Kızılgerdan

Hakkında

Kızılgerdan, Avrupa, Kuzey Afrika ve Batı Asya'da yaygın olarak bulunan, küçük, tıknaz bir ötücü kuştur. En belirgin özelliği parlak turuncu-kırmızı göğsü ve yüzüdür. Genellikle bahçelerde, parklarda ve ormanlık alanlarda görülürler. Cesur ve meraklı doğalarıyla bilinirler.

Boyut ve yaşam süresi

Uzunluk

12.5-14 cm

Kanat açıklığı

20-22 cm

Ağırlık

16-22 g

Yaşam süresi

Ortalama 2-3 yıl, maksimum 19 yıla kadar

Beslenme

Omnivor (böcekçil ağırlıklı)

Fiziksel özellikler

Tüyler

Yetişkinlerin yüzü ve göğsü parlak turuncu-kırmızıdır, bu renk gri bir bantla çevrilidir. Sırtı ve kanatları zeytin kahverengisi, karnı beyazımsıdır. Kuyruğu kahverengidir. Genç kuşlar benekli kahverengidir ve turuncu göğüsleri yoktur.

Gaga şekli

İnce, sivri ve koyu renkli (siyahımsı) bir gagaya sahiptir.

Göz rengi

Koyu kahverengi.

Bacak rengi

İnce, kahverengimsi-pembe bacaklar ve ayaklar.

Ayırt edici özellikler

Parlak turuncu-kırmızı yüz ve göğüs, gri bantla çevrili olması en belirgin özelliğidir. Tıknaz vücut yapısı ve dik duruşu da ayırt edicidir.

Genç birey görünümü

Genç kızılgerdanlar, yetişkinlerin aksine turuncu göğüsleri yoktur. Tüm vücutları kahverengi tonlarında, açık kahverengi benekli ve pullu bir görünüme sahiptir. Bu benekler ilk tüy dökümünden sonra kaybolur.

Mevsimsel değişimler

Kızılgerdanlarda mevsimsel tüy değişimi (üreme ve üreme dışı) belirgin değildir. Yıl boyunca aynı tüy rengini korurlar.

Cinsiyet farkı

Erkek ve dişi kuşlar arasında tüy rengi ve deseni açısından belirgin bir fark yoktur. Her ikisi de aynı parlak turuncu-kırmızı göğüse sahiptir.

Nasıl tanımlanır

1. 1

   Göğüs ve Yüz Rengi

   En belirgin özelliği, parlak turuncu-kırmızı göğsü ve yüzüdür. Bu renk gri bir bantla çevrilidir.

2. 2

   Vücut Şekli ve Duruş

   Küçük, tıknaz bir vücuda ve genellikle dik bir duruşa sahiptir. Kuyruğunu sık sık yukarı kaldırır.

3. 3

   Davranış

   İnsanlara karşı oldukça cesur ve meraklıdır. Bahçelerde veya ormanlık alanlarda yerde zıplayarak veya kısa uçuşlarla avlanırken görülebilir.

4. 4

   Şarkı ve Çağrı

   Melodik, cıvıl cıvıl ve hüzünlü tonda bir şarkısı vardır. Keskin 'tik' veya 'tsip' çağrısı da ayırt edicidir.

5. 5

   Genç Kuşlar

   Genç kuşların turuncu göğsü yoktur; benekli kahverengi tüy yapısına sahiptirler. Bu, onları yetişkinlerden ayırmanın anahtarıdır.

Habitat ve yayılış

Biyomlar

Ilıman ormanlar, karışık ormanlar, parklar, bahçeler, çalılıklar, fundalıklar.

Coğrafi yayılış

Avrupa'nın büyük bir kısmı, Kuzey Afrika, Batı Sibirya ve Kafkasya'dan İran'a kadar uzanan Batı Asya. Türkiye'de yaygın olarak bulunur.

Yükseklik aralığı

Deniz seviyesinden 2000 metreye kadar olan yüksekliklerde görülebilirler, ancak genellikle alçak ve orta rakımları tercih ederler.

Tercih ettiği ortamlar

Yoğun alt bitki örtüsüne sahip orman kenarları, çalılıklar, ağaçlık bahçeler, parklar ve mezarlıklar gibi insan yerleşimlerine yakın yeşil alanlar.

Davranış

Aktivite zamanı

Gündüzcüldür (diurnal). Şafak sökerken ve alacakaranlıkta en aktif oldukları zamanlardır.

Beslenme alışkanlıkları

Başlıca böcekler (böcek larvaları, solucanlar, örümcekler) ve diğer omurgasızlarla beslenirler. Sonbahar ve kış aylarında meyveler, tohumlar ve böcek yemliklerindeki yiyecekleri de tüketirler. Genellikle yerde zıplayarak veya kısa uçuşlarla avlanırlar.

Sosyal davranış

Üreme döneminde oldukça bölgesel ve agresif olabilirler. Üreme dönemi dışında daha az bölgeseldirler ve bazen küçük gruplar halinde görülebilirler, ancak genellikle yalnızdırlar. İnsanlara karşı oldukça cesur ve meraklıdırlar.

Uçuş şekli

Kısa mesafelerde hızlı ve dalgalı bir uçuşa sahiptirler. Genellikle alçaktan ve çalılıklar arasında uçarlar.

Göç şekli

Kızılgerdanlar, coğrafi konumlarına göre hem göçmen hem de yerleşik olabilirler. Kuzey Avrupa ve Doğu Avrupa popülasyonları kışın daha güneydeki ve batıdaki bölgelere göç ederken, Batı ve Güney Avrupa popülasyonları genellikle yerleşiktir. Türkiye'deki popülasyonlar kısmen göçmendir; kuzeyden gelen kuşlar kışı Türkiye'de geçirirken, yerel popülasyonlar daha güneye inebilir veya yerleşik kalabilir.

Bölgesellik

Özellikle üreme döneminde oldukça bölgeseldirler. Hem erkekler hem de dişiler kendi bölgelerini şarkı söyleyerek ve agresif davranışlarla savunurlar. Kışın da besin kaynakları etrafında bölgesel olabilirler.

Üreme

Üreme mevsimi

Mart sonundan Ağustos'a kadar, genellikle Nisan-Temmuz ayları arasında.

Yuvalama alışkanlıkları

Yuvalarını genellikle yerde, yoğun bitki örtüsünün altında, ağaç köklerinin arasında, duvar oyuklarında veya bahçe kulübeleri gibi insan yapımı yerlerde gizli bir şekilde yaparlar. Yuva, yosun, yaprak, ot ve tüylerden oluşan fincan şeklinde bir yapıdır.

Kuluçka büyüklüğü

Genellikle 5-7 yumurta, yılda 2-3 kuluçka yapabilirler.

Yumurta tanımı

Genellikle 5-7 adet, pürüzsüz, parlak, beyaz veya krem rengi zemin üzerine kırmızımsı-kahverengi benekli yumurtalar bırakırlar. Yumurtaların boyutu yaklaşık 20 x 15 mm'dir.

Kuluçka süresi

13-14 gün, genellikle dişi kuluçkaya yatar.

Yuvadan ayrılma süresi

Yavrular yumurtadan çıktıktan yaklaşık 12-15 gün sonra yuvadan ayrılırlar.

Ebeveyn bakımı

Hem erkek hem de dişi ebeveyn yavruların beslenmesine katılır. Dişi kuluçkaya yatarken erkek yiyecek getirir. Yavrular yuvadan ayrıldıktan sonra da bir süre ebeveynleri tarafından beslenmeye devam ederler.

Nerede bulunur

Saha ipuçları

1. Sabırlı Olun. Kızılgerdanlar genellikle meraklıdır, ancak yine de ani hareketlerden kaçınarak sessizce beklemek onları gözlemlemek için en iyisidir.
2. Besin Kaynaklarına Yakın Olun. Yerdeki böcekleri ararken veya kuş yemliklerine gelirken onları bulmak daha kolaydır. Özellikle kışın yemliklere sıkça uğrarlar.
3. Şarkılarını Dinleyin. Özellikle sabahın erken saatlerinde veya akşamüstü şarkılarını takip ederek yerlerini tespit edebilirsiniz. Şarkıları oldukça belirgindir.
4. Göz Seviyesinde Arayın. Genellikle yerde veya alçak çalılıklarda bulunurlar, bu yüzden göz seviyesinde veya biraz aşağısında arama yapmak daha etkili olacaktır.

Benzer türler

Hızlı bilgiler

Ortalama Boyut:

Küçük (12.5-14 cm)

Ayırt Edici Özellik:

Parlak turuncu-kırmızı göğüs ve yüz

Habitat:

Ormanlar, bahçeler, parklar

Beslenme:

Böcekler, solucanlar, meyveler

Göç Durumu:

Kısmen göçmen, kısmen yerleşik

Ses:

Melodik, cıvıl cıvıl şarkı; keskin 'tik' çağrısı

İlginç bilgiler

• Kızılgerdanlar, İngiltere'nin ulusal kuşudur ve Noel kartlarında sıkça yer alırlar.
• Oldukça bölgeseldirler ve kendi türlerine karşı bile agresif olabilirler. Bölge kavgaları bazen ölümcül sonuçlanabilir.
• İnsanlara karşı oldukça cesurdurlar ve bahçıvanları takip ederek topraktan çıkan solucanları kapmaya çalışırlar.
• Hem erkek hem de dişi kızılgerdanlar şarkı söyler, ancak dişiler genellikle daha sessizdir ve sadece üreme döneminde veya bölge savunmasında öterler.
• Kızılgerdanlar, manyetik alanı algılayarak yönlerini bulabilen kuşlardan biridir ve bu yetenekleri göçlerinde onlara yardımcı olur.

Bilimsel sınıflandırma

Alem

Animalia

Şube

Chordata

Sınıf

Aves

Takım

Passeriformes

Aile

Muscicapidae

Cins

Erithacus

Tür

Erithacus rubecula

Kızılgerdan hakkında daha fazlası