi tonlarında bir kuş olup, sırtı ve kanatları daha kahverengimsidir. Göğsü gri, karnı krem rengidir. En belirgin özelliği, gözünden başlayıp boynunun yanlarından aşağı doğru inen ve göğsün üst kısmında birleşen kalın siyah bir banttır. Bu bant, beyaz bir gırtlak ve yanak bölgesini çevreler. Yan tüyleri beyaz üzerine siyah bantlıdır. Kuyruk tüyleri dıştan içe doğru kızıl kahverengidir.

Gaga şekli

Kısa, kalın ve hafifçe aşağı kıvrık, kırmızı renkte.

Göz rengi

Koyu kahverengi.

Bacak rengi

Kırmızı.

Ayırt edici özellikler

Gözden boyna uzanan siyah bant, beyaz gırtlak, kırmızı gaga ve bacaklar, yanlardaki siyah-beyaz bantlı tüyler.

Genç birey görünümü

Genç kuşlar, yetişkinlere göre daha soluk renklidir ve yüzlerindeki siyah bant deseni daha az belirgindir veya hiç yoktur. Genel olarak daha kahverengimsi bir tüy yapısına sahiptirler ve yanlardaki bantlar daha belirsizdir. Gaga ve bacak renkleri de daha soluktur.

Mevsimsel değişimler

Çil Keklik'te belirgin bir mevsimsel tüy değişimi gözlenmez. Tüy dökümü genellikle yaz sonu ve sonbahar başlarında gerçekleşir, bu da yıpranmış tüylerin yenilenmesini sağlar.

Cinsiyet farkı

Erkekler ve dişiler görünüş olarak oldukça benzerdir. Erkekler genellikle dişilerden biraz daha büyük ve ağırdır. Erkeklerin bacaklarında küçük bir mahmuz bulunabilirken, dişilerde bu genellikle yoktur veya çok küçüktür. Bu mahmuz, genç erkeklerde de bulunmayabilir.

Nasıl tanımlanır

1. 1

   Yüz Deseni

   Gözden başlayıp boynun yanlarından aşağı inen ve gırtlağı çevreleyen kalın siyah bant, beyaz gırtlak ve yanaklar en belirgin ayırt edici özelliğidir.

2. 2

   Gaga ve Bacak Rengi

   Parlak kırmızı gaga ve bacaklar, özellikle yetişkinlerde çok belirgindir.

3. 3

   Yan Tüyleri

   Vücudun yanlarında, beyaz zemin üzerine düzenli aralıklarla yerleşmiş siyah bantlar bulunur. Bu bantlar bazen kahverengimsi tonlar da içerebilir.

4. 4

   Çağrı

   Karakteristik 'chuk-chuk-chukar' veya 'kek-kek-kek' çağrısı, özellikle sabah ve akşam saatlerinde duyulduğunda türün teşhisinde önemli bir ipucudur.

5. 5

   Habitat

   Kayalık, engebeli ve kurak arazilerde bulunması, türün teşhisine yardımcı olur.

Habitat ve yayılış

Biyomlar

Dağlık ve engebeli araziler, bozkırlar, çalılıklar, yarı kurak bölgeler.

Coğrafi yayılış

Güneydoğu Avrupa'dan (Balkanlar, Türkiye) Orta Asya'ya (Afganistan, Pakistan, Hindistan, Çin) kadar geniş bir alana yayılmıştır. Ayrıca Kuzey Amerika (ABD ve Kanada), Yeni Zelanda ve Hawaii gibi bölgelere de tanıtılmıştır.

Yükseklik aralığı

Deniz seviyesinden 4000 metreye kadar olan yüksekliklerde bulunabilirler, ancak genellikle 1000-3000 metre arasındaki dağlık ve tepelik alanları tercih ederler.

Tercih ettiği ortamlar

Kayalık yamaçlar, taşlık araziler, seyrek bitki örtüsüne sahip otlaklar, çalılıklar ve tarım arazilerinin kenarları. Su kaynaklarına yakınlık önemlidir.

Davranış

Aktivite zamanı

Gündüzcül (diurnal) kuşlardır. Sabah erken saatlerde ve akşamüstü aktif olarak beslenirler. Günün en sıcak saatlerinde genellikle gölgelik alanlarda veya çalılıkların arasında dinlenirler.

Beslenme alışkanlıkları

Çoğunlukla otçuldur. Tohumlar, otlar, yapraklar, meyveler ve köklerle beslenirler. Özellikle tahıl taneleri ve yabani ot tohumları diyetlerinin önemli bir kısmını oluşturur. Yavrular ve üreme döneminde böcekler ve diğer omurgasızları da tüketirler.

Sosyal davranış

Üreme dönemi dışında genellikle küçük sürüler halinde yaşarlar. Kış aylarında daha büyük sürüler oluşturabilirler. Sürüler genellikle aile gruplarından veya birkaç aileden oluşur. Oldukça sosyal kuşlardır.

Uçuş şekli

Kısa mesafelerde hızlı ve güçlü kanat çırpışlarıyla uçar. Genellikle tehlike anında yokuş aşağı süzülerek kaçmayı tercih ederler. Uçuşları gürültülüdür ve genellikle bir yokuş aşağı süzülme ile sonlanır.

Göç şekli

Göçmen değildirler, yerleşik kuşlardır. Ancak kışın yüksek rakımlardan daha alçak ve korunaklı vadilere doğru kısa mesafeli dikey hareketler yapabilirler.

Bölgesellik

Üreme döneminde erkekler bölgelerini savunur ve dişileri çekmek için çağrılar yapar. Bölge savunması genellikle diğer erkeklere karşı gösterişli uçuşlar ve kovalamacalar şeklinde olur.

Üreme

Üreme mevsimi

Mart sonu - Temmuz başı (bölgeye ve iklime göre değişir).

Yuvalama alışkanlıkları

Yuva, genellikle çalılıkların altında, kayaların arasında veya otların arasına gizlenmiş, toprakta kazılmış basit bir çukurdur. Dişi, bu çukuru otlar, yapraklar ve kendi tüyleriyle döşer.

Kuluçka büyüklüğü

8-15 yumurta, bazen 20'ye kadar çıkabilir.

Yumurta tanımı

Yumurtalar krem rengi veya açık kahverengi olup, üzerinde küçük kahverengi veya kırmızımsı lekeler bulunur. Oval şekillidirler.

Kuluçka süresi

22-24 gün.

Yuvadan ayrılma süresi

Yavrular yumurtadan çıktıktan kısa bir süre sonra (birkaç saat içinde) yuvayı terk edebilirler (precocial). Tamamen uçabilmeleri ve bağımsız hale gelmeleri yaklaşık 6-8 hafta sürer.

Ebeveyn bakımı

Kuluçkayı genellikle dişi yapar. Yavruların bakımını her iki ebeveyn de üstlenebilir, ancak dişi daha baskın rol oynar. Yavrular, ebeveynleri tarafından yiyecek bulma ve tehlikelerden korunma konusunda yönlendirilir.

Nerede bulunur

Saha ipuçları

1. Erken Saatlerde Gözlem. Sabahın erken saatleri veya akşamüstü, kekliklerin beslenmek için daha aktif oldukları ve çağrılarını daha sık yaptıkları zamanlardır.
2. Sese Kulak Verin. Karakteristik 'chuk-chuk-chukar' çağrısı, kuşun varlığını tespit etmenin en kolay yollarından biridir. Sesi takip ederek kuşu bulabilirsiniz.
3. Sabırlı Olun. Çil Keklikler genellikle ürkek kuşlardır ve iyi kamufle olurlar. Bir süre hareketsiz kalarak veya yavaşça ilerleyerek onları gözlemleme şansınızı artırabilirsiniz.
4. Su Kaynaklarına Yakınlık. Özellikle kurak bölgelerde, su kaynaklarının yakınında keklikleri bulma olasılığınız daha yüksektir.

Benzer türler

Hızlı bilgiler

Bilimsel Adı:

Alectoris chukar

Familya:

Phasianidae (Sülüngiller)

Habitat:

Kayalık, engebeli, kurak araziler

Beslenme:

Tohumlar, otlar, böcekler

Koruma Durumu:

Asgari Endişe

Ayırt Edici Özellik:

Gözden boyna uzanan siyah bant ve kırmızı gaga/bacaklar

İlginç bilgiler

• Çil Keklik, adını karakteristik 'chukar' çağrısından almıştır.
• Bazı bölgelerde avcılık için popüler bir türdür ve bu nedenle birçok ülkeye tanıtılmıştır.
• Yavrular yumurtadan çıktıktan kısa bir süre sonra annelerini takip edebilir ve kendi başlarına yiyecek aramaya başlayabilirler.
• Tehlike anında genellikle uçmak yerine koşmayı ve kayalıkların arasına saklanmayı tercih ederler.
• Kış aylarında, yiyecek bulmak için daha büyük sürüler halinde bir araya gelebilirler.

Bilimsel sınıflandırma

Alem

Animalia

Şube

Chordata

Sınıf

Aves

Takım

Galliformes

Aile

Phasianidae

Cins

Alectoris

Tür

Alectoris chukar

Çil Keklik hakkında daha fazlası