Gök Mavisi Kuyrukkakan

Asgari Endişe (Least Concern)

Tarsiger cyanurus

Bir kuş gördünüz mü? Birdby uygulamasıyla anında tanımlayın

Hakkında

Gök Mavisi Kuyrukkakan, Muscicapidae familyasına ait küçük, ötücü bir kuştur. Özellikle erkeklerin parlak mavi tüyleriyle dikkat çeker. Genellikle ormanlık ve çalılık alanlarda, nemli ve gölgeli bölgelerde yaşar. Böcekçil bir tür olup, üreme döneminde Asya'nın kuzeydoğu bölgelerinde bulunur ve kışlamak için güneye göç eder.

Boyut ve yaşam süresi

Uzunluk: 13-15 cm
Kanat açıklığı: 21-24 cm
Ağırlık: 10-18 g
Yaşam süresi: 2-5 yıl (doğada)
Beslenme: Böcekçil (böcekler, örümcekler, larvalar, küçük omurgasızlar; sonbaharda meyveler ve tohumlar)

Fiziksel özellikler

Tüyler: Erkeklerin üst kısımları parlak gök mavisi, kanatları ve kuyruğu daha koyu mavidir. Yüzünde siyah bir maske ve gözünün üzerinde beyaz bir kaş çizgisi bulunur. Alt kısımları beyazımsı olup, yanları turuncu-kahverengidir. Dişiler ve genç kuşlar daha soluk renklidir; üst kısımları zeytin kahverengisi, kuyrukları mavimsi, alt kısımları kirli beyazdır ve yanlarında soluk turuncu-kahverengi tonlar görülebilir. Genç kuşların tüyleri benekli kahverengidir.
Gaga şekli: İnce, sivri ve koyu renkli (siyahımsı) böcekçil gagası.
Göz rengi: Koyu kahverengi.
Bacak rengi: Koyu kahverengi veya siyahımsı.
Ayırt edici özellikler: Erkeklerin parlak mavi üst kısımları, siyah yüz maskesi ve beyaz kaş çizgisi. Dişilerde ve gençlerde mavimsi kuyruk ve turuncu-kahverengi yanlar.
Genç birey görünümü: Genç kuşlar, kahverengi benekli tüylere sahiptir ve genel olarak daha soluk renklidir. Kuyrukları hafifçe mavimsi olabilir.
Mevsimsel değişimler: Üreme ve üreme dışı dönemlerde belirgin bir tüy değişimi gözlenmez, ancak tüylerin yıpranması renklerin parlaklığını etkileyebilir.
Cinsiyet farkı: Belirgin. Erkekler parlak mavi renkteyken, dişiler ve genç kuşlar daha soluk, kahverengi-zeytin tonlarındadır, ancak kuyruklarında mavilik bulunur.

Nasıl tanımlanır

1
Erkeklerin Rengi
Parlak gök mavisi sırt, kanatlar ve kuyruk, siyah yüz maskesi ve belirgin beyaz kaş çizgisi en ayırt edici özelliğidir.
2
Dişilerin ve Gençlerin Rengi
Dişiler ve genç kuşlar daha soluk kahverengi-zeytin tonlarındadır, ancak kuyruklarında her zaman mavimsi bir ton bulunur. Yanları soluk turuncu-kahverengidir.
3
Davranış
Genellikle orman altı ve çalılıklar arasında hareket eder, sık sık kuyruğunu yukarı kaldırıp indirir. Yerde veya alçak dallarda böcek ararken görülebilir.
4
Şarkı ve Çağrı
İnce, melodik ve hüzünlü ıslık sesleri içeren şarkısı ve keskin 'tsip' çağrısı önemli tanımlama ipuçlarıdır.
5
Habitat
Nemli, gölgeli ormanlık alanlar ve yoğun çalılıklar tercih ettikleri yaşam alanlarıdır.

Habitat ve yayılış

Biyomlar: Tayga ormanları, karışık ormanlar, iğne yapraklı ormanlar, dağlık çalılıklar.
Coğrafi yayılış: Üreme alanı: Kuzeydoğu Avrupa (Finlandiya, Rusya), Sibirya, Moğolistan, Çin, Kore ve Japonya. Kışlama alanı: Güneydoğu Asya (Hindistan, Nepal, Myanmar, Tayland, Vietnam, Çin'in güneyi). Türkiye'de nadir bir geçit türü veya kış ziyaretçisi olarak kaydedilmiştir.
Yükseklik aralığı: Deniz seviyesinden 4000 metreye kadar (özellikle üreme alanlarında yüksek rakımlı ormanlarda).
Tercih ettiği ortamlar: Nemli, gölgeli orman altı, yoğun çalılıklar, devrilmiş ağaçların ve yosunlu kayaların bulunduğu alanlar, akarsu kenarları.

Davranış

Aktivite zamanı: Gündüz (diurnal).
Beslenme alışkanlıkları: Genellikle yerde veya alçak çalılıklarda böcek arar. Hızlı hareketlerle avlanır, bazen havada uçan böcekleri de yakalar. Sonbaharda meyvelerle de beslenir.
Sosyal davranış: Üreme döneminde genellikle yalnız veya çiftler halinde görülür. Göç sırasında küçük gruplar oluşturabilirler.
Uçuş şekli: Kısa mesafeli, hızlı ve dalgalı uçuşlar sergiler. Genellikle alçak dallar arasında veya orman tabanına yakın uçar.
Göç şekli: Göçmen bir türdür. Üreme alanlarından (Kuzeydoğu Asya) kışlama alanlarına (Güneydoğu Asya) uzun mesafeli göçler yaparlar. Türkiye'den nadiren geçerler.
Bölgesellik: Üreme döneminde erkekler bölgelerini şarkılarıyla ve agresif davranışlarla savunurlar.

Ötüş ve sesler

Şarkı: Melodik, ince ve tiz ıslık sesleri içeren bir şarkısı vardır. Genellikle 'tsi-tsi-tsi-tsee-tsee-tsee' şeklinde tekrarlayan, tatlı ve hüzünlü bir tınıya sahiptir.
Çağrı: Tipik çağrısı ince, keskin bir 'tsip' veya 'tack' sesidir. Alarm çağrısı daha sert ve tekrarlayıcıdır.
Ne zaman ses çıkarır: Özellikle üreme döneminde, sabahın erken saatlerinde ve akşamüstü aktif olarak öterler. Göç sırasında da çağrıları duyulabilir.

Üreme

Üreme mevsimi: Mayıs-Temmuz.
Yuvalama alışkanlıkları: Yuvalarını genellikle yerde, yoğun bitki örtüsünün arasına, devrilmiş ağaçların kökleri arasına veya kaya yarıklarına yaparlar. Yosun, ot, yaprak ve ince köklerle inşa edilmiş, fincan şeklinde bir yuvadır.
Kuluçka büyüklüğü: 4-7 yumurta.
Yumurta tanımı: Genellikle 4-7 adet, soluk mavi veya yeşilimsi mavi renkte, üzerinde ince kırmızımsı kahverengi benekler bulunan yumurtalar bırakırlar.
Kuluçka süresi: 12-14 gün.
Yuvadan ayrılma süresi: 12-15 gün.
Ebeveyn bakımı: Hem erkek hem de dişi kuluçkaya yatar ve yavruları besler. Yavrular yuvadan ayrıldıktan sonra bir süre daha ebeveynleri tarafından beslenir.

Nerede bulunur

Üreme Alanları

Finlandiya ve Rusya'nın kuzeydoğu ormanları, Sibirya, Moğolistan, Çin, Kore ve Japonya'nın dağlık ormanlık bölgeleri.

Kışlama Alanları

Güneydoğu Asya'nın tropikal ve subtropikal ormanları (Hindistan, Nepal, Myanmar, Tayland, Vietnam, Çin'in güneyi).

Geçit Alanları

Türkiye gibi göç yolları üzerindeki ülkelerde nadiren görülebilirler, genellikle ilkbahar ve sonbahar göç dönemlerinde.

Saha ipuçları

Sabırlı Olun. Genellikle yoğun bitki örtüsü arasında saklanmayı tercih ederler, bu yüzden onları görmek sabır gerektirir.
Seslerini Dinleyin. Özellikle üreme döneminde şarkıları ve çağrıları, kuşun yerini tespit etmek için en iyi yoldur.
Erken Saatlerde Gözlem Yapın. Sabahın erken saatleri ve akşamüstü, kuşların en aktif olduğu ve beslendiği zamanlardır.
Nemli ve Gölgeli Alanları Kontrol Edin. Dere kenarları, yoğun çalılıklar ve orman altı gibi nemli ve gölgeli bölgelerde bulunma olasılıkları daha yüksektir.
Dürbün Kullanın. Küçük ve hareketli oldukları için iyi bir dürbün, detayları görmenize yardımcı olacaktır.

Benzer türler

Kızılgerdan

Erithacus rubecula

Kızılgerdan'ın göğsü ve yüzü belirgin turuncudur, Gök Mavisi Kuyrukkakan'ın ise erkeklerinde mavi üst kısımlar ve turuncu yanlar bulunur. Dişi Gök Mavisi Kuyrukkakan'ın kuyruğu mavimsi iken Kızılgerdan'ın kuyruğu kahverengidir.

Bülbül

Luscinia megarhynchos

Bülbül daha büyük ve tamamen kahverengi tonlardadır, kuyruğu kızılımsıdır. Gök Mavisi Kuyrukkakan daha küçük ve erkeklerinde belirgin mavi renkler vardır, dişilerde bile mavimsi kuyruk bulunur.

Mavi Kuyruklu Kızılgerdan

Tarsiger rufilatus

Bu tür, Gök Mavisi Kuyrukkakan'a çok benzer ancak coğrafi dağılımı farklıdır (Himalayalar ve Çin'in güneybatısı). Erkek T. rufilatus'un yanları daha parlak turuncu ve kaş çizgisi daha belirgindir. Dişilerde ayrım daha zordur ve genellikle coğrafi konumla yapılır.

Hızlı bilgiler

Bilimsel Adı:: Tarsiger cyanurus
Familya:: Muscicapidae (Sinekkapangiller)
Boyut:: 13-15 cm
Erkek Rengi:: Parlak mavi sırt, siyah yüz maskesi, beyaz kaş çizgisi, turuncu yanlar
Dişi Rengi:: Zeytin kahverengisi sırt, mavimsi kuyruk, soluk turuncu yanlar
Habitat:: Nemli ormanlar, çalılıklar
Beslenme:: Böcekler, örümcekler, sonbaharda meyveler
Göç Durumu:: Göçmen
Koruma Durumu:: Asgari Endişe

İlginç bilgiler

Gök Mavisi Kuyrukkakan, adını erkeklerinin çarpıcı mavi renginden ve kuyruğunu sık sık sallama alışkanlığından alır.
Şarkısı, Japonya'da 'orman perisi' veya 'mavi peri' olarak anılmasına neden olan güzellikte ve melodikliktedir.
Türkiye'de oldukça nadir görülen bir türdür ve genellikle göç dönemlerinde şanslı kuş gözlemcileri tarafından kaydedilir.
Yoğun orman altı bitki örtüsünde gizlenmeyi sevdiği için, varlığı genellikle önce şarkısı veya çağrısı ile fark edilir.

Bilimsel sınıflandırma

Alem: Animalia
Şube: Chordata
Sınıf: Aves
Takım: Passeriformes
Aile: Muscicapidae
Cins: Tarsiger
Tür: Tarsiger cyanurus