Dağ Kuyruksallayanı

Hakkında

Dağ Kuyruksallayanı, Motacillidae familyasına ait, uzun kuyruklu ve zarif bir ötücü kuştur. Genellikle hızlı akan suların kenarlarında, dağlık ve tepelik bölgelerde bulunur. Parlak sarı alt kısımları ve gri sırtıyla dikkat çeker. Kuyruğunu sürekli sallamasıyla bilinir.

Boyut ve yaşam süresi

Uzunluk

18-19 cm (kuyruk dahil)

Kanat açıklığı

25-27 cm

Ağırlık

14-22 g

Yaşam süresi

2-5 yıl (doğada)

Beslenme

Böcekçil

Fiziksel özellikler

Tüyler

Erkeklerin üreme döneminde başın üstü, sırt ve kanat üstleri arduvaz grisi, kuyruk sokumu parlak sarıdır. Alt kısımlar, özellikle karın ve kuyruk altı örtü tüyleri canlı sarıdır. Gırtlak siyah, yanaklar beyazdır ve gözün üzerinde belirgin beyaz bir kaş çizgisi bulunur. Dişiler daha soluk renklidir, gırtlakları beyazımsı veya kirli beyazdır ve sarı renkleri daha az yoğundur. Kış tüylerinde her iki cinsiyetin de gırtlağı beyazdır ve genel renkler daha soluktur.

Gaga şekli

İnce, sivri ve koyu renkli (siyahımsı) bir gagaya sahiptir.

Göz rengi

Koyu kahverengi.

Bacak rengi

Koyu kahverengi veya siyahımsı bacaklar ve ayaklar.

Ayırt edici özellikler

Uzun, sürekli sallanan kuyruğu, parlak sarı kuyruk sokumu ve alt kısımları, gri sırtı ve belirgin beyaz kaş çizgisi en ayırt edici özellikleridir.

Genç birey görünümü

Genç kuşlar daha soluk renklidir, sırtları kahverengimsi gri, alt kısımları kirli beyaz veya soluk sarıdır. Kuyruk sokumundaki sarı renk daha az belirgindir. Gırtlakları beyazdır ve kaş çizgisi daha az belirgindir.

Mevsimsel değişimler

Üreme döneminde erkeklerin gırtlağı siyahlaşır ve renkleri daha canlı hale gelir. Kış tüylerinde hem erkek hem de dişinin gırtlağı beyazdır ve genel renkler daha soluktur.

Cinsiyet farkı

Üreme döneminde erkeklerin gırtlağı siyahken, dişilerin gırtlağı beyazımsıdır. Erkeklerin sarı renkleri daha canlı ve yoğundur.

Nasıl tanımlanır

1. 1

   Kuyruk Sallama Hareketi

   Sürekli olarak yukarı-aşağı sallanan uzun kuyruğu, tüm kuyruksallayanlar için belirleyici bir özelliktir.

2. 2

   Renkler

   Parlak sarı kuyruk sokumu ve alt kısımları, gri sırtı ve başı, beyaz yanakları ve belirgin beyaz kaş çizgisi ana renk özellikleridir.

3. 3

   Habitat

   Hızlı akan suların kenarlarında, taşlık dere yataklarında bulunması, diğer kuyruksallayan türlerinden ayrılmasına yardımcı olur.

4. 4

   Gaga ve Bacaklar

   İnce, sivri, koyu renkli gaga ve koyu renkli bacaklar.

5. 5

   Erkek/Dişi Farkı (Üreme Dönemi)

   Üreme döneminde erkeklerin siyah gırtlağı, dişilerin beyazımsı gırtlağından ayırt edicidir.

Habitat ve yayılış

Biyomlar

Ilıman ormanlar, dağlık bölgeler, akarsu kenarları, sulak alanlar.

Coğrafi yayılış

Avrupa, Asya ve Kuzey Afrika'nın bazı bölgelerinde yayılış gösterir. Batı Avrupa'dan Doğu Asya'ya kadar geniş bir alanda bulunur. Türkiye'de yaygın bir üreyen ve göçmen türdür.

Yükseklik aralığı

Deniz seviyesinden 2500 metreye kadar olan yüksekliklerde görülebilir, ancak genellikle dağlık ve tepelik bölgelerdeki akarsu vadilerini tercih eder.

Tercih ettiği ortamlar

Hızlı akan, berrak suların kenarları, taşlık ve kayalık dere yatakları, şelaleler, su değirmenleri ve köprülerin yakınları. Bazen insan yerleşim yerlerine yakın su kaynaklarında da görülebilir.

Davranış

Aktivite zamanı

Gündüzcüldür (diurnal).

Beslenme alışkanlıkları

Genellikle su kenarlarında veya suyun içindeki taşların üzerinde yürüyerek böcekleri avlar. Uçan böcekleri havada yakalayabilir veya su yüzeyinden toplayabilir. Diyetleri çoğunlukla sinekler, sivrisinekler, küçük böcek larvaları ve diğer omurgasızlardan oluşur.

Sosyal davranış

Üreme döneminde çiftler halinde yaşarlar. Göç dönemlerinde ve kışın küçük gruplar halinde veya tek başına görülebilirler. Diğer kuyruksallayan türleriyle karışık sürüler oluşturabilirler.

Uçuş şekli

Uçuşu dalgalıdır, kısa mesafelerde hızlı ve çeviktir. Genellikle alçaktan uçar ve su yüzeyine yakın hareket eder.

Göç şekli

Kısmen göçmendir. Kuzeydeki popülasyonlar kışın daha güneydeki bölgelere göç ederken, güneydeki popülasyonlar genellikle yerleşiktir veya kısa mesafeli göçler yaparlar. Türkiye'deki popülasyonlar genellikle yerleşik veya kısa mesafeli göçmendir, ancak kuzeyden gelen göçmenler de kış aylarında görülebilir.

Bölgesellik

Üreme döneminde oldukça bölgeseldirler ve yuva alanlarını diğer çiftlere karşı savunurlar.

Üreme

Üreme mevsimi

Nisan-Temmuz ayları arasında, genellikle yılda iki kuluçka yaparlar.

Yuvalama alışkanlıkları

Yuvalarını genellikle su kenarındaki kayalık yarıklar, köprü altları, duvar oyukları veya ağaç köklerinin arasına yaparlar. Yuva, yosun, ot, yaprak ve tüylerden oluşan kase şeklinde bir yapıdır. Genellikle suyun yakınında, gizli bir yere inşa edilir.

Kuluçka büyüklüğü

4-6 yumurta.

Yumurta tanımı

Genellikle 4-6 adet, kirli beyaz veya grimsi beyaz renkte, ince kahverengi veya gri benekli yumurta bırakırlar.

Kuluçka süresi

11-14 gün, genellikle dişi tarafından kuluçkaya yatılır.

Yuvadan ayrılma süresi

12-15 gün sonra yavrular yuvadan ayrılır.

Ebeveyn bakımı

Hem erkek hem de dişi kuluçkaya yatar ve yavruları besler. Yavrular yuvadan ayrıldıktan sonra bir süre daha ebeveynleri tarafından beslenirler.

Nerede bulunur

Saha ipuçları

1. Sakin Olun ve Gözlemleyin. Su kenarlarında sessizce bekleyerek veya yavaşça yürüyerek onları fark edebilirsiniz. Genellikle insanlara karşı çok ürkek değillerdir.
2. Kuyruk Sallama Hareketini Takip Edin. Kuyruk sallama hareketi, uzaktan bile fark edilmelerini sağlayan belirgin bir ipucudur.
3. Çağrılarını Dinleyin. Tiz 'tsit' çağrıları, özellikle uçarken veya beslenirken duyulabilir ve yerlerini tespit etmenize yardımcı olabilir.
4. Mevsimsel Değişikliklere Dikkat Edin. Üreme döneminde erkeklerin siyah gırtlağı, kışın ise beyaz gırtlağına dikkat ederek cinsiyet ve mevsimsel durumu belirleyebilirsiniz.

Benzer türler

Hızlı bilgiler

Bilimsel Adı:

Motacilla cinerea

Familya:

Motacillidae

Boyut:

18-19 cm

Habitat:

Hızlı akan sular, dağlık bölgeler

Diyet:

Böcekçil

Koruma Durumu:

Asgari Endişe

İlginç bilgiler

• Dağ Kuyruksallayanı'nın bilimsel adı 'cinerea' Latince 'kül rengi' anlamına gelir ve sırtının rengine atıfta bulunur.
• Kuyruğunu sürekli sallaması, avlarını ürkütmek veya dikkatlerini dağıtmak için bir strateji olabilir, ancak kesin nedeni tam olarak bilinmemektedir.
• Bazı bölgelerde 'Su Kuyruksallayanı' olarak da bilinir, çünkü suya olan bağımlılığı çok fazladır.
• Yuvalarını genellikle insan yapımı yapılara, özellikle köprü altlarına veya su değirmenlerine yakın yerlere yapma eğilimindedirler.

Bilimsel sınıflandırma

Alem

Animalia

Şube

Chordata

Sınıf

Aves

Takım

Passeriformes

Aile

Motacillidae

Cins

Motacilla

Tür

Motacilla cinerea

Dağ Kuyruksallayanı hakkında daha fazlası