Chim sẻ nhà

Giới thiệu

Chim sẻ nhà là một loài chim nhỏ, mập mạp, thuộc họ Sẻ (Passeridae), nổi tiếng với sự gắn bó chặt chẽ với môi trường sống của con người. Chúng là một trong những loài chim phân bố rộng rãi nhất thế giới, có nguồn gốc từ châu Âu, châu Á và Bắc Phi, nhưng đã được du nhập thành công đến nhiều nơi khác trên toàn cầu. Chim sẻ nhà là loài chim định cư, sống thành đàn và thường xuyên xuất hiện ở các khu dân cư, đô thị, nông thôn, nơi có nguồn thức ăn dồi dào và nơi trú ẩn an toàn.

Kích thước và tuổi thọ

Chiều dài

14-16 cm

Sải cánh

21-25 cm

Cân nặng

24-39.5 g

Tuổi thọ

3-5 năm (trong tự nhiên, có thể lên đến 13 năm trong điều kiện nuôi nhốt)

Thức ăn

Ăn tạp (chủ yếu là hạt, ngũ cốc, côn trùng, thức ăn thừa của con người)

Đặc điểm hình thái

Bộ lông

Chim sẻ nhà có bộ lông màu nâu xám tổng thể. Con đực có màu sắc nổi bật hơn con cái.

Hình dáng mỏ

Mỏ hình nón, ngắn và chắc khỏe, màu đen ở con đực trong mùa sinh sản và màu nâu nhạt hơn ở con cái và con non.

Màu mắt

Mắt màu nâu sẫm.

Màu chân

Chân màu nâu hồng hoặc nâu nhạt.

Đặc điểm phân biệt

Kích thước nhỏ, mập mạp, đuôi ngắn, mỏ hình nón. Con đực có chỏm đầu màu xám, gáy màu hạt dẻ, má trắng, yếm đen rõ rệt. Con cái và con non có màu nâu nhạt hơn, không có yếm đen.

Diện mạo non

Chim non giống con cái nhưng có bộ lông mềm mại hơn, màu sắc nhạt hơn và mỏ màu vàng nhạt ở gốc.

Thay đổi theo mùa

Không có sự thay đổi đáng kể về bộ lông giữa các mùa. Tuy nhiên, màu sắc của con đực có thể trở nên đậm hơn và rõ nét hơn trong mùa sinh sản do sự mài mòn của các đầu lông nhạt màu.

Lưỡng hình giới tính

Rõ rệt. Con đực có chỏm đầu màu xám, gáy màu hạt dẻ, má trắng, một vệt đen chạy qua mắt, và một yếm đen lớn trên ngực và họng. Lưng có sọc đen và nâu. Con cái có màu nâu nhạt hơn, không có yếm đen, chỏm đầu và lưng màu nâu sọc, một vệt nhạt hơn phía sau mắt.

Cách nhận dạng

1. 1

   Kích thước và hình dáng

   Nhỏ, mập mạp, đuôi ngắn, mỏ hình nón chắc khỏe.

2. 2

   Màu sắc bộ lông (con đực)

   Chỏm đầu xám, gáy hạt dẻ, má trắng, yếm đen lớn trên họng và ngực, lưng sọc đen-nâu.

3. 3

   Màu sắc bộ lông (con cái và con non)

   Nâu nhạt tổng thể, không có yếm đen, có vệt nhạt phía sau mắt.

4. 4

   Hành vi

   Thường xuyên xuất hiện gần các khu dân cư, kiếm ăn trên mặt đất, sống thành đàn, kêu 'chip' liên tục.

Môi trường sống và phân bố

Quần xã sinh học

Môi trường sống do con người tạo ra (khu đô thị, nông thôn, trang trại, vườn, công viên).

Phân bố địa lý

Có nguồn gốc từ châu Âu, châu Á và Bắc Phi. Đã được du nhập và phân bố rộng rãi khắp thế giới, bao gồm châu Mỹ, châu Úc, châu Phi cận Sahara và New Zealand.

Phạm vi độ cao

Từ mực nước biển đến độ cao khoảng 4.500 mét, tùy thuộc vào sự hiện diện của con người.

Môi trường ưa thích

Các khu vực có hoạt động của con người, bao gồm thành phố, thị trấn, làng mạc, trang trại, nhà kho, và các công trình kiến trúc khác cung cấp nơi trú ẩn và nguồn thức ăn.

Tập tính

Thời gian hoạt động

Hoạt động ban ngày (diurnal).

Thói quen ăn uống

Chủ yếu ăn hạt và ngũ cốc, nhưng cũng ăn côn trùng (đặc biệt là khi nuôi con non), chồi cây, quả mọng, và thức ăn thừa của con người. Chúng thường kiếm ăn trên mặt đất hoặc trên các bụi cây thấp.

Tập tính xã hội

Sống thành đàn lớn, đặc biệt là vào mùa đông. Chúng thường kiếm ăn, ngủ và tắm bụi cùng nhau. Có thể khá hung hăng với các loài chim khác khi tranh giành thức ăn hoặc nơi làm tổ.

Kiểu bay

Bay nhanh, thẳng, với những cú vỗ cánh liên tục. Thường bay ở độ cao thấp giữa các bụi cây hoặc công trình.

Di cư

Là loài định cư ở hầu hết các khu vực phân bố. Không di cư theo mùa.

Tính lãnh thổ

Con đực bảo vệ lãnh thổ làm tổ trong mùa sinh sản, nhưng ngoài mùa sinh sản, chúng ít thể hiện tính lãnh thổ và sống thành đàn.

Sinh sản

Mùa sinh sản

Thường từ tháng 3 đến tháng 8 ở Bắc bán cầu, có thể kéo dài hơn ở các vùng khí hậu ấm áp hơn, với 2-3 lứa mỗi năm.

Thói quen làm tổ

Làm tổ ở các hốc, khe nứt trong các tòa nhà, dưới mái hiên, trong các bụi cây rậm rạp, hoặc trong các hộp làm tổ. Tổ được làm từ cỏ khô, rơm, lông vũ, sợi, và các vật liệu mềm khác, có hình dạng lộn xộn.

Số trứng mỗi lứa

3-7 quả trứng, trung bình 4-5 quả.

Mô tả trứng

Trứng có màu trắng hoặc xanh xám nhạt, có các đốm và vệt màu nâu hoặc xám. Kích thước khoảng 20-23 mm x 14-16 mm.

Thời gian ấp

10-14 ngày, chủ yếu do con cái ấp.

Thời gian rời tổ

14-17 ngày sau khi nở, chim non rời tổ.

Chăm sóc của bố mẹ

Cả chim bố và chim mẹ đều tham gia ấp trứng và nuôi con non. Chúng thay phiên nhau kiếm ăn và bảo vệ tổ.

Nơi tìm thấy

Mẹo thực địa

1. Quan sát gần các khu dân cư. Chim sẻ nhà là loài chim gắn liền với con người, vì vậy hãy tìm chúng ở bất cứ nơi nào có nhà cửa, công trình hoặc hoạt động của con người.
2. Lắng nghe tiếng kêu. Tiếng 'chip' hoặc 'cheep' đặc trưng của chúng là dấu hiệu nhận biết dễ dàng. Chúng thường kêu liên tục khi kiếm ăn hoặc giao tiếp.
3. Tìm kiếm ở nơi có thức ăn. Chúng thường tập trung ở những nơi có nguồn thức ăn dễ kiếm như hạt rơi vãi, thức ăn thừa, hoặc các máng ăn chim.
4. Quan sát hành vi xã hội. Chim sẻ nhà thường sống thành đàn, vì vậy nếu bạn thấy một con, rất có thể có nhiều con khác ở gần đó.

Loài tương tự

Thông tin nhanh

Tên khoa học:

Passer domesticus

Họ:

Passeridae

Kích thước:

14-16 cm

Chế độ ăn:

Ăn tạp (hạt, côn trùng)

Môi trường sống:

Khu dân cư, đô thị, nông thôn

Tình trạng bảo tồn:

Ít quan tâm

Sự thật thú vị

• Chim sẻ nhà là một trong những loài chim phân bố rộng rãi nhất thế giới, được tìm thấy trên mọi châu lục trừ Nam Cực.
• Chúng được du nhập vào Bắc Mỹ vào năm 1851 và đã phát triển mạnh mẽ, trở thành một trong những loài chim phổ biến nhất ở đó.
• Chim sẻ nhà có thể học cách mở các cảm biến cửa tự động để vào các cửa hàng và kiếm thức ăn.
• Mặc dù phổ biến, số lượng chim sẻ nhà đã suy giảm đáng kể ở một số khu vực của châu Âu, đặc biệt là ở các thành phố lớn, do những lý do chưa được hiểu rõ hoàn toàn.

Phân loại khoa học

Giới

Animalia

Ngành

Chordata

Lớp

Aves

Bộ

Passeriformes

Họ

Passeridae

Chi

Passer

Loài

Passer domesticus

Khám phá Chim sẻ nhà