Büyük Ak Pelikan

Hakkında

Büyük Ak Pelikan, iri yapılı, bembeyaz tüyleri, pembemsi yüzü ve gagası ile dikkat çeken bir su kuşudur. Geniş bir coğrafyada yayılış gösterir ve genellikle büyük koloniler halinde, balıkça zengin sulak alanlarda yaşar. Koloniler halinde ürer ve beslenirler. Göçmen bir türdür ve kışlamak için daha ılıman bölgelere hareket ederler.

Boyut ve yaşam süresi

Uzunluk

140–180 cm

Kanat açıklığı

240–360 cm

Ağırlık

9–15 kg (nadiren 30 kg'a kadar çıkabilir)

Yaşam süresi

15-25 yıl (doğada), 20-30 yıl (esaret altında)

Beslenme

Ağırlıklı olarak balık yerler, günde ortalama 0.9-1.2 kg balık tüketebilirler. Bazen yavru kuşlar veya diğer küçük su hayvanları da diyetlerine dahil olabilir.

Fiziksel özellikler

Tüyler

Üreme dışı dönemde tamamen beyaz tüylere sahiptir. Ergin pelikanların sırtında ve kanatlarında hafif pembemsi bir ton görülebilir. Üreme döneminde erkeklerde boyun başlangıcında kirli sarımsı bir leke oluşur. Kanat uçları (birincil el telekleri) siyahtır ancak bu durum genellikle uçarken belirginleşir.

Gaga şekli

Uzun, yassı, ucu kancalı ve alt çenesinin altında büyük, esnek, sarımsı-turuncu renkte bir gular kesesi bulunur. Üreme döneminde üreme tüyleri ile birlikte kesenin rengi daha parlak turuncuya dönebilir.

Göz rengi

Koyu kahverengi gözlere sahiptir.

Bacak rengi

Kısa, kalın, kuvvetli bacakları ve perdelidir ayakları pembemsi-sarı veya parlak turuncudur.

Ayırt edici özellikler

Büyük boyutları, beyaz tüyleri, uzun gagası ve belirgin gular kesesi ile kolayca tanınır. Sudan toplu halde balık avlama davranışı tipiktir.

Genç birey görünümü

Genç bireyler grimsi-kahverengi tüylere sahiptirler, sırtları daha koyu kahverengi, karınları daha açık renktedir. Kanat uçları daha belirgin bir şekilde siyaha yakın koyu renktedir. Gular keseleri ve gagaları daha mat renklidir. Ergin tüylerine ulaşmaları 3-4 yıl sürer.

Mevsimsel değişimler

Üreme döneminde erkeklerin gagası üzerinde belirgin bir yumru (tümsek) oluşur ve gaga ile gular kesesinin rengi daha parlak sarıdan turuncuya dönüşür. Ayrıca boyun tüylerinde sarımsı bir renklenme görülebilir.

Cinsiyet farkı

Erkekler dişilerden ortalama olarak biraz daha büyüktür ve üreme döneminde erkeklerin gagası üzerindeki tümsek daha belirgin hale gelir. Ayrıca üreme döneminde gagaları ve keseleri daha canlı renklere bürünür.

Nasıl tanımlanır

1. 1

   Boyut ve Genel Görünüm

   2.5-3.6 metreyi bulan kanat açıklığı ile oldukça büyük ve heybetli bir kuştur. Beyaz tüyleri ve pembemsi bir yüzü vardır.

2. 2

   Gaga ve Kese

   Uzun, sarı-turuncu gagası ve alt çenesindeki belirgin, büyük gular kesesi en ayırt edici özelliğidir. Üreme dönemindeki erkeklerde gaga üzerinde oluşan yumru.

3. 3

   Tüy Rengi

   Erginler genel olarak beyazdır, ancak sırt ve kanatlarda hafif pembe bir ton görülebilir. Uçuşta kanat uçlarındaki siyahlık belirgindir.

4. 4

   Genç Kuşlar

   Genç bireyler grimsi-kahverengi tüyleri ve daha mat renkli gagalarıyla tanınır. Yaşlandıkça beyazlaşırlar.

5. 5

   Davranış

   Grup halinde, suyu yüzeyden sıyırarak ve toplu halde balık avlama şekilleri tipiktir. Yavaş ve güçlü kanat çırpışlarıyla süzülerek uçarlar.

Habitat ve yayılış

Biyomlar

Tatlı su ve hafif tuzlu su biyonlarında bulunur; büyük nehirler, göller, deltalar, haliçler ve bataklıklardır.

Coğrafi yayılış

Afrika'da Sahraaltı bölgelerinden, Doğu Avrupa ve Asya'nın bazı bölgelerine kadar geniş bir dağılım gösterir. Türkiye'de özellikle Marmara Bölgesi, Ege, Akdeniz ve İç Anadolu ile Doğu Anadolu'da geniş sulak alanlarda kuluçka yapar ve göç sırasında görülür.

Yükseklik aralığı

Genellikle deniz seviyesinden 1000 metreye kadar olan alçak rakımlı sulak alanlarda yaşarlar, nadiren daha yüksek rakımlarda görülürler.

Tercih ettiği ortamlar

Bol balık içeren sığ ve balçıklı sulak alanları, sazlık ve kamışlık bölgeleri tercih ederler. Adalar veya insanlardan uzak, korunaklı kıyı şeritleri kuluçka için idealdir.

Davranış

Aktivite zamanı

Genellikle gündüz aktiftirler, ancak bazen ay ışığında da avlandıkları görülebilir.

Beslenme alışkanlıkları

Grup halinde avlanır, balıkları suya daldırarak gular kesesiyle yakalar ve başını yukarı kaldırarak suyunu süzdükten sonra yutar. Günde ortalama 1 kg balık tüketirler. Genellikle balık sürülerini sığ sulara doğru yönlendirerek avlanırlar.

Sosyal davranış

Son derece sosyal kuşlardır, büyük koloniler halinde ürerler ve beslenirler. Kışlama ve göç dönemlerinde de büyük sürüler oluştururlar.

Uçuş şekli

Güçlü ve zarif uçuşları vardır. Kanat çırpışları yavaştır ancak güçlüdür. Termal akımları kullanarak uzun süre zahmetsizce süzülebilirler. Sık sık V-şeklinde veya eğik çizgiler halinde gruplar halinde uçarlar.

Göç şekli

Kuzey popülasyonları göçmendir; kışı daha sıcak enlemlerde geçirirler, örneğin Afrika'nın Sahraaltı bölgelerine veya Güney Asya'ya göç ederler. Afrika popülasyonları ise daha yerleşiktir veya kısa mesafeli göçler yaparlar. Türkiye'de hem üreyen hem de göç eden popülasyonları bulunur.

Bölgesellik

Üreme kolonilerinde yuva alanlarını korurlar, ancak beslenme alanları genellikle paylaşımlıdır ve büyük sürüler içinde barışçıl bir şekilde avlanırlar.

Üreme

Üreme mevsimi

Bölgelere göre değişmekle birlikte genellikle Mart-Mayıs ayları arasındadır. Afrika popülasyonlarında yıl boyunca üreme görülebilir.

Yuvalama alışkanlıkları

Büyük koloniler halinde, genellikle sazlıklar içinde veya adalar üzerinde yere basit yuvalar yaparlar. Yuva genellikle kuru bitki materyali, dallar ve tüylerden oluşur. Her iki ebeveyn de yuvanın inşasında ve kuluçkada rol alır.

Kuluçka büyüklüğü

Genellikle 2 yumurta, nadiren 1 veya 3-4 yumurta.

Yumurta tanımı

Beyazımsı, kirli beyaz veya soluk mavi renkte 1-4 adet (genellikle 2) yumurta bırakırlar. Yumurtalar kireçli bir tabaka ile kaplıdır.

Kuluçka süresi

29-36 gün, kuluçkayı hem erkek hem de dişi üstlenir.

Yuvadan ayrılma süresi

Yavrular yaklaşık 65-75 gün içinde tüylenir ve uçmayı öğrenirler. Ancak ebeveynleri tarafından uzun bir süre daha beslenmeye devam edebilirler.

Ebeveyn bakımı

Her iki ebeveyn de kuluçkada yatar ve yavruları besler. Yavrular gagalarını ebeveynlerinin kesesinin içine sokarak yarı sindirilmiş balığı alırlar. Büyük ve karmaşık yuva topluluklarında, yavrular ebeveynlerinin olmadığı durumlarda diğer ebeveynler tarafından da beslenebilir.

Nerede bulunur

Saha ipuçları

1. Grup Halinde Gözlem. Pelikanlar nadiren tek başına bulunurlar. Büyük sürüler halinde beslenirken veya dinlenirken onları gözlemlemek daha kolaydır.
2. Sakin Yaklaşım. Kolonilerine veya beslenme alanlarına çok yakınlaşmaktan kaçının. Teleskop veya dürbün kullanarak uzaktan gözlem yapmak en iyisidir, böylece kuşları rahatsız etmezsiniz.
3. Uçuşu İzle. Yüksekten süzülen sürüler, özellikle göç döneminde muhteşem bir manzara sunar. Kanat yapısı ve uçuş şekli ile diğer kuşlardan kolayca ayırt edilebilirler.
4. Üreme Dönemi. Üreme döneminde erkeklerin gagasındaki tümsek ve daha parlak renkler belirginleştiği için tür ayrımı ve ergin erkek birey tespiti daha kolay olur.

Benzer türler

Hızlı bilgiler

Grup Adı:

Filo, sürü veya kepçe

Ortalama Hız:

50-70 km/saat (uçuş sırasında)

Isırma Kuvveti:

Çok güçlü olmamakla birlikte gagaları balık yakalamak ve keseyi kullanmak için tasarlanmıştır.

Diğer İsimler:

Beyaz Pelikan, Doğu Beyaz Pelikanı

İlginç bilgiler

• Büyük Ak Pelikanların gular kesesi, 13 litreye kadar su tutabilme kapasitesiyle etkileyici bir hacme sahiptir.
• Yavru pelikanlar, ebeveynlerinin kursağının içine girerek yiyecek alırlar, bu da pelikan yavrularının kendine özgü beslenme yöntemidir.
• En ağır uçabilen kuş türlerinden biri olarak kabul edilirler.
• Ortak balık yakalama stratejileriyle tanınırlar; sürüyü sığ sulara doğru yönlendirerek balık ağı gibi avlanırlar.

Bilimsel sınıflandırma

Alem

Hayvanlar

Şube

Kordalılar

Sınıf

Kuşlar

Takım

Pelikanlar Takımı

Aile

Pelikanlar

Cins

Pelecanus

Tür

Pelecanus onocrotalus

Büyük Ak Pelikan hakkında daha fazlası