Bağırtlak

Hakkında

Bağırtlak, Turnicidae familyasına ait küçük, bıldırcın benzeri bir kuştur. Genellikle çalılık ve otlak alanlarda yaşar, oldukça çekingen ve gizemli bir türdür. Uçmaktan çok koşmayı tercih eder ve tehlike anında bitki örtüsü arasına saklanır. Dişiler erkeklerden daha parlak renklidir ve üreme döngüsünde baskın rol oynarlar.

Boyut ve yaşam süresi

Uzunluk

15-18 cm

Kanat açıklığı

28-35 cm

Ağırlık

30-60 g

Yaşam süresi

3-5 yıl (vahşi doğada)

Beslenme

Omnivor (böcekler, tohumlar, küçük omurgasızlar)

Fiziksel özellikler

Tüyler

Genel olarak kahverengi tonlarda, üst kısımları koyu kahverengi çizgili ve benekli, alt kısımları daha açık renklidir. Dişiler erkeklerden daha parlak ve belirgin desenlere sahiptir. Dişinin göğsünde ve yanlarında pas rengi lekeler bulunabilir.

Gaga şekli

Kısa, kalın ve hafifçe aşağı kıvrık, grimsi veya boynuz rengi.

Göz rengi

Kırmızımsı kahverengi veya sarımsı.

Bacak rengi

Soluk sarımsı-gri veya et rengi.

Ayırt edici özellikler

Küçük boyutu, bıldırcın benzeri görünümü, kısa kuyruğu ve hızlı koşma yeteneği. Dişinin daha parlak ve belirgin desenleri.

Genç birey görünümü

Yavrular yetişkinlere benzer ancak daha soluk renklidir ve desenleri daha az belirgindir. Genç kuşların tüyleri daha yumuşak ve daha az belirgin çizgilere sahiptir.

Mevsimsel değişimler

Plumajda belirgin mevsimsel değişiklikler gözlenmez, ancak üreme döneminde dişinin renkleri daha canlı hale gelebilir.

Cinsiyet farkı

Evet, belirgin. Dişiler erkeklerden daha büyük, daha parlak renkli ve daha belirgin desenlere sahiptir. Üreme döneminde dişinin göğsündeki pas rengi lekeler daha belirginleşir.

Nasıl tanımlanır

1. 1

   Boyut ve Şekil

   Küçük, bıldırcın benzeri bir kuş. Kısa kuyruklu ve yuvarlak hatlıdır.

2. 2

   Plumaj

   Üst kısımları kahverengi çizgili ve benekli, alt kısımları daha açık. Dişinin göğsünde pas rengi lekeler arayın.

3. 3

   Davranış

   Yerde hızlıca koşar ve tehlike anında bitki örtüsüne saklanır. Uçmaktan çok koşmayı tercih eder.

4. 4

   Ses

   Dişinin derin, yankılı 'hoo-hoo-hoo' çağrısı en belirgin tanımlayıcı özelliklerinden biridir.

5. 5

   Habitat

   Yoğun otlaklar ve çalılık alanlarda bulunma eğilimindedir.

Habitat ve yayılış

Biyomlar

Tropikal ve subtropikal otlaklar, savanlar, çalılıklar, açık ormanlık alanlar, ekili arazilerin kenarları.

Coğrafi yayılış

Afrika, Güney Asya, Güneydoğu Asya ve Avustralya'nın bazı bölgeleri. Türkiye'de nadir bir göçmen veya düzensiz ziyaretçi olarak kaydedilmiştir, ancak düzenli üreme popülasyonu bulunmamaktadır.

Yükseklik aralığı

Genellikle deniz seviyesinden 1500 metreye kadar olan alçak rakımlarda bulunur.

Tercih ettiği ortamlar

Yoğun otlaklar, çalılıklar ve alçak bitki örtüsü ile kaplı alanlar. Saklanma ve beslenme için yeterli örtü sağlayan yerleri tercih eder.

Davranış

Aktivite zamanı

Gündüz (diurnal), özellikle sabah erken saatlerde ve akşam geç saatlerde daha aktiftir.

Beslenme alışkanlıkları

Yerde beslenir, böcekler (çekirgeler, karıncalar, termitler), tohumlar, küçük meyveler ve diğer küçük omurgasızlarla beslenir. Yiyecek ararken toprağı eşeler.

Sosyal davranış

Genellikle yalnız veya çiftler halinde görülür. Üreme dönemi dışında küçük gruplar oluşturabilirler. Oldukça çekingen ve gizli bir yaşam sürerler.

Uçuş şekli

Uçmaktan çok koşmayı tercih eder. Uçuşu kısa mesafeli, hızlı kanat çırpışlı ve alçaktır. Genellikle tehlike anında kısa bir mesafe uçar ve hemen bitki örtüsüne dalar.

Göç şekli

Çoğunlukla yerleşik bir türdür, ancak bazı popülasyonlar yerel göçler yapabilir veya kuraklık gibi çevresel koşullara bağlı olarak hareket edebilir. Türkiye'deki kayıtlar düzensiz göçmen veya serseri kuş statüsündedir.

Bölgesellik

Üreme döneminde dişiler bölgelerini savunur ve erkekleri çekmek için çağrılar yapar. Erkekler yavrulara bakarken dişiler birden fazla erkekle çiftleşebilir.

Üreme

Üreme mevsimi

Bölgesel olarak değişir, genellikle yağışlı mevsimlerle ilişkilidir. Afrika'da Mart-Eylül, Asya'da Haziran-Eylül.

Yuvalama alışkanlıkları

Yuva, yerde, yoğun bitki örtüsü arasına gizlenmiş sığ bir çukurdur. Genellikle otlar ve yapraklarla kaplıdır. Yuva yapımı ve kuluçka genellikle erkek tarafından yapılır.

Kuluçka büyüklüğü

3-5 yumurta

Yumurta tanımı

Genellikle 3-5 yumurta bırakır. Yumurtalar grimsi beyazdan krem rengine kadar değişir, üzerinde koyu kahverengi veya morumsu lekeler ve benekler bulunur.

Kuluçka süresi

12-14 gün

Yuvadan ayrılma süresi

Yavrular yumurtadan çıktıktan kısa süre sonra yuvayı terk eder ve 14-16 gün içinde uçmaya başlar. Bakımını erkek üstlenir.

Ebeveyn bakımı

Dişiler yumurtladıktan sonra genellikle yuvayı terk eder ve başka erkeklerle çiftleşebilir. Kuluçka ve yavruların bakımı tamamen erkek tarafından yapılır. Bu, Turnicidae familyasının karakteristik bir özelliğidir (poliandri).

Nerede bulunur

Saha ipuçları

1. Sabır ve Gözlem. Çok çekingen ve gizli bir tür olduğu için sabırlı olmak ve uzun süre gözlem yapmak gerekir. Genellikle bitki örtüsü arasında saklanırlar.
2. Ses Takibi. Dişinin karakteristik çağrısını dinlemek, kuşun yerini tespit etmede en etkili yöntemdir. Özellikle şafak ve alacakaranlıkta çağrıları daha sık duyulur.
3. Yavaş Hareket. Habitatlarında yavaş ve dikkatli hareket etmek, kuşu ürkütmeden gözlemleme şansını artırır.
4. Erken Saatler. Sabah erken saatler veya akşam geç saatler, kuşun daha aktif olduğu ve beslendiği zamanlardır.

Benzer türler

Hızlı bilgiler

Bilimsel Adı:

Turnix sylvatica

Familya:

Turnicidae

Boyut:

15-18 cm

Diyet:

Omnivor

Yaşam Alanı:

Otlaklar, çalılıklar

Koruma Durumu:

Asgari Endişe (Least Concern)

Üreme Davranışı:

Poliandri (dişi birden fazla erkekle çiftleşir, erkek kuluçka ve yavru bakımını üstlenir)

İlginç bilgiler

• Bağırtlaklar, bıldırcınlara benzemelerine rağmen genetik olarak onlarla akraba değildirler. Turnicidae familyası, Charadriiformes takımı içinde ayrı bir gruptur.
• Bu türde cinsiyet rolleri tersine dönmüştür; dişiler daha gösterişli ve baskınken, erkekler kuluçka ve yavru bakımından sorumludur.
• Uçmaktan çok koşmayı tercih etmeleri, onları yerde yaşayan ve gizli bir yaşam süren kuşlar yapar.
• Dişinin 'davul sesi' olarak bilinen çağrısı, özellikle üreme döneminde erkekleri çekmek için kullanılır ve oldukça karakteristik bir sestir.

Bilimsel sınıflandırma

Alem

Animalia

Şube

Chordata

Sınıf

Aves

Takım

Charadriiformes

Aile

Turnicidae

Cins

Turnix

Tür

Turnix sylvatica

Bağırtlak hakkında daha fazlası