Rẻ quạt xám

Giới thiệu

Rẻ quạt xám là một loài chim chuyền nhỏ, nhanh nhẹn, nổi tiếng với chiếc đuôi dài hình quạt và hành vi bay lượn, nhào lộn liên tục để bắt côn trùng. Chúng là loài chim phổ biến và dễ nhận biết ở nhiều môi trường sống khác nhau.

Kích thước và tuổi thọ

Chiều dài

14-17 cm (bao gồm đuôi dài 7-9 cm)

Sải cánh

18-23 cm

Cân nặng

6-10 g

Tuổi thọ

3-5 năm trong tự nhiên

Thức ăn

Ăn côn trùng (côn trùng bay nhỏ, nhện)

Đặc điểm hình thái

Bộ lông

Phần trên màu xám đen hoặc xám nâu, phần dưới màu trắng kem. Có một dải màu trắng rõ rệt trên cổ họng, một dải màu trắng mỏng phía trên mắt và một dải màu trắng ở hai bên đuôi. Đuôi dài, thường xuyên xòe ra như hình quạt, có các lông đuôi ngoài màu trắng.

Hình dáng mỏ

Mỏ nhỏ, mảnh, màu đen, hơi dẹt ở gốc, thích nghi để bắt côn trùng khi bay.

Màu mắt

Mắt đen.

Màu chân

Chân và bàn chân nhỏ, màu đen hoặc xám đen.

Đặc điểm phân biệt

Đuôi dài, thường xuyên xòe ra và vẫy liên tục. Dải trắng trên cổ họng và dải trắng phía trên mắt là đặc điểm nhận dạng chính. Hành vi bay lượn, nhào lộn không ngừng.

Diện mạo non

Chim non có bộ lông tương tự chim trưởng thành nhưng thường có màu nâu hơn ở phần trên, ít tương phản hơn và các dải trắng có thể không rõ ràng bằng. Đôi khi có một chút màu nâu vàng ở phần dưới.

Thay đổi theo mùa

Không có sự thay đổi bộ lông đáng kể theo mùa.

Lưỡng hình giới tính

Không có sự khác biệt rõ rệt về bộ lông giữa chim trống và chim mái. Chim mái có thể hơi nhỏ hơn một chút.

Cách nhận dạng

1. 1

   Kích thước và hình dáng

   Chim nhỏ, mảnh mai với chiếc đuôi rất dài, thường xuyên xòe ra như hình quạt.

2. 2

   Màu sắc bộ lông

   Phần trên màu xám đen/xám nâu, phần dưới màu trắng kem. Dải trắng trên cổ họng và dải trắng phía trên mắt là đặc điểm nổi bật.

3. 3

   Hành vi

   Bay lượn, nhào lộn liên tục, không ngừng vẫy đuôi khi săn côn trùng. Rất năng động và khó đứng yên.

4. 4

   Tiếng kêu

   Tiếng hót du dương, lặp đi lặp lại 'chit-chit-chit' hoặc 'sweet-pretty-creature'. Tiếng kêu báo động sắc nét 'chip'.

Môi trường sống và phân bố

Quần xã sinh học

Rừng, rừng thưa, cây bụi, công viên, vườn, vùng đất nông nghiệp có cây cối, rừng ngập mặn.

Phân bố địa lý

Phân bố rộng rãi ở Úc, New Zealand, New Guinea, quần đảo Solomon, Vanuatu, New Caledonia và các đảo lân cận. Ở Úc, chúng có mặt khắp lục địa, trừ những vùng sa mạc khô cằn nhất.

Phạm vi độ cao

Từ mực nước biển đến độ cao khoảng 1500 mét, đôi khi cao hơn ở một số khu vực.

Môi trường ưa thích

Ưa thích các khu vực có cây cối rậm rạp, tán lá dày đặc để săn mồi và trú ẩn, nhưng cũng thường xuyên xuất hiện ở các khu vực mở hơn có cây cối rải rác.

Tập tính

Thời gian hoạt động

Hoạt động ban ngày (diurnal).

Thói quen ăn uống

Là loài ăn côn trùng chuyên biệt. Chúng săn mồi bằng cách bay lượn, nhào lộn liên tục trong không trung, bắt côn trùng bay nhỏ như ruồi, muỗi, bướm đêm. Đôi khi chúng cũng đậu trên cành cây và lao xuống bắt côn trùng trên lá hoặc dưới đất. Thường đi theo các loài chim lớn hơn hoặc động vật để bắt côn trùng bị chúng làm động.

Tập tính xã hội

Thường sống đơn độc hoặc theo cặp. Đôi khi có thể tham gia vào các đàn chim hỗn hợp kiếm ăn, đặc biệt là vào mùa đông.

Kiểu bay

Bay rất nhanh nhẹn, lượn lờ, nhào lộn với những cú đổi hướng đột ngột. Đuôi thường xuyên xòe ra và vẫy sang hai bên như một bánh lái, giúp chúng có khả năng cơ động cao khi săn mồi.

Di cư

Một số quần thể là loài định cư, trong khi những quần thể khác di cư theo mùa. Ví dụ, ở miền nam Úc và New Zealand, chúng có thể di chuyển đến các vùng ấm hơn vào mùa đông hoặc di chuyển từ vùng núi xuống vùng thấp hơn.

Tính lãnh thổ

Bảo vệ lãnh thổ kiếm ăn và làm tổ, đặc biệt là trong mùa sinh sản. Chúng sẽ xua đuổi các loài chim khác hoặc những kẻ xâm nhập.

Sinh sản

Mùa sinh sản

Thường từ tháng 8 đến tháng 2 ở Úc và New Zealand, có thể thay đổi tùy theo khu vực địa lý và điều kiện thời tiết.

Thói quen làm tổ

Tổ hình chén nhỏ, được xây dựng khéo léo từ tơ nhện, sợi thực vật và địa y, thường được gắn vào một cành cây mỏng, phân nhánh hình chữ Y. Tổ thường có một 'đuôi' nhỏ kéo dài xuống dưới, làm cho nó trông giống như một cái cuống cây hoặc một phần của cành cây.

Số trứng mỗi lứa

2-4 trứng mỗi lứa. Có thể đẻ 2-3 lứa mỗi mùa.

Mô tả trứng

Đẻ 2-4 quả trứng. Trứng có màu trắng kem hoặc trắng xám, có các đốm và vệt màu nâu đỏ hoặc tím xám, đặc biệt tập trung ở đầu lớn hơn.

Thời gian ấp

Khoảng 12-15 ngày, cả chim trống và chim mái cùng ấp trứng.

Thời gian rời tổ

Chim non rời tổ sau khoảng 12-15 ngày sau khi nở. Cả chim bố và chim mẹ đều chăm sóc chim non.

Chăm sóc của bố mẹ

Cả chim trống và chim mái đều tham gia xây tổ, ấp trứng và nuôi chim non. Chúng tiếp tục cho chim non ăn trong vài tuần sau khi chúng rời tổ.

Nơi tìm thấy

Mẹo thực địa

1. Tìm kiếm sự chuyển động. Rẻ quạt xám rất năng động. Hãy tìm kiếm những chuyển động nhanh, giật cục và chiếc đuôi xòe ra liên tục trong tán lá hoặc không trung.
2. Lắng nghe tiếng hót. Tiếng hót du dương, lặp đi lặp lại của chúng là một dấu hiệu tốt để xác định vị trí. Chúng thường hót từ các cành cây cao.
3. Kiên nhẫn quan sát. Mặc dù chúng di chuyển nhanh, nhưng thường quay lại cùng một khu vực để săn mồi. Hãy kiên nhẫn và quan sát một khu vực có cây cối.
4. Kiểm tra các dải trắng. Dải trắng trên cổ họng và phía trên mắt là đặc điểm nhận dạng quan trọng, đặc biệt khi chúng quay đầu.

Loài tương tự

Thông tin nhanh

Tên khoa học:

Rhipidura fuliginosa

Họ:

Rhipiduridae

Kích thước:

Nhỏ (14-17 cm)

Chế độ ăn:

Ăn côn trùng

Tình trạng bảo tồn:

Ít quan tâm

Đặc điểm nổi bật:

Đuôi hình quạt, bay lượn liên tục

Sự thật thú vị

• Rẻ quạt xám là một trong những loài chim có khả năng bay lượn và nhào lộn ấn tượng nhất, có thể thay đổi hướng bay gần như ngay lập tức để bắt côn trùng.
• Chúng thường được gọi là 'chim đuôi quạt' vì cách chúng xòe và vẫy đuôi liên tục, không chỉ để giữ thăng bằng mà còn để dồn côn trùng.
• Tổ của Rẻ quạt xám được xây dựng rất tinh xảo từ tơ nhện, giúp nó bám chắc vào cành cây và ngụy trang tốt.
• Ở New Zealand, Rẻ quạt xám được gọi là 'Piwakawaka' trong tiếng Maori và được coi là một loài chim mang điềm báo.

Phân loại khoa học

Giới

Animalia

Ngành

Chordata

Lớp

Aves

Bộ

Passeriformes

Họ

Rhipiduridae

Chi

Rhipidura

Loài

Rhipidura fuliginosa

Khám phá Rẻ quạt xám