Kızılbacak

Hakkında

Kızılbacak, uzun gagalı, gizli yaşamayı seven, bataklık ve sulak alanlarda yaşayan orta büyüklükte bir kıyı kuşudur. Kamuflaj sağlayan kahverengi-çizgili tüylere sahiptir. Uçuşu genellikle zikzaklı ve ani manevralarla karakterizedir. Erkeklerin kur gösterisi sırasında çıkardığı 'davul sesi' (bleating veya drumming) oldukça karakteristik olup, kuyruk tüylerinin titreşiminden kaynaklanır.

Boyut ve yaşam süresi

Uzunluk

23-28 cm

Kanat açıklığı

39-45 cm

Ağırlık

80-140 g (erkek), 110-180 g (dişi)

Yaşam süresi

Yaklaşık 5-10 yıl

Beslenme

Omurgasızlar (solucanlar, böcek larvaları, salyangozlar), tohumlar ve bitki parçacıkları

Fiziksel özellikler

Tüyler

Üst taraf koyu kahverengi üzerine krem veya açık kahverengi çizgili, karın kısmı beyazdır. Başında ve sırtında belirgin açık renkli bantlar bulunur. Kanatlarda hafif açık renkli bir kenar ve kısa kuyrukta turuncu-kahverengi bantlar görülebilir. Kamuflaj için mükemmeldir.

Gaga şekli

Gövdesine oranla çok uzun, düz ve koyu renkli, ucu hafifçe aşağıya doğru eğik ve esnek bir gagası vardır. Gaganın ucuyla çamurda besin arar.

Göz rengi

Koyu kahverengi

Bacak rengi

Yeşilimsi-gri veya sarımsı-yeşil bacaklar

Ayırt edici özellikler

Uzun gagası, kahverengi-çizgili kamuflaj tüyleri, başının üzerinde ve sırtında uzanan belirgin açık renkli bantlar. Uçuş sırasında belirgin zikzak deseni ve havada duyulan 'davul sesi'.

Genç birey görünümü

Yetişkinlere benzerler ancak tüyleri biraz daha soluk ve mat olabilir, çizgiler daha az belirgin olabilir.

Mevsimsel değişimler

Tüy dökme zamanları dışında belirgin bir mevsimsel tüy değişimi gözlenmez. Üreme dönemi ve kış tüyleri benzerdir.

Cinsiyet farkı

Cinsiyetler arasında tüy rengi veya deseni açısından belirgin bir fark yoktur. Dişiler genellikle erkeklerden biraz daha ağır ve iridir.

Nasıl tanımlanır

1. 1

   Gaga

   Gövdesine oranla çok uzun ve düz gagası, türün en belirgin ayırt edici özelliklerinden biridir.

2. 2

   Kamuflaj

   Kahverengi ve çizgili tüyleri sayesinde sulak alan bitki örtüsü içinde mükemmel bir kamuflaja sahiptir, bu da onu gözlemlemeyi zorlaştırır.

3. 3

   Uçuş Deseni

   Korktuğunda yerden aniden kalkar ve hızlı, zikzaklı bir uçuşla uzaklaşır. Bu uçuş deseni oldukça tipiktir.

4. 4

   'Davul Sesi'

   Erkeklerin üreme dönemindeki kur uçuşu sırasında kuyruk tüylerinden çıkan rüzgar sesi benzeri 'davul sesi' (drumming), türün kesin teşhisini sağlar.

5. 5

   Baş Çizgileri

   Başındaki ve sırtındaki belirgin açık renkli uzunlamasına çizgiler, diğer kızılbacak türlerinden ayrılmasına yardımcı olur.

Habitat ve yayılış

Biyomlar

Ilıman, arktik ve subtropikal biyomlar

Coğrafi yayılış

Kuzey Avrupa, Asya ve Kuzey Amerika'da geniş bir üreme alanı bulunur. Kışları güneye, Akdeniz havzasına, Afrika'ya, Güney Asya'ya ve Güney Amerika'ya göç ederler.

Yükseklik aralığı

Deniz seviyesinden 2000 metrenin üzerindeki rakımlara kadar

Tercih ettiği ortamlar

Sığ sulak alanlar, bataklıklar, turbalıklar, su basmış çayırlar, sulak meralar, sazlıklar ve yavaş akan akarsu kenarları. Bol bitki örtüsü ve yumuşak çamurlu zemin tercih ederler.

Davranış

Aktivite zamanı

Gündüz aktif olsalar da, alacakaranlıkta ve şafak vaktinde daha aktif olabilirler. Göçleri genellikle geceleri gerçekleşir.

Beslenme alışkanlıkları

Uzun gagalarını yumuşak çamurlara sokarak solucanlar, böcek larvaları, salyangozlar ve diğer omurgasızları bulurlar. Gaganın ucundaki özel sinir uçları sayesinde yiyecekleri dokunarak algılayabilirler.

Sosyal davranış

Üreme dönemi dışında genellikle yalnız veya küçük gruplar halinde görülürler. Göç sırasında bazen daha büyük sürüler oluşturabilirler.

Uçuş şekli

Korktuklarında veya rahatsız edildiklerinde yerden aniden ve hızlı bir şekilde havalanır, zikzaklar çizerek uçar ve genellikle 'çık-çık' benzeri bir ses çıkarırlar. Kur uçuşu sırasında erkekler yukarı süzülür ve hızla alçalırken kuyruk tüylerinin titreşimiyle 'davul sesi' çıkarırlar.

Göç şekli

Göçmen bir türdür. Kuzeydeki üreme alanlarından güneydeki kışlama alanlarına uzun mesafeli göçler yaparlar. Gece göç ederler.

Bölgesellik

Üreme döneminde erkekler, kur uçuşları ve sesleriyle bölgelerini savunurlar.

Üreme

Üreme mevsimi

Nisan-Temmuz

Yuvalama alışkanlıkları

Yuvalarını genellikle su kenarına yakın, yoğun bitki örtüsü arasına, yere kazdıkları sığ bir çukurun içine kuru ot ve yosunlarla yaparlar. Yuva iyi gizlenmiştir.

Kuluçka büyüklüğü

Genellikle 4 yumurta

Yumurta tanımı

Genellikle 4 yumurta bırakırlar. Yumurtalar zeytin yeşili veya açık kahverengi zemin üzerine koyu kahverengi veya siyah lekelerle kaplıdır.

Kuluçka süresi

18-20 gün

Yuvadan ayrılma süresi

19-20 gün

Ebeveyn bakımı

Kuluçkayı ve yavruların bakımını çoğunlukla dişi üstlenir. Yavrular yumurtadan çıktıktan kısa süre sonra yuvadan ayrılır (precocial) ve kendi başlarına beslenmeye başlarlar, ancak dişi onları korumaya devam eder.

Nerede bulunur

Saha ipuçları

1. Sabırlı Olun. Mükemmel kamuflajları ve gizli yaşam tarzları nedeniyle onları görmek zor olabilir. Sakince beklemek ve çevreye odaklanmak önemlidir.
2. Uçuşu Takip Edin. Genellikle yerden kalktıklarında fark edilirler. Zikzaklı uçuşlarını ve 'çık-çık' çağrılarını dinleyin.
3. 'Davul Sesini' Dinleyin. Üreme döneminde erkeklerin kur uçuşu sırasında çıkardığı 'davul sesini' duymak, türü tespit etmenin en iyi yollarından biridir, özellikle alacakaranlıkta veya şafakta.
4. Optik Kullanın. Bir dürbün veya teleskop, uzaktan gözlem yapmak ve detayları görmek için çok faydalıdır.
5. Sessiz Olun. Kolayca ürkerler, bu yüzden yaklaşırken sessiz ve yavaş hareket etmek önemlidir.

Benzer türler

Hızlı bilgiler

Gaga Uzunluğu:

Vücut uzunluğunun yaklaşık üçte biridir.

Davul Sesi:

Erkeklerin kuyruk tüylerinin titreşiminden kaynaklanan eşsiz bir üreme sesi.

Kamuflaj Uzmanı:

Çevresiyle o kadar iyi uyum sağlar ki, yerdeyken fark edilmesi çok zordur.

Yumurtlama:

Yavrular yumurtadan çıktıktan kısa süre sonra yuvadan ayrılabilir.

İlginç bilgiler

• Kızılbacak'ın gagasının ucu ayrı ayrı hareket edebilir ve bu sayede gagasını topraktan çıkarmadan yiyecekleri yakalayabilir.
• Bir kızılbacağın gözleri başının yan tarafında öyle bir konumdadır ki, başını çevirmeden 360 derecelik bir görüş alanına sahip olabilir.
• Kur uçuşu sırasında çıkardığı 'davul sesi' nedeniyle bazı yerlerde 'gökyüzü keçisi' veya 'davulcu kuş' olarak da anılır.

Bilimsel sınıflandırma

Alem

Hayvanlar (Animalia)

Şube

Kordalılar (Chordata)

Sınıf

Kuşlar (Aves)

Takım

Yağmurcungiller (Charadriiformes)

Aile

Çullukgiller (Scolopacidae)

Cins

Gallinago

Tür

Gallinago gallinago

Kızılbacak hakkında daha fazlası