Kırlangıç

Hakkında

Kırlangıç (Hirundo rustica), kırlangıçgiller familyasına ait, uzun, çatallı kuyruğu ve karakteristik parlak mavi-siyah sırtı ile tanınan küçük bir ötücü kuştur. Geniş bir coğrafyaya yayılmış olup, özellikle insan yerleşim yerlerine yakın açık alanlarda, tarım arazilerinde ve sulak alanlarda bulunur. Hızlı ve çevik uçuşuyla havada böcek avlar. Göçmen bir türdür ve yaz aylarını Kuzey Yarımküre'de geçirirken, kış aylarını Afrika ve Güney Asya'da geçirir.

Boyut ve yaşam süresi

Uzunluk

17-19 cm (kuyruk tüyleri dahil 25 cm'ye kadar)

Kanat açıklığı

32-34.5 cm

Ağırlık

16-22 g

Yaşam süresi

Ortalama 4 yıl, maksimum 11 yıl

Beslenme

Böcekçil (Insectivore)

Fiziksel özellikler

Tüyler

Yetişkinlerin sırtı ve kanatları parlak mavi-siyah renkte, karın kısmı krem-beyaz veya açık kahverengidir. Alın ve boğaz pas rengi kırmızımsı kahverengi olup, boğazın altında koyu mavi-siyah bir bant bulunur. Kuyruk tüyleri çok uzun ve derince çatallıdır, dıştaki kuyruk tüyleri diğerlerinden daha uzundur. Kuyruk tüylerinin iç kısmında beyaz lekeler bulunur.

Gaga şekli

Kısa, geniş tabanlı ve sivri uçlu, böcekleri havada yakalamaya uygun siyah renkli bir gagaya sahiptir.

Göz rengi

Koyu kahverengi

Bacak rengi

Kısa, ince ve siyah renkte bacaklara sahiptir.

Ayırt edici özellikler

Uzun, derince çatallı kuyruğu, parlak mavi-siyah sırtı, pas rengi alnı ve boğazı, boğazındaki koyu bant ve krem-beyaz karnı en belirgin özellikleridir.

Genç birey görünümü

Genç kuşların sırt tüyleri daha mat ve daha az parlak mavi-siyah renktedir. Alın ve boğazdaki pas rengi daha soluktur ve boğaz bandı daha az belirgindir. Kuyruk tüyleri daha kısadır ve çatallanma yetişkinler kadar derin değildir.

Mevsimsel değişimler

Kırlangıçlar mevsimsel olarak belirgin bir tüy değişimi göstermezler. Üreme dönemi ve üreme dışı dönemde tüy renkleri ve desenleri benzerdir, ancak tüylerin yıpranması parlaklığı etkileyebilir.

Cinsiyet farkı

Erkekler ve dişiler benzer görünür, ancak erkeklerin kuyruk tüyleri dişilerden ortalama %15 daha uzundur ve bu, üreme başarısında önemli bir rol oynar. Erkeklerin karın altı tüyleri genellikle daha koyu ve daha parlak renklidir.

Nasıl tanımlanır

1. 1

   Kuyruk Şekli

   Uçarken veya tünerken uzun, derince çatallı kuyruğuna dikkat edin. Dıştaki kuyruk tüyleri diğerlerinden belirgin şekilde uzundur.

2. 2

   Sırt Rengi

   Sırtı ve kanatları parlak, metalik mavi-siyah renktedir. Güneş ışığında parlar.

3. 3

   Karın Rengi

   Karın kısmı krem-beyaz veya açık kahverengidir, tamamen beyaz değildir.

4. 4

   Baş ve Boğaz

   Alnı ve boğazı pas rengi kırmızımsı kahverengidir. Boğazın altında koyu mavi-siyah bir bant bulunur.

5. 5

   Uçuş Şekli

   Hızlı, çevik ve akrobatik uçuşuyla havada böcek avlar. Keskin dönüşler yapar.

6. 6

   Yuva Yeri

   İnsan yapımı yapılara (ahırlar, köprüler, ev saçakları) yapışık, çamurdan yapılmış yarım fincan şeklindeki yuvaları arayın.

Habitat ve yayılış

Biyomlar

Açık alanlar, tarım arazileri, otlaklar, sulak alanlar, kırsal yerleşim yerleri ve şehirlerin kenar mahalleleri.

Coğrafi yayılış

Kuzey Yarımküre'nin büyük bir kısmında (Avrupa, Asya, Kuzey Amerika) ürer. Kış aylarını Afrika, Güney Asya ve Güney Amerika'da geçirir.

Yükseklik aralığı

Deniz seviyesinden 3000 metreye kadar olan yüksekliklerde görülebilir, ancak genellikle alçak rakımları tercih eder.

Tercih ettiği ortamlar

İnsan yapımı yapılar (ahırlar, köprüler, ev saçakları) ve açık alanların birleştiği yerler. Su kaynaklarına yakınlık önemlidir, çünkü çamurdan yuva yaparlar ve böcek popülasyonu daha fazladır.

Davranış

Aktivite zamanı

Gündüzcüldür (Diurnal). Gün boyunca aktif olarak beslenir ve yuva yapar.

Beslenme alışkanlıkları

Tamamen böcekçildir. Uçarken havada böcekleri yakalar. Sivrisinekler, sinekler, arılar, karıncalar ve küçük kelebekler ana besin kaynaklarıdır. Genellikle alçak irtifada, su yüzeyine yakın veya otlaklar üzerinde avlanır.

Sosyal davranış

Üreme döneminde çiftler halinde yaşarlar, ancak göç sırasında ve kışlama alanlarında büyük sürüler oluşturabilirler. Yuvalama kolonileri kurabilirler.

Uçuş şekli

Hızlı, çevik ve akrobatik bir uçuşa sahiptir. Keskin dönüşler ve ani hızlanmalar yaparak böcekleri yakalar. Süzülmekten çok kanat çırparak uçar.

Göç şekli

Uzun mesafe göçmenidir. Avrupa ve Asya'da üreyen popülasyonlar kışlamak için Afrika'ya, Kuzey Amerika'da üreyenler ise Güney Amerika'ya göç eder. Göçler genellikle büyük sürüler halinde gerçekleşir ve binlerce kilometreyi aşabilir.

Bölgesellik

Üreme döneminde yuva çevresinde küçük bir bölgeyi savunurlar. Erkekler, dişileri ve yuvalama alanlarını diğer erkeklerden korur.

Üreme

Üreme mevsimi

Nisan-Ağustos ayları arasında, genellikle Mayıs-Temmuz yoğunluktadır. Yılda 1-3 kuluçka yapabilirler.

Yuvalama alışkanlıkları

Yuvalarını çamur ve tükürük karışımından, içini ot, tüy ve bitki lifleriyle döşeyerek yaparlar. Genellikle insan yapımı yapılara (ahır tavanları, köprü altları, ev saçakları, garajlar) yapışık, yarım fincan şeklinde yuvalar inşa ederler. Yuvalarını genellikle aynı yere tekrar yaparlar.

Kuluçka büyüklüğü

Genellikle 4-5 yumurta, nadiren 3-7 yumurta.

Yumurta tanımı

Genellikle 4-5 adet, beyaz renkli, kırmızımsı kahverengi veya morumsu benekli yumurta bırakırlar. Yumurtaların boyutu yaklaşık 20 x 14 mm'dir.

Kuluçka süresi

14-16 gün, genellikle dişi kuluçkaya yatar.

Yuvadan ayrılma süresi

18-23 gün. Yavrular yuvadan ayrıldıktan sonra birkaç gün daha ebeveynleri tarafından beslenir.

Ebeveyn bakımı

Hem erkek hem de dişi kuluçkaya yatar ve yavruları besler. Yavrular yuvadan ayrıldıktan sonra da bir süre ebeveynleri tarafından bakılır.

Nerede bulunur

Saha ipuçları

1. Uçuşu Takip Edin. Kırlangıçlar genellikle havada sürekli hareket halindedir. Hızlı ve akrobatik uçuşlarını takip ederek onları bulabilirsiniz.
2. Yuvaları Arayın. İnsan yapımı yapıların tavanlarına veya duvarlarına yapışık çamur yuvalarını arayın. Yuvaların yakınında ebeveynleri veya yavruları görebilirsiniz.
3. Seslerini Dinleyin. Özellikle üreme döneminde, neşeli ve cıvıl cıvıl şarkılarını dinleyerek varlıklarını tespit edebilirsiniz.
4. Sabah ve Akşam Saatleri. Sabahın erken saatleri ve akşamüstü, böcek aktivitesinin arttığı ve Kırlangıçların daha aktif olduğu zamanlardır.
5. Su Kaynaklarına Yakın Olun. Su kaynaklarının yakınında böcek bolluğu nedeniyle Kırlangıçları daha sık görebilirsiniz.

Benzer türler

Hızlı bilgiler

Bilimsel Adı:

Hirundo rustica

Familya:

Hirundinidae (Kırlangıçgiller)

Beslenme:

Böcekçil

Göç Durumu:

Uzun Mesafe Göçmen

Habitat:

Açık alanlar, tarım arazileri, insan yerleşim yerleri

Kuluçka Sayısı:

Yılda 1-3

Yumurta Sayısı:

4-5

Koruma Durumu:

Asgari Endişe (Least Concern)

İlginç bilgiler

• Kırlangıçlar, dünyanın en yaygın kırlangıç türüdür ve neredeyse tüm kıtalarda görülebilirler (Antarktika hariç).
• Erkek Kırlangıçların kuyruk tüylerinin uzunluğu, dişiler için bir çekicilik göstergesidir; daha uzun kuyruklu erkekler daha başarılı üreme eğilimindedir.
• Yuvalarını çamur ve tükürük karışımından yaparlar ve bir yuvayı inşa etmek binlerce çamur topağı gerektirebilir.
• Kırlangıçlar, göç sırasında günde 300 km'den fazla yol kat edebilirler ve toplamda 11.000 km'ye kadar göç edebilirler.
• Bir Kırlangıç çifti, bir yaz boyunca binlerce zararlı böceği tüketerek ekolojik dengeye önemli katkı sağlar.
• Kırlangıçlar, yuvalarını genellikle aynı yere tekrar yaparlar ve bazen eski yuvalarını onararak kullanırlar.

Bilimsel sınıflandırma

Alem

Animalia

Şube

Chordata

Sınıf

Aves

Takım

Passeriformes

Aile

Hirundinidae

Cins

Hirundo

Tür

Hirundo rustica

Kırlangıç hakkında daha fazlası