Gökkuzgun

Hakkında

Gökkuzgun, veya leş kargası, Coracias caudatus bilimsel adıyla bilinen, Afrika ve Arap Yarımadası'nda yaygın olarak bulunan, parlak renkli ve çarpıcı bir kuştur. Genellikle açık ormanlık alanlarda, savanlarda ve çalılık arazilerde yaşar. Akrobatik uçuş gösterileri ve böcek avlama yetenekleriyle tanınır. İki uzun kuyruk tüyü, özellikle erkeklerde belirgin olup, türün adını veren 'caudatus' (kuyruklu) kelimesine atıfta bulunur.

Boyut ve yaşam süresi

Uzunluk

28-30 cm (kuyruk tüyleri hariç, kuyruk tüyleriyle 37 cm'ye kadar)

Kanat açıklığı

50-58 cm

Ağırlık

80-160 g

Yaşam süresi

7-10 yıl (doğada)

Beslenme

Etçil (Böcekçil)

Fiziksel özellikler

Tüyler

Yetişkinlerin başı ve boynu leylak rengi, sırtı ve kanat örtüleri kahverengi-kızıl, kanat uçuş tüyleri ve kuyruk tüyleri parlak mavidir. Göğsü leylak renginden mora çalan bir tondadır, karnı ve alt kuyruk örtüleri açık mavidir. Kanat altları parlak mavidir. İki uzun, ince dış kuyruk tüyü (özellikle erkeklerde daha belirgin) karakteristik bir özelliktir.

Gaga şekli

Kısa, kalın ve ucu hafifçe kancalı, siyah renkli bir gagaya sahiptir.

Göz rengi

Koyu kahverengi gözler.

Bacak rengi

Sarımsı-kahverengi veya grimsi-siyah bacaklar ve ayaklar.

Ayırt edici özellikler

Parlak mavi kanatları, leylak rengi başı ve göğsü, kahverengi sırtı ve özellikle uçuşta belirgin olan uzun dış kuyruk tüyleri. Uçuşta kanatların parlak mavi rengi çok dikkat çekicidir.

Genç birey görünümü

Genç kuşlar yetişkinlere göre daha soluk renklidir. Baş ve boyun daha grimsi-kahverengi, sırt daha donuk kahverengi ve mavi tonlar daha az parlaktır. Kuyruk tüyleri yetişkinler kadar uzun değildir ve genellikle dış kuyruk tüyleri belirgin değildir.

Mevsimsel değişimler

Mevsimsel tüy değişimi belirgin değildir. Üreme ve üreme dışı dönemlerde tüy renkleri benzer kalır, ancak tüylerin yıpranması parlaklığı etkileyebilir.

Cinsiyet farkı

Erkekler ve dişiler benzer tüylere sahiptir, ancak erkeklerin dış kuyruk tüyleri genellikle daha uzun ve daha belirgindir. Genel olarak boyut ve renk yoğunluğu açısından çok az fark vardır.

Nasıl tanımlanır

1. 1

   Renkler

   Baş ve göğüsteki canlı leylak rengi, sırtındaki kahverengi-kızıl tonlar ve kanatlardaki parlak mavi renk kombinasyonu çok ayırt edicidir.

2. 2

   Kuyruk Tüyleri

   Özellikle uçuşta ve tünemiş haldeyken görülen iki uzun, ince dış kuyruk tüyü (özellikle erkeklerde) önemli bir tanımlayıcı özelliktir.

3. 3

   Uçuş Şekli

   Akrobatik, dalışlı ve yuvarlanmalı uçuş gösterileri, özellikle üreme döneminde, türü tanımlamada yardımcı olur.

4. 4

   Tüneme Davranışı

   Genellikle açıkta, yüksek bir tüneme noktasında (ağaç dalı, elektrik teli) oturup avını gözlerken görülürler.

5. 5

   Çağrı

   Sert, gıcırtılı 'rak-rak-rak' çağrısı, özellikle kuş gizlenmişse veya uzaktaysa tanımlamaya yardımcı olabilir.

Habitat ve yayılış

Biyomlar

Savanlar, açık ormanlık alanlar, çalılık araziler, tarım arazileri, ağaçlık bozkırlar.

Coğrafi yayılış

Sahra Altı Afrika'nın büyük bir kısmı ve güneybatı Arap Yarımadası. Batıda Senegal'den doğuda Etiyopya ve Somali'ye, güneyde Güney Afrika'ya kadar geniş bir alana yayılmıştır.

Yükseklik aralığı

Genellikle deniz seviyesinden 2000 metreye kadar olan yüksekliklerde bulunur, ancak yerel olarak daha yüksek rakımlarda da görülebilir.

Tercih ettiği ortamlar

Dağınık ağaçlara sahip açık araziler, özellikle akasya ve baobab ağaçlarının bulunduğu savanlar. Elektrik telleri ve telefon direkleri gibi yüksek tüneme noktalarını tercih ederler.

Davranış

Aktivite zamanı

Gündüzcüldür (diurnal).

Beslenme alışkanlıkları

Başlıca böcekçildir. Çekirgeler, cırcır böcekleri, böcekler, kelebekler ve larvaları gibi büyük böcekleri avlar. Bazen küçük kertenkeleler, yılanlar, kemirgenler ve kurbağalar da yerler. Yüksek bir tüneme noktasından avını gözler ve hızla yere inerek yakalar. Uçuşta da böcek avlayabilirler.

Sosyal davranış

Genellikle yalnız veya çiftler halinde görülürler. Üreme döneminde çiftler halinde yaşarlar. Göç sırasında küçük gruplar halinde toplanabilirler.

Uçuş şekli

Güçlü ve doğrudan bir uçuşa sahiptirler. Üreme döneminde erkekler, akrobatik dalışlar ve yuvarlanmalar içeren gösterişli uçuş gösterileri yaparlar. Bu gösteriler sırasında 'yuvarlanan' hareketleri nedeniyle İngilizce'de 'roller' adını almışlardır.

Göç şekli

Kısmen göçmendirler. Kuzeydeki popülasyonlar (örneğin Sahel bölgesindekiler) yağmur mevsiminde güneye doğru göç ederken, güneydeki popülasyonlar genellikle yerleşiktir veya kısa mesafeli yerel hareketler yaparlar. Arap Yarımadası'ndaki popülasyonlar da göçmendir.

Bölgesellik

Üreme döneminde yuva alanlarını ve beslenme bölgelerini agresif bir şekilde savunurlar.

Üreme

Üreme mevsimi

Bölgeye göre değişir, genellikle yağmur mevsimiyle ilişkilidir. Doğu Afrika'da Eylül-Mart, Güney Afrika'da Ekim-Mart, Batı Afrika'da Nisan-Haziran.

Yuvalama alışkanlıkları

Ağaç kovuklarına, palmiye ağaçlarının tepelerine, kaya yarıklarına veya termit yuvalarına yuva yaparlar. Bazen terk edilmiş ağaçkakan yuvalarını da kullanırlar. Yuva genellikle basit, astarsız bir çukurdur.

Kuluçka büyüklüğü

2-4 yumurta, nadiren 5.

Yumurta tanımı

Genellikle 2-4 adet, parlak beyaz ve pürüzsüz yumurta bırakırlar.

Kuluçka süresi

22-24 gün.

Yuvadan ayrılma süresi

Yaklaşık 28-30 gün sonra yavrular yuvadan ayrılır.

Ebeveyn bakımı

Hem erkek hem de dişi kuluçkaya yatar ve yavruları besler. Yavrular yuvadan ayrıldıktan sonra bir süre daha ebeveynleri tarafından beslenir.

Nerede bulunur

Saha ipuçları

1. Yüksek Tüneme Noktalarını Kontrol Edin. Gökkuzgunlar genellikle açıkta, yüksek bir ağaç dalı, elektrik teli veya telefon direği gibi noktalarda oturup avlarını gözlerler. Bu tür yerlere odaklanın.
2. Uçuşu İzleyin. Uçuşta kanatlarının parlak mavi rengi ve akrobatik hareketleri çok dikkat çekicidir. Özellikle üreme döneminde erkeklerin gösterişli uçuşlarını izleyin.
3. Çağrılarını Dinleyin. Sert, gıcırtılı çağrıları, kuşun varlığını uzaktan bile olsa ele verebilir. Çağrıları tanımak, onları bulmanıza yardımcı olacaktır.
4. Sabırlı Olun. Bazen uzun süre hareketsiz tünemiş halde kalabilirler. Sabırla beklemek ve çevreyi dikkatlice taramak önemlidir.

Benzer türler

Hızlı bilgiler

Habitat:

Savanlar, açık ormanlık alanlar

Diyet:

Böcekler, küçük omurgalılar

Göç Durumu:

Kısmen göçmen

Ayırt Edici Özellik:

Parlak renkler, uzun dış kuyruk tüyleri, akrobatik uçuş

IUCN Durumu:

Asgari Endişe

İlginç bilgiler

• Gökkuzgunlar, adlarını üreme dönemindeki akrobatik 'yuvarlanma' (rolling) uçuş gösterilerinden alırlar.
• Parlak renkleri, avcıları caydırmak için bir uyarı işareti olarak işlev görebilir.
• Afrika'nın en renkli kuşlarından biri olarak kabul edilir ve fotoğrafçılar arasında oldukça popülerdir.
• Bazen yangınların ardından ortaya çıkan böcekleri avlamak için yangın alanlarının yakınında toplanırlar.

Bilimsel sınıflandırma

Alem

Animalia

Şube

Chordata

Sınıf

Aves

Takım

Coraciiformes

Aile

Coraciidae

Cins

Coracias

Tür

Coracias caudatus

Gökkuzgun hakkında daha fazlası