Üveyik

Hakkında

Üveyik, Avrupa, Asya ve Afrika'da yaygın olarak bulunan küçük ve narin bir güvercin türüdür. Göçmen bir kuş olup, yaz aylarını Avrupa ve Batı Asya'da geçirir, kış aylarında ise Afrika'ya göç eder. Tarım alanları, çalılıklar ve açık ormanlık alanları tercih eder. Popülasyonları son yıllarda önemli ölçüde azalmıştır.

Boyut ve yaşam süresi

Uzunluk

26-29 cm

Kanat açıklığı

47-53 cm

Ağırlık

100-170 g

Yaşam süresi

2-5 yıl (doğada)

Beslenme

Tohumcul (granivor)

Fiziksel özellikler

Tüyler

Genel olarak grimsi-kahverengi tonlardadır. Sırtı ve kanat örtüleri pas rengi-kahverengi olup, her tüyün ortasında siyah bir leke bulunur, bu da pullu bir görünüm verir. Kanat uçları koyu gridir. Göğsü pembe-morumsu, karnı beyazımsıdır. Boynunun yanlarında, siyah ve beyaz çizgilerden oluşan belirgin bir 'zebra deseni' bulunur. Kuyruk tüyleri koyu gri olup, uçları beyazdır ve uçuşta belirgin şekilde görülür.

Gaga şekli

İnce, koyu gri veya siyahımsı gagası vardır.

Göz rengi

Kırmızımsı-turuncu iris, etrafında ince kırmızı bir halka bulunur.

Bacak rengi

Kırmızımsı-mor veya koyu pembe bacaklar ve ayaklar.

Ayırt edici özellikler

Boynunun yanlarındaki siyah-beyaz çizgili yama, pullu sırt deseni ve uçuşta belirgin beyaz kuyruk kenarları en ayırt edici özellikleridir.

Genç birey görünümü

Genç kuşlar daha soluk renklidir, göğüsleri daha az pembe, boyun yamaları ise ya hiç yoktur ya da çok belirsizdir. Sırtlarındaki pullu desen daha az belirgindir ve bacak renkleri daha mattır.

Mevsimsel değişimler

Üreme ve üreme dışı dönemler arasında belirgin bir tüy değişimi gözlenmez. Ancak tüylerin yıpranması ve yenilenmesi renklerin yoğunluğunu etkileyebilir.

Cinsiyet farkı

Erkek ve dişi arasında belirgin bir tüy farklılığı yoktur. Erkekler genellikle biraz daha parlak renklere sahip olabilir ve boyun yamaları daha belirgin olabilir, ancak bu farklar genellikle saha gözlemi için güvenilir değildir.

Nasıl tanımlanır

1. 1

   Boyun Yaması

   Boynunun yanlarındaki siyah ve beyaz çizgili yama, Üveyik'in en belirgin ve ayırt edici özelliğidir. Bu yama, diğer güvercin türlerinde bulunmaz.

2. 2

   Sırt ve Kanat Deseni

   Sırtı ve kanat örtülerindeki pas rengi-kahverengi tüylerin ortasındaki siyah lekeler, pullu veya 'balık pulu' benzeri bir desen oluşturur. Bu desen, özellikle yakın gözlemlerde veya fotoğraflarda belirgindir.

3. 3

   Kuyruk

   Uçuş sırasında kuyruğun koyu gri ortası ve belirgin beyaz kenarları dikkat çekicidir. Kuyruk açıldığında bu beyazlık çok net görülür.

4. 4

   Çağrı

   Erkeğin 'turrr-turrr-turrr' şeklindeki mırıltılı ve ritmik çağrısı, türün adını da veren karakteristik bir sestir ve diğer güvercin türlerinin çağrılarından kolayca ayırt edilebilir.

5. 5

   Boyut ve Yapı

   Diğer güvercin türlerine göre daha küçük ve narin yapılıdır. Bu, genel silüetinden ve uçuş şeklinden anlaşılabilir.

Habitat ve yayılış

Biyomlar

Ilıman ormanlar, çalılıklar, tarım alanları, bozkırlar, nehir kenarları.

Coğrafi yayılış

Avrupa'nın büyük bir kısmı, Batı Asya ve Kuzey Afrika'da ürer. Kışlamak için Sahra Altı Afrika'ya göç eder.

Yükseklik aralığı

Genellikle deniz seviyesinden 1500 metreye kadar olan yüksekliklerde bulunur, ancak yerel olarak daha yüksek rakımlarda da görülebilir.

Tercih ettiği ortamlar

Açık ormanlık alanlar (özellikle meşe ve çam ormanları), çalılıklar, ağaçlık tarım arazileri, meyve bahçeleri ve su kaynaklarına yakın alanlar.

Davranış

Aktivite zamanı

Gündüzcüldür (diurnal).

Beslenme alışkanlıkları

Başlıca tohumlarla beslenirler. Özellikle buğday, arpa, mısır gibi tahıl taneleri, yabani ot tohumları ve bazen küçük böcekler de diyetlerine dahil olabilir. Yerde beslenirler ve genellikle küçük gruplar halinde görülürler.

Sosyal davranış

Üreme döneminde çiftler halinde veya küçük gruplar halinde bulunurlar. Göç dönemlerinde ve kışlama alanlarında büyük sürüler oluşturabilirler.

Uçuş şekli

Hızlı ve doğrudan bir uçuşa sahiptirler. Kanat vuruşları hızlı ve güçlüdür. Uçuş sırasında kanat sesleri duyulabilir. Süzülme ve süzülerek iniş yapma eğilimindedirler.

Göç şekli

Uzun mesafe göçmenidir. Avrupa ve Batı Asya'daki üreme alanlarından, kışlamak için Sahra Çölü'nü geçerek Batı ve Orta Afrika'ya göç ederler. İlkbaharda Mart-Mayıs aylarında üreme alanlarına dönerler, sonbaharda ise Ağustos-Ekim aylarında kışlama alanlarına göç ederler.

Bölgesellik

Üreme döneminde erkekler, yuva alanı etrafında küçük bir bölgeyi savunur ve çağrılarıyla diğer erkekleri uzak tutmaya çalışır.

Üreme

Üreme mevsimi

Mayıs-Ağustos ayları arasında.

Yuvalama alışkanlıkları

Yuvalarını genellikle çalılıkların veya küçük ağaçların dallarına, yerden 1-5 metre yüksekliğe yaparlar. Yuva, ince dallar, kökler ve otlardan oluşan basit, gevşek bir platform şeklindedir. Genellikle iyi gizlenmiş değildir.

Kuluçka büyüklüğü

Genellikle 2 yumurta.

Yumurta tanımı

Genellikle 2 adet, parlak beyaz, pürüzsüz ve oval şekilli yumurta bırakırlar.

Kuluçka süresi

13-16 gün.

Yuvadan ayrılma süresi

Yavrular yumurtadan çıktıktan yaklaşık 18-20 gün sonra yuvadan ayrılırlar.

Ebeveyn bakımı

Hem erkek hem de dişi kuluçkaya yatar ve yavruları besler. Yavrulara 'güvercin sütü' adı verilen, kursaklarında üretilen besleyici bir sıvı ile bakarlar.

Nerede bulunur

Saha ipuçları

1. Sesi Dinleyin. Üveyik'i bulmanın en iyi yollarından biri, karakteristik 'turrr-turrr-turrr' çağrısını dinlemektir. Bu ses, genellikle ağaçların tepesinden veya çalılıkların içinden gelir.
2. Sabah ve Akşam Saatleri. En aktif oldukları ve çağrılarını en sık yaptıkları zamanlar sabahın erken saatleri ve akşamüstüdür. Bu saatlerde gözlem şansınız artar.
3. Yerde Beslenme. Genellikle yerde tohum ararken görülürler. Tarım arazilerinin kenarlarını, yol kenarlarını ve açık alanları dürbünle tarayın.
4. Su Kaynakları. Özellikle sıcak havalarda su içmek için su birikintilerine, dere kenarlarına veya sulama kanallarına gelebilirler.
5. Sakin Yaklaşım. Üveyikler oldukça ürkek kuşlardır. Onları rahatsız etmemek için yavaş ve sessiz hareket edin, ani hareketlerden kaçının.

Benzer türler

Hızlı bilgiler

Bilimsel Adı:

Streptopelia turtur

Aile:

Columbidae (Güvercingiller)

Boyut:

Küçük-orta boy güvercin

Göç Durumu:

Uzun mesafe göçmeni

Beslenme:

Tohumcul

Koruma Durumu:

Hassas (Vulnerable)

Ayırt Edici Özellik:

Boynundaki siyah-beyaz çizgili yama

İlginç bilgiler

• Üveyik'in bilimsel adı 'turtur', Latince'deki 'turtur' kelimesinden gelir ve kuşun karakteristik çağrısını taklit eder.
• Hristiyan geleneğinde, Üveyik genellikle sadakat ve sevginin sembolü olarak kabul edilir, özellikle 'İki Üveyik' (Two Turtle Doves) Noel şarkısında geçer.
• Bu tür, Avrupa'da en hızlı düşüş gösteren kuş türlerinden biridir. Habitat kaybı, tarım ilaçları ve yasa dışı avcılık popülasyonlarını ciddi şekilde tehdit etmektedir.
• Göç sırasında Sahra Çölü'nü geçerken binlerce kilometrelik zorlu bir yolculuk yaparlar.

Bilimsel sınıflandırma

Alem

Animalia

Şube

Chordata

Sınıf

Aves

Takım

Columbiformes

Aile

Columbidae

Cins

Streptopelia

Tür

Streptopelia turtur

Üveyik hakkında daha fazlası