Suna Ördeği

Hakkında

Suna ördeği, büyük, renkli bir ördek türüdür ve hem ördek hem de kaz özelliklerini taşıdığı için yarıkaz olarak da adlandırılır. Parlak, kendine özgü renkleriyle kolayca tanınır. Genellikle kıyı bölgelerinde, acı su lagünlerinde, haliçlerde ve tuzcul bataklıklarda bulunur. Tüyleri çoğunlukla beyazdır, ancak koyu yeşil bir baş, kırmızı bir gaga, kestane rengi bir göğüs bandı ve kanatlarında belirgin siyah ve yeşil işaretler taşır. Erkeklerin üreme döneminde gagaları üzerinde belirgin kırmızı bir yumru bulunur. Sürü halinde yaşarlar ve su yüzeyinde veya kıyı çamurluklarında besin ararlar.

Boyut ve yaşam süresi

Uzunluk

55-67 cm

Kanat açıklığı

110-133 cm

Ağırlık

800-1600 g

Yaşam süresi

10-15 yıl (vahşi doğada)

Beslenme

Kabuklular, küçük yumuşakçalar, böcek larvaları, algler ve bitki tohumları

Fiziksel özellikler

Tüyler

Yetişkinlerin tüy örtüsü çoğunlukla beyazdır. Koyu, parlak yeşil renkte bir baş ve boyun, kestane rengi geniş bir göğüs bandı ve karın ortasında siyah bir şerit bulunur. Kanat uçları ve kuyruk tüyleri siyahtır. Kanatlarda siyah ve yeşil (birincil örtücü tüylerde parlak yeşil) ikincil el tüyleri (spekulum) belirgindir. Omuz bölgesinde siyah çizgiler mevcuttur. Dişilerde göğüs bandı daha dar ve daha az belirgin, baş tüyleri ise erkeklere göre daha donuk renkte olur.

Gaga şekli

Parmak gibi geniş, kırmızı renkte bir gagası vardır. Erkeklerin üreme döneminde gaga üzerinde belirgin, parlak kırmızı bir çıkıntı (gaga yumrusu) bulunur.

Göz rengi

Koyu kahverengi

Bacak rengi

Açık pembe

Ayırt edici özellikler

Büyük boyutu, beyaz vücudu, parlak yeşilimsi siyah başı, belirgin kestane rengi göğüs bandı ve erkeklerdeki kırmızı gaga yumrusuyla tanınır. Uçarken kanat altı örtücülerinin beyazlığı ve kanatlardaki siyah-yeşil desen dikkat çekicidir.

Genç birey görünümü

Genç bireyler daha donuk renklidir. Baş ve boyun kahverengimsi gri, sırtları kahverengi, karınları beyazımsı ve yanları gri beneklidir. Kestane rengi göğüs bandı yoktur. Gagaları pembe-gri renkte olup kırmızı yumru bulunmaz. Yetişkin tüy örtüsünü yaklaşık 1 yaşında kazanırlar.

Mevsimsel değişimler

Üreme dönemi dışında erkeklerdeki gaga yumrusu küçülür veya kaybolur, tüy renkleri hafif soluklaşabilir. Büyük ölçüde tüy renginde belirgin bir mevsimsel değişiklik göstermezler, ancak üreme dönemi erkeklerin daha gösterişli olduğu zamandır.

Cinsiyet farkı

Erkekler genellikle daha büyük ve parlak renklidir. Üreme döneminde erkeğin gagası üzerindeki kırmızı yumru daha belirgin hale gelir. Dişinin başı ve göğüs bandı daha soluk renktedir ve gaga yumrusu ya yoktur ya da çok küçüktür.

Nasıl tanımlanır

1. 1

   Genel Görünüm

   Büyük, kaz benzeri bir ördek, beyaz vücutlu, parlak yeşilimsi siyah baş ve boyun, kestane rengi geniş bir göğüs bandı ve kırmızı gaga.

2. 2

   Gaga

   Parlak kırmızı renkte, erkeklerde üreme döneminde belirgin kırmızı bir yumru (gaga çıkıntısı) bulunur.

3. 3

   Tüy Deseni

   Beyaz vücut, siyah uçuş tüyleri, kanatlarda siyah-yeşil ayna (spekulum) ve omuzlarda siyah çizgiler. Karın ortasında siyah bir şerit vardır.

4. 4

   Uçuş

   Kanat altı örtücülerinin tamamen beyaz olması ve kanatlardaki siyah-yeşil desen, uçuş halindeyken kolayca ayırt edilmesini sağlar.

5. 5

   Habitat

   Büyük ölçüde tuzlu veya acı su kıyı alanları, haliçler ve gelgit düzlüklerinde bulunmaları.

Habitat ve yayılış

Biyomlar

Kıyı bölgeleri, haliçler, tuzcul bataklıklar, lagünler, gelgit düzlükleri, kıyı gölleri ve nehir ağızları.

Coğrafi yayılış

Avrupa ve Asya'nın ılıman bölgelerinde yayılış gösterir. Batı Avrupa'dan Doğu Asya'ya kadar uzanır. Kışları daha ılıman kıyı bölgelerine göç ederler, özellikle Akdeniz kıyıları, Kuzey Afrika ve Güney Asya'ya kadar inebilirler.

Yükseklik aralığı

Genellikle deniz seviyesinden düşük rakımlarda bulunurlar. Nadiren deniz seviyesinden yüksek iç bölgelerde görülürler.

Tercih ettiği ortamlar

Tuzlu veya acı su habitatlarını tercih ederler. Özellikle gelgit olaylarının görüldüğü, bol çamurluğa sahip kıyı alanları, geniş sulak alanlar ve sığ kıyılar favori yaşam alanlarıdır. Kum tepelerindeki veya çalılık altı oyuklardaki yuvalarını tercih ederler.

Davranış

Aktivite zamanı

Gündüzcül kuşlardır, ancak gelgit döngüsüne bağlı olarak gece boyunca da beslenebilirler.

Beslenme alışkanlıkları

Besinlerini genellikle sığ suda veya çamurlu kıyılarda gagasını suya veya çamura daldırarak arar. Bazen baş aşağı dalarak veya sığ yerlerde ayaklarıyla çamuru karıştırarak beslenirler. Esas olarak küçük kabuklular (özellikle Hydrobia cinsi), yumuşakçalar, böcek larvaları ve çeşitli algler ile beslenirler.

Sosyal davranış

Üreme dönemi dışında büyük sürüler halinde yaşarlar. İç bölgelerde veya tatlı sularda sürüler halinde tüy dökme alanlarında toplanabilirler. Yuvalama döneminde ise çiftler ayrılır ve territorial olurlar.

Uçuş şekli

Güçlü ve hızlı bir uçuşları vardır. Uçarken kanat vuruşları derindir ve kanatlardaki beyaz-siyah-yeşil desen belirgin bir şekilde görülür. Genellikle sürüler halinde düzenli hatlar veya V şeklinde oluşumlarla uçarlar.

Göç şekli

Kısmi göçmendirler. Kuzeyde üreyen popülasyonlar kışları daha güneydeki ılıman kıyı bölgelerine göç ederler. Özellikle Kuzey Avrupa popülasyonları kışlamak için Akdeniz, Kuzey Afrika ve Karadeniz civarına hareket eder. Türkiye, kışlayan Suna ördekleri için önemli bir ülkedir.

Bölgesellik

Üreme döneminde oldukça bölgeseldirler ve yuva alanlarını diğer çiftlere karşı agresif bir şekilde korurlar. Özellikle erkekler bu dönemde diğer erkeklere karşı çok daha asabidir.

Üreme

Üreme mevsimi

Mart ayından Temmuz ayına kadar sürer. En yoğun üreme dönemi Nisan ve Mayıs aylarıdır.

Yuvalama alışkanlıkları

Yuvalarını genellikle kum tepelerinde, çamurluklarda, kayalık yarıklarında veya terk edilmiş tavşan yuvaları gibi yerlerde, zemindeki oyuklara yaparlar. Genellikle çalı örtüsünün altındaki gizli tünelleri veya oyukları tercih ederler. Yuva, otlar ve tüylerle kaplı çukur şeklindedir.

Kuluçka büyüklüğü

Ortalama 8 ila 16 yumurta, nadiren 20'ye kadar çıkabilir.

Yumurta tanımı

8-16 adet pürüzsüz, mat beyaz ila kremsi beyaz renkte yumurta bırakırlar. Yumurtalar ortalama 68x48 mm boyutlarındadır.

Kuluçka süresi

29-31 gün. Kuluçka süresini sadece dişi yapar.

Yuvadan ayrılma süresi

Yavrular yaklaşık 45-50 gün sonra uçmaya başlarlar. Birinci yılın sonunda tamamen bağımsız hale gelirler.

Ebeveyn bakımı

Dişi kuluçkayı tek başına yapar, ancak yavrular yumurtadan çıktıktan sonra hem dişi hem de erkek yavrulara bakar. Yavruların beslenmesinde ve korunmasında aktif rol alırlar. Bazen birden fazla ailenin yavruları bir araya gelerek 'kreş' oluşturabilir ve birkaç yetişkin tarafından korunabilir.

Nerede bulunur

Saha ipuçları

1. Mevsim. Kış aylarında Türkiye'nin batı ve güney kıyı şeritlerinde daha yaygın ve büyük sürüler halinde görülebilirler. Üreme döneminde Nisan-Temmuz ayları arasında uygun kıyı habitatlarında çiftler halinde bulunurlar.
2. Gözlem Zamanı. Gelgitin çekildiği zamanlar, besin aramak için çamurluklara çıktıkları için gözlem için en uygun zamanlardır.
3. Davranış. Sakin bir şekilde besin ararken veya sürüler halinde dinlenirken dikkatli bir şekilde yaklaşmak ve dürbün kullanmak önemlidir.
4. Çağrı Takibi. Özellikle üreme döneminde ve sürüler halinde vokalizasyonları takip ederek yerlerini tespit edebilirsiniz.

Benzer türler

Hızlı bilgiler

Tüy Dökme Göçü:

Üreme sonrası birçok Suna ördeği, özellikle Kuzey Batı Avrupa'dan, 'tüy dökme göçü' adı verilen toplu bir göçle Hollanda'daki Wadden Denizi gibi belirli alanlara, kanat tüylerini dökmek ve yenilerini çıkarmak için giderler.

Yuva Tercihi:

Genellikle terk edilmiş tavşan veya tilki yuvalarını genişleterek yuva yapmalarıyla bilinirler.

Yarı-kaz:

Hem ördek hem de kaz özelliklerini taşıdıkları için 'yarıkaz' terimiyle anılırlar.

Gaga Yumrusu:

Erkeklerin gagasındaki belirgin kırmızı yumru, üreme dönemindeki eş çekme ve territorial gösterme aracıdır.

İlginç bilgiler

• Yavruları bazen tek bir anaç kuş tarafından veya birkaç anaç kuş tarafından korunan büyük 'kreş' grupları oluşturur. Böylece yavruların hayatta kalma şansı artar.
• Suna ördekleri, gelgit düzlüklerinde ve çamurluklarında bir milimetreye kadar küçük olan kabukluları (Hydrobia ulvae) inanılmaz bir verimlilikle avlayabilirler.
• Üreme döneminde erkeklerin gagalarındaki kırmızı yumru o kadar belirginleşir ki, bazı gözlemciler tarafından 'burunlu ördek' olarak da tanımlanabilirler.

Bilimsel sınıflandırma

Alem

Animalia

Şube

Chordata

Sınıf

Aves

Takım

Anseriformes

Aile

Anatidae

Cins

Tadorna

Tür

Tadorna tadorna

Suna Ördeği hakkında daha fazlası