Büyük Karabatak

Hakkında

Büyük Karabatak, Phalacrocoracidae familyasına ait büyük, koyu renkli bir su kuşudur. Genellikle kıyı bölgelerinde, büyük iç su kütlelerinde ve nehirlerde bulunur. Balık avlama yetenekleriyle bilinirler ve su altında uzun süre kalabilirler. Tüyleri suya dayanıklı değildir, bu yüzden avlandıktan sonra kanatlarını açarak kurutma davranışı sergilerler.

Boyut ve yaşam süresi

Uzunluk

80-100 cm

Kanat açıklığı

130-160 cm

Ağırlık

1.5-5.3 kg

Yaşam süresi

Ortalama 15-20 yıl (kayıtlara geçen en uzun ömür 30 yıl)

Beslenme

Esas olarak balıklar (özellikle yavaş hareket eden ve dipte yaşayan türler), nadiren kabuklular ve amfibiler.

Fiziksel özellikler

Tüyler

Yetişkinlerin genel tüyleri parlak siyah renkte olup, yeşilimsi veya bronz bir parıltıya sahiptir. Üreme döneminde baş ve boyun yanlarında beyaz tüyler, uyluklarında ise beyaz bir leke belirir. Göz çevresi ve gaga dibi sarımsı turuncu renkte tüysüz bir deri ile çevrilidir.

Gaga şekli

Gagası uzun, ince ve ucu kancalıdır. Rengi koyu gridir, gaga dibi sarımsı turuncu renktedir.

Göz rengi

Zümrüt yeşili.

Bacak rengi

Bacakları ve perdeli ayakları siyahtır.

Ayırt edici özellikler

Büyük boyutu, tamamen siyah tüyleri (üreme döneminde beyaz lekeler hariç), kancalı gagası ve avlandıktan sonra kanatlarını açarak kurutma davranışı belirgin özellikleridir. Uçuşta boynu hafifçe kıvrık, bacakları geriye doğru uzanmıştır.

Genç birey görünümü

Genç kuşlar üst kısımları kahverengi, alt kısımları daha açık renkte (beyazımsı veya kirli beyaz) ve karın bölgelerinde koyu lekelerle kaplıdır. Gaga dibindeki sarımsı deri daha soluktur. Yetişkin tüylerine 3-4 yılda ulaşırlar.

Mevsimsel değişimler

Üreme döneminde (genellikle ilkbahar ve yaz başları) baş ve boyun yanlarında beyaz tüyler ve uyluklarında beyaz bir leke belirir. Üreme dönemi dışında bu beyazlıklar kaybolur.

Cinsiyet farkı

Erkek ve dişiler benzer görünümdedir, belirgin bir cinsel dimorfizm yoktur. Erkekler genellikle dişilerden biraz daha büyüktür.

Nasıl tanımlanır

1. 1

   Boyut ve Genel Görünüm

   Büyük, tamamen siyah (üreme döneminde beyaz lekeler hariç) bir su kuşudur. Uzun boynu ve kancalı gagası dikkat çekicidir.

2. 2

   Gaga ve Yüz

   Koyu renkli, kancalı gaga ve gaga dibindeki belirgin sarımsı turuncu tüysüz deri alanı önemli bir ayırt edici özelliktir.

3. 3

   Duruş ve Davranış

   Sıklıkla su kenarında veya kayalıklar üzerinde kanatlarını açarak tüylerini kuruturken görülür. Su üzerinde alçak yüzer, sadece başı ve boynu görünür.

4. 4

   Uçuş

   Güçlü ve doğrudan bir uçuşa sahiptir. Uçuşta boynu hafifçe kıvrık, bacakları geriye doğru uzanmıştır. Sürü halinde V şeklinde uçabilirler.

5. 5

   Genç Kuşlar

   Genç kuşların üst kısımları kahverengi, alt kısımları daha açık renkte (beyazımsı) olup, yetişkinlerden farklıdır.

Habitat ve yayılış

Biyomlar

Tatlı su ve tuzlu su ekosistemleri: Göller, nehirler, haliçler, kıyı şeritleri, lagünler, rezervuarlar.

Coğrafi yayılış

Avrupa, Asya, Afrika, Avustralya ve Kuzey Amerika'nın doğu kıyılarında geniş bir dağılıma sahiptir. Türkiye'de yıl boyunca görülen yerli bir türdür ve özellikle sulak alanlarda yaygındır.

Yükseklik aralığı

Genellikle deniz seviyesinden alçak rakımlara kadar, su kütlelerinin bulunduğu her yerde görülebilir.

Tercih ettiği ortamlar

Bol balık bulunan, sakin veya yavaş akan sulara sahip alanlar. Ağaçlık veya kayalık kıyılar, adalar ve insan yapımı yapılar (köprüler, iskeleler) yuva yapmak ve tünemek için tercih edilir.

Davranış

Aktivite zamanı

Gündüzcül (diurnal) bir kuştur. Gün boyunca avlanır ve tüneme alanlarında dinlenir.

Beslenme alışkanlıkları

Dalış yaparak avlanan bir balıkçıdır. Su altında güçlü perdeli ayaklarını kullanarak ilerler ve gagasıyla balıkları yakalar. Genellikle sığ sularda avlanır ancak 10 metreye kadar derinliklere dalabilir. Avlandıktan sonra tüylerini kurutmak için kanatlarını açarak güneşlenir.

Sosyal davranış

Üreme döneminde büyük koloniler halinde yuva yaparlar. Üreme dönemi dışında da genellikle gruplar halinde veya küçük sürüler halinde görülürler. Tüneme ve avlanma alanlarında sosyaldirler.

Uçuş şekli

Güçlü ve doğrudan bir uçuşa sahiptir. Kanat çırpışları düzenli ve güçlüdür. Genellikle su yüzeyine yakın uçar. Sürü halinde uçarken V şeklinde veya düz bir hat oluşturabilirler.

Göç şekli

Bazı popülasyonlar göçmendir, bazıları ise yerleşiktir. Kuzeydeki popülasyonlar kışın daha güneydeki ılıman bölgelere göç eder. Türkiye'deki popülasyonlar genellikle yerleşiktir ancak kışın kuzeyden gelen göçmen kuşları da ağırlarlar.

Bölgesellik

Üreme kolonilerinde yuva alanları etrafında bölgesel davranışlar sergilerler. Beslenme alanlarında genellikle daha toleranslıdırlar.

Üreme

Üreme mevsimi

Bölgeye göre değişmekle birlikte genellikle Mart-Temmuz ayları arasındadır. Türkiye'de Nisan-Haziran ayları yoğunluktadır.

Yuvalama alışkanlıkları

Ağaçlarda, kayalıklarda veya sazlık alanlarda büyük koloniler halinde yuva yaparlar. Yuvalar çalı çırpı, ot ve yosun gibi bitkisel materyallerden inşa edilir. Genellikle aynı yuva yıllarca kullanılır ve her yıl üzerine eklemeler yapılır.

Kuluçka büyüklüğü

Genellikle 3-5 yumurta, nadiren 2-6 yumurta.

Yumurta tanımı

Genellikle 3-5 adet, soluk mavi veya yeşilimsi renkte, kireçli bir tabaka ile kaplı oval yumurtalar bırakırlar. Yumurtalar zamanla kirlenerek kahverengimsi bir görünüm alabilir.

Kuluçka süresi

28-31 gün. Hem erkek hem de dişi kuluçkaya yatar.

Yuvadan ayrılma süresi

Yavrular yaklaşık 50 gün sonra yuvadan ayrılır ancak ebeveynleri tarafından bir süre daha beslenmeye devam ederler.

Ebeveyn bakımı

Hem erkek hem de dişi ebeveyn kuluçkaya yatar ve yavruların bakımını üstlenir. Yavrulara kusarak balık getirirler.

Nerede bulunur

Saha ipuçları

1. Sabırlı Olun. Karabataklar genellikle su üzerinde veya tüneme alanlarında hareketsiz dururken görülebilir. Onları avlanırken veya kanatlarını kuruturken izlemek için sabırlı olmak gerekir.
2. Dürbün Kullanın. Uzaktan gözlem için iyi bir dürbün veya teleskop, detayları görmek ve tür ayrımı yapmak için faydalıdır.
3. Davranışlarını Gözlemleyin. Dalış yapma, su altında yüzme ve kanat kurutma gibi karakteristik davranışları, onları diğer su kuşlarından ayırmanıza yardımcı olacaktır.
4. Kolonileri Bulun. Üreme döneminde büyük koloniler halinde yuva yaptıkları yerleri bulmak, çok sayıda karabatağı bir arada görme şansı sunar.

Benzer türler

Hızlı bilgiler

En Büyük Karabatak Türü:

Phalacrocorax carbo, karabatak ailesinin en büyük üyelerinden biridir.

Kanat Kurutma Davranışı:

Tüyleri suya dayanıklı olmadığı için avlandıktan sonra kanatlarını açarak kurutma davranışı sergilerler.

Usta Balıkçılar:

Su altında güçlü perdeli ayakları ve kancalı gagaları sayesinde çok etkili balık avcılarıdır.

Geniş Dağılım:

Dünyanın birçok kıtasında geniş bir coğrafi dağılıma sahiptirler.

İlginç bilgiler

• Bazı Asya ülkelerinde (özellikle Çin ve Japonya'da) karabataklar, balıkçılıkta insanlara yardımcı olmak için eğitilir. Boyunlarına bağlanan bir halka ile yakaladıkları balıkları yutamazlar ve balıkçılara geri getirirler.
• Karabatakların gözleri, su altında daha iyi görebilmeleri için özel olarak adapte olmuştur. Göz mercekleri, suyun kırılma etkisini dengeleyecek şekilde şekillenmiştir.
• Antik Yunan mitolojisinde karabataklar, deniz tanrısı Poseidon ile ilişkilendirilmiştir.

Bilimsel sınıflandırma

Alem

Animalia

Şube

Chordata

Sınıf

Aves

Takım

Suliformes

Aile

Phalacrocoracidae

Cins

Phalacrocorax

Tür

Phalacrocorax carbo

Büyük Karabatak hakkında daha fazlası