İskete Baykuşu

Hakkında

İskete Baykuşu, küçük ve yaprak döken ağaçların olduğu ormanlık alanlarda, bahçelerde ve meyve bahçelerinde yaşayan, gece aktif bir baykuş türüdür. Gündüzleri genelde ağaç dallarında kamufle olmuş halde uyur. Çoğunlukla böceklerle beslenir. Geceleri tipik 'tüvh' sesiyle bulunduğunu belli eder.

Boyut ve yaşam süresi

Uzunluk

19-21 cm

Kanat açıklığı

47-54 cm

Ağırlık

60-135 g

Yaşam süresi

Doğada 6-8 yıl, uygun koşullarda 12 yıla kadar

Beslenme

Başta büyük böcekler (ağustosböcekleri, çekirgeler, güveler, böcekler) olmak üzere, örümcekler, nadiren küçük memeliler (fareler) ve kelerler. Yazı geçirdiği bölgelerde çekirge ve ağustosböcekleri diyetinin önemli bir kısmını oluşturur.

Fiziksel özellikler

Tüyler

Genel olarak gri-kahverengi tüyleri vardır ve ince, koyu çizgili deseniyle ağaç kabuklarına mükemmel uyum sağlar. Sırtında ve kanatlarında daha koyu desenler, alt kısımlarda ise daha açık gri-kahverengi zemin üzerine belirgin koyu çizgiler ve ok şeklinde lekeler bulunur. Omuz tüyleri üzerinde açık renkli bir çizgi belirgindir. Kulak tutamları mevcuttur ancak genellikle düz tutulur ve ancak alarm durumunda dikleşir.

Gaga şekli

Küçük, kıvrık ve ucu sivri, grimsi siyah.

Göz rengi

Parlak sarı.

Bacak rengi

Grimsi-kahverengi tüylerle kaplı bacaklar, sarımsı-gri tırnaklar.

Ayırt edici özellikler

Küçük boyutlu olması, kulak tutamları (genellikle düzdür), parlak sarı gözleri, ağaç kabuğu deseniyle kamuflajı ve özellikle belirgin 'tüvh' çağrısı. Gri bir görünüme sahiptir ve diğer küçük baykuşlardan daha ince yapılıdır.

Genç birey görünümü

Genç bireyler yetişkinlere benzer ancak tüylerinde daha hafif, bulanık bir desen ve daha az belirgin çizgilere sahip olabilirler. Genel olarak daha yumuşak ve daha az keskin desenli bir görünümdedirler.

Mevsimsel değişimler

Tüy deseni açısından belirgin mevsimsel değişiklik göstermezler. Ancak göçmen bir tür olduğundan, üreme ve kışlama mevsimlerinde farklı coğrafyalarda bulunurlar.

Cinsiyet farkı

Erkek ve dişinin tüy deseni benzerdir; dişi genellikle erkekten biraz daha ağır ve boyutça biraz daha büyüktür.

Nasıl tanımlanır

1. 1

   Boyut ve Şekil

   Küçük ve kompakt bir baykuştur. Diğer baykuşlara göre daha ince yapılıdır. Dinlenirken genellikle dik bir duruş sergiler.

2. 2

   Tüy Deseni

   Gri-kahverengi kamuflaj tüy deseni, ağaç kabuğu gibi görünmesini sağlar. Özellikle omuzlardaki açık renkli bir çizgi ve alt gövdedeki belirgin koyu çizgiler dikkat çekicidir.

3. 3

   Kulak Tutamları

   Küçük kulak tutamları vardır, ancak bunlar genellikle düzdür ve yalnızca kuş rahatsız edildiğinde veya alarm durumundayken görünür hale gelir.

4. 4

   Gözler

   Ortalama büyüklükte, parlak sarı gözleri vardır. Bu, gece avlanmasına yardımcı olur.

5. 5

   Çağrı (Ötüş)

   En belirgin tanıma özelliği, tekrarlayan ve tekdüze 'tüvh' veya 'ciuk' sesidir. Geceleri bu çağrıdan kolayca ayırt edilebilirler.

6. 6

   Davranış

   Gündüzleri genellikle bir ağaç dalında dikey olarak tüneyerek kamuflaj yaparlar. Rahatsız edildiklerinde ince, uzun bir şekil alarak dallara daha iyi benzemeye çalışırlar.

Habitat ve yayılış

Biyomlar

Ilıman ormanlar, Akdeniz maki ve garigleri, ağaçlık bozkırlar.

Coğrafi yayılış

Güney ve Orta Avrupa, Kuzey Afrika ve Batı ile Orta Asya'da üremektedir. Kışlamak için Sahra Altı Afrika'ya ve Arap Yarımadası'nın güneyine göç eder.

Yükseklik aralığı

Deniz seviyesinden 2000 metreye kadar (nadiren daha yüksek).

Tercih ettiği ortamlar

Seyrek ormanlık alanlar, parklar, büyük bahçeler, meyve bahçeleri, nehir kenarındaki ağaçlıklar ve yaşlı ağaçların bulunduğu kırsal yerleşim yerleri. Genellikle yeterli oyuk ve delik bulunan yaşlı ağaçları tercih eder.

Davranış

Aktivite zamanı

Gece aktiftir (noktürnal). Nadiren alacakaranlıkta veya şafak vaktinde de aktif olabilir.

Beslenme alışkanlıkları

Çoğunlukla alaca karanlıkta ve gece avlanır. Yüksek bir tüneme noktasından (ağaç dalı, direk) avına pusu kurar ve yere dalarak böcekleri yakalar. Nadiren havada uçan böcekleri de avlar. Avını genellikle bütün olarak yutar ve sindirilmeyen parçaları pelletler halinde çıkarır.

Sosyal davranış

Genellikle yalnız veya çiftler halinde yaşarlar. Üreme mevsiminde territorialdirler. Göç sırasında küçük gruplar oluşturabilirler.

Uçuş şekli

Hızlı, sessiz ve doğrudan bir uçuştur. Kanat vuruşları genellikle düz ve düzenlidir. Genellikle ağaçlar arasında alçaktan uçar.

Göç şekli

Güçlü bir göçmendir. Avrupa ve Orta Asya popülasyonları kışı geçirmek üzere güneye, büyük ölçüde Sahra Altı Afrika'ya ve Arap Yarımadası'na göç eder. Sonbahar göçü Ağustos sonu Eylül'de başlar, ilkbahar göçü ise Mart'tan Mayıs ortasına kadar sürer.

Bölgesellik

Üreme mevsiminde erkekler sesleriyle bölgelerini belirler. Yuva alanlarına karşı genellikle koruyucudurlar.

Üreme

Üreme mevsimi

Nisan-Mayıs'tan Temmuz'a kadar. Göçmen olduklarından geldikleri bölgelerde hemen yuva yapma ve üreme faaliyetlerine başlarlar.

Yuvalama alışkanlıkları

Genellikle ağaç kovuklarına veya ağaçkakanlar tarafından açılmış eski yuvalara yerleşirler. İnsan yapımı yuva kutularını da kullanabilirler. Kendileri yuva inşa etmezler, doğal veya mevcut boşlukları kullanırlar.

Kuluçka büyüklüğü

2-6, genellikle 3-5 yumurta.

Yumurta tanımı

Beyaz, pürüzsüz ve yuvarlakça. Ortalama 31 x 27 mm boyutlarındadır.

Kuluçka süresi

24-25 gün, sadece dişi kuluçkaya yatar, erkek yiyecek getirir.

Yuvadan ayrılma süresi

Yavrular yumurtadan çıktıktan 20-22 gün sonra yuvayı terk ederler, ancak ebeveynleri tarafından birkaç hafta daha beslenmeye devam ederler.

Ebeveyn bakımı

Dişi kuluçkaya yatarken erkek yiyecek getirir. Yavrular çıktıktan sonra her iki ebeveyn de yavruları besler ve korur. Ergenleşene kadar ebeveynlerine bağımlıdırlar.

Nerede bulunur

Saha ipuçları

1. Geceleri Dinleyin. İskete Baykuşu'nu bulmanın en kolay yolu, üreme mevsiminde (özellikle ilkbahar ve yaz başlarında) gece sessizce dışarı çıkıp karakteristik 'tüvh' çağrısını dinlemektir. En yoğun ötüş akşam karanlığından bir saat sonra başlar ve sabaha kadar devam edebilir.
2. Kamuflajına Dikkat Edin. Gündüzleri ağaç kabuğuna inanılmaz derecede benzeyen kamuflajları sayesinde fark edilmeleri zordur. Genellikle bir ağacın gövdesine paralel, dikey olarak tünerler. Sabit bir şekilde durdukları dalları veya gövdeleri yavaşça tarayın.
3. Tünek Noktalarını Araştırın. Gündüzleri dinlendikleri yerler genellikle sık yapraklı ağaçların derinliklerindeki dallar veya boşluklardır. Bazen kuytu pencerelerin kenarlarında veya duvar girintilerinde de bulunabilirler.
4. Peliceleri Kontrol Edin. Baykuşlar, sindiremedikleri kıl ve kemik gibi maddeleri içeren 'pelice' adı verilen topakları çıkarırlar. Bu pelletler, baykuşların tünek noktalarının altında bulunabilir ve bir baykuşun varlığına işaret edebilir.
5. Sabahın Erken Saatleri veya Akşam Alacakaranlığı. Bu zaman dilimlerinde daha aktif olabilirler. Gündüz gizlendikleri yerlerden çıkış veya gece tüneklerine yönelişlerini gözlemlemek daha kolay olabilir.

Benzer türler

Hızlı bilgiler

Boyut:

Küçük (Serçe büyüklüğünde bir kuş olarak bilinse de aslında daha büyüktür, ardıçkuşu büyüklüğündedir.)

Diğer Adı:

Fısıltı Baykuşu (sessiz uçuşu ve sakin çağrısı nedeniyle)

Gündüz Görülme İhtimali:

Düşük (Mükemmel kamufle olurlar)

Göç Durumu:

Göçmen

Yuvalama:

Ağaç kovukları

Ana Besin Kaynağı:

Böcekler

İlginç bilgiler

• İskete Baykuşu, mükemmel kamuflaj yeteneği sayesinde bir ağaç dalına dikey olarak tünediğinde neredeyse fark edilmez hale gelir.
• Adını Latince'deki 'otus' (kulaklı baykuş) ve 'scops' (küçük baykuş) kelimelerinden alır, ancak kulak tutamları her zaman belirgin değildir.
• Çağrısının tekdüzeliği ve ritmi, bazı kültürlerde 'uğursuzluk' veya 'kötü alamet' olarak yorumlanmıştır, oysaki bu sadece bir üreme çağrısıdır.
• İskete Baykuşu, Türkiye'de yaygın olarak görülen ve yaz aylarında sıkça duyulan bir türdür, ancak kompakt boyutu ve kamuflajı nedeniyle gözlemlenmesi zordur.
• Büyük böcekleri bütün olarak yutar ve sindirim sistemine uygun olmayan parçaları düzenli olarak kusarak pelletler halinde çıkarır. Bu pelletler biyologlar için değerli besin bilgileri sağlar.

Bilimsel sınıflandırma

Alem

Animalia

Şube

Chordata

Sınıf

Aves

Takım

Strigiformes

Aile

Strigidae

Cins

Otus

Tür

Otus scops

İskete Baykuşu hakkında daha fazlası