Yến thông thường

Giới thiệu

Yến thông thường là một loài chim di cư nổi bật, nổi tiếng với khả năng bay lượn liên tục trên không gần như suốt cuộc đời. Chúng chỉ hạ cánh khi làm tổ và ấp trứng. Đây là loài chim nhỏ, màu sẫm với đôi cánh dài, hẹp, hình lưỡi liềm và đuôi chẻ rõ rệt. Chúng có tốc độ bay cực nhanh và là những thợ săn côn trùng trên không cừ khôi.

Kích thước và tuổi thọ

Chiều dài

16-17 cm

Sải cánh

38-40 cm

Cân nặng

35-50 g

Tuổi thọ

Trung bình 5-6 năm, tối đa có thể lên tới 21 năm

Thức ăn

Chủ yếu là côn trùng bay (như ruồi, muỗi, bọ cánh cứng nhỏ, rệp, kiến cánh, nhện) được bắt trên không trung. Chúng thu thập côn trùng thành một 'viên' nhỏ trong cổ họng để mang về cho chim non.

Đặc điểm hình thái

Bộ lông

Toàn thân có màu nâu sẫm hoặc gần như đen, trừ một mảng họng màu trắng nhạt hoặc xám khó nhìn thấy khi bay. Lông cánh và lông đuôi sẫm màu hơn một chút. Không có sự khác biệt rõ rệt về màu sắc giữa chim đực và chim cái.

Hình dáng mỏ

Mỏ nhỏ, dẹp, nhưng có thể há rộng để tạo thành một cái vợt hiệu quả khi bắt côn trùng trên không.

Màu mắt

Mắt đen, nhỏ.

Màu chân

Chân màu nâu sẫm hoặc đen, rất ngắn và nhỏ, được tối ưu hóa để bám vào các bề mặt thẳng đứng hoặc treo mình, không thích hợp để đi bộ.

Đặc điểm phân biệt

Thân hình thon gọn, cánh dài và hẹp, cong hình lưỡi liềm hoặc boomerang. Đuôi chẻ đôi rõ rệt. Khi bay, chúng giữ cánh cứng cáp và vỗ cánh nhanh xen kẽ với những cú lượn dài. Mảng họng nhạt màu chỉ thấy rõ khi quan sát gần hoặc khi chim kêu.

Diện mạo non

Chim non có bộ lông tương tự chim trưởng thành nhưng thường có các rìa lông màu sáng hơn ở một số lông cánh và lông trên đầu, cho cái nhìn hơi có vảy hoặc 'tươi' hơn. Mảng họng trắng thường rõ ràng hơn một chút ở chim non.

Thay đổi theo mùa

Không có sự thay đổi bộ lông theo mùa. Màu sắc giữ nguyên trong suốt cả năm.

Lưỡng hình giới tính

Không có dị hình giới tính rõ ràng về ngoại hình. Chim đực và chim cái trông giống hệt nhau.

Cách nhận dạng

1. 1

   Hình dáng khi bay

   Đôi cánh dài, hẹp, cong hình lưỡi liềm hoặc boomerang. Thân hình thon gọn. Bay nhanh, rất dứt khoát và mạnh mẽ, không có các cú liệng lượn 'mềm mại' như chim én.

2. 2

   Màu sắc

   Toàn thân màu nâu sẫm, gần như đen. Chỉ có một mảng họng trắng nhạt khó nhìn thấy. Không có đốm trắng ở phao câu hay bụng.

3. 3

   Tiếng kêu

   Tiếng rít chói tai, cao và kéo dài (sree-sree-sreeee), thường được nghe khi chúng bay thành đàn trên cao.

4. 4

   Hành vi

   Hầu như không bao giờ đậu trên dây điện, cây cối, hoặc mặt đất. Luôn bay lượn trên không, chỉ hạ cánh ở tổ.

Môi trường sống và phân bố

Quần xã sinh học

Vùng ôn đới và cận nhiệt đới trong mùa sinh sản, di cư đến vùng nhiệt đới châu Phi trong mùa đông. Chúng thích nghi với các khu vực đô thị, làng mạc, vách đá, và đôi khi cả những khu rừng thưa có cây già chứa lỗ hổng.

Phân bố địa lý

Phân bố rộng khắp châu Âu và phần lớn châu Á trong mùa sinh sản, từ Tây Ban Nha đến Siberia. Di cư về phía nam đến châu Phi hạ Sahara trong mùa đông.

Phạm vi độ cao

Sinh sản từ mực nước biển đến độ cao khoảng 2.000 mét, đôi khi cao hơn ở một số vùng núi. Trong quá trình di cư, chúng có thể bay ở độ cao rất lớn.

Môi trường ưa thích

Các tòa nhà cao tầng, nhà thờ, vách đá, và các cấu trúc tương tự có khe hở hoặc lỗ hổng để làm tổ. Chúng cũng bay trên không phận rộng lớn như cánh đồng, rừng, và khu dân cư để tìm kiếm thức ăn.

Tập tính

Thời gian hoạt động

Hoạt động chủ yếu vào ban ngày và chạng vạng. Yến thông thường dành phần lớn thời gian trên không, ngay cả khi ngủ chúng cũng có thể bay ở độ cao lớn.

Thói quen ăn uống

Săn bắt côn trùng hoàn toàn trên không. Chúng bay với tốc độ cao, há miệng rộng để 'hốt' côn trùng. Có thể bay theo đàn lớn để săn mồi, đặc biệt là vào lúc chạng vạng.

Tập tính xã hội

Sống theo đàn, đặc biệt là trong mùa sinh sản và di cư. Chúng làm tổ thành quần thể và săn mồi theo nhóm. Các đàn yến lớn tạo ra những màn nhào lượn ấn tượng vào buổi tối.

Kiểu bay

Bay gần như liên tục, cực kỳ nhanh nhẹn và khéo léo. Các cú bay lượn dài xen kẽ với những đợt vỗ cánh nhanh, đôi khi lượn vòng trên các luồng không khí nóng. Không giống như chim én, chúng không đậu trên dây điện hoặc cành cây. Chúng có thể bay ngủ.

Di cư

Là loài di cư đường dài. Các quần thể ở châu Âu và châu Á di chuyển đến châu Phi hạ Sahara để tránh đông, vượt qua khoảng cách hàng ngàn kilomet. Chúng thường đến châu Âu vào tháng 4-5 và rời đi vào tháng 7-8.

Tính lãnh thổ

Chủ yếu thể hiện hành vi bảo vệ lãnh thổ xung quanh vị trí tổ, nhưng không quá hung hãn. Chúng sống trong các quần thể làm tổ.

Sinh sản

Mùa sinh sản

Từ cuối tháng 5 đến cuối tháng 7 ở châu Âu và châu Á.

Thói quen làm tổ

Làm tổ trong các khe hở của các tòa nhà cao tầng, dưới mái ngói, trong các lỗ hổng trên tường hoặc vách đá. Tổ được xây bằng vật liệu thực vật, lông vũ và rác thải khác được thu thập khi bay, sau đó được kết dính bằng nước bọt. Chúng là loài làm tổ tập đoàn.

Số trứng mỗi lứa

Thường đẻ 2-3 trứng, đôi khi 1 hoặc 4.

Mô tả trứng

Trứng màu trắng mờ, hình bầu dục. Có kích thước khoảng 25 x 16 mm.

Thời gian ấp

Khoảng 19-20 ngày, cả chim bố và mẹ cùng ấp.

Thời gian rời tổ

Chim non rời tổ khoảng 38-56 ngày sau khi nở, tùy thuộc vào nguồn thức ăn và điều kiện thời tiết. Sau khi rời tổ, chúng hoàn toàn độc lập và không quay lại tổ.

Chăm sóc của bố mẹ

Cả chim bố và mẹ đều chăm sóc chim non, mang thức ăn về tổ. Chúng có thể mang hàng trăm côn trùng trong một lần về tổ cho con non.

Nơi tìm thấy

Mẹo thực địa

1. Quan sát vào buổi tối. Đây là thời điểm chúng thường tụ tập thành đàn lớn, bay lượn và kêu rít ồn ào phía trên các khu vực làm tổ trước khi vào ngủ hoặc săn mồi. Đặc biệt là vào mùa hè.
2. Nhìn lên bầu trời trong xanh. Chúng dành phần lớn thời gian trên không, vì vậy hãy quét mắt trên bầu trời để tìm kiếm những 'lưỡi liềm' đen bay nhanh.
3. Lắng nghe tiếng kêu. Tiếng rít đặc trưng của chúng thường là dấu hiệu đầu tiên cho thấy có Yến thông thường ở gần.
4. Đừng nhầm lẫn với Én. Yến thông thường không đậu trên dây điện. Nếu bạn thấy một con chim sẫm màu với đôi cánh dài đậu trên dây điện, đó có thể là én chứ không phải yến.

Loài tương tự

Thông tin nhanh

Biểu tượng của mùa hè:

Sự xuất hiện của Yến thông thường ở châu Âu thường được coi là dấu hiệu báo hiệu mùa hè đến.

Chim ngủ trên không:

Chúng có khả năng ngủ trong khi bay, thường là ở độ cao lớn để tránh kẻ thù.

Chỉ hạ cánh để làm tổ:

Ngoài việc làm tổ và ấp trứng, Yến thông thường bay liên tục, bao gồm cả khi ăn, uống, tắm và ngủ.

Tốc độ bay:

Là một trong những loài chim bay nhanh nhất thế giới, có thể đạt tốc độ 110-200 km/h.

Sự thật thú vị

• Một con Yến thông thường có thể bay hơn 200.000 km mỗi năm.
• Chúng có thể sống đến hơn 20 năm, dành khoảng 99% cuộc đời trên không.
• Yến thông thường có thể bay qua sa mạc Sahara hai lần mỗi năm trong quá trình di cư.
• Chúng có thể nhận biết và quay trở lại cùng một vị trí tổ trong nhiều năm liên tiếp.

Phân loại khoa học

Giới

Animalia

Ngành

Chordata

Lớp

Aves

Bộ

Apodiformes

Họ

Apodidae

Chi

Apus

Loài

Apus apus

Khám phá Yến thông thường