Hoe herken je de Gierzwaluw

Om de Gierzwaluw (Apus apus) correct te identificeren, controleer elk van deze kenmerken. Vogels kunnen lastig zijn: gedrag, leefgebied en roep bevestigen vaak wat een foto alleen niet kan.

Grootte in één oogopslag

Lengte

16-17 cm

Spanwijdte

42-48 cm

Gewicht

35-56 g

Te controleren lichamelijke kenmerken

1. 1

   Verenkleed

   Algemene verenkleurigheid en patroon.

   Volledig roetzwart tot donkerbruin, met uitzondering van een kleine, onopvallende, vuilwitte keelvlek. De veren hebben een lichte metaalglans die in bepaald licht zichtbaar kan zijn.

2. 2

   Snavelvorm

   Vorm en kleur van de snavel: een belangrijk veldkenmerk.

   Kleine, platte, zwarte snavel die wijd geopend kan worden om insecten te vangen tijdens de vlucht.

3. 3

   Oogkleur

   Iriskleur en opvallende oogmarkeringen.

   Donkerbruin tot zwart

4. 4

   Pootkleur

   Kleur van poten en voeten.

   Zeer korte, zwarte poten met alle vier de tenen naar voren gericht (pamprodactyl), ideaal om zich vast te klampen aan verticale oppervlakken, maar ongeschikt om te lopen of te landen op de grond.

5. 5

   Onderscheidende kenmerken

   Opvallende kenmerken die deze soort onderscheiden.

   Sikkelvormige vleugels (lange, smalle, gebogen vleugels), korte gevorkte staart (minder diep gevorkt dan die van zwaluwen), snelle en krachtige vlucht met afwisselend snelle vleugelslagen en glijvluchten. De keelvlek is vaak moeilijk te zien op afstand.

6. 6

   Uiterlijk jongen

   Hoe jongen verschillen van volwassenen.

   Juvenielen lijken sterk op volwassenen, maar hebben vaak een iets prominentere en wittere keelvlek en een smallere, minder diep gevorkte staart. De veren kunnen ook een iets frissere, donkerdere uitstraling hebben met een subtiele lichte rand aan de slagpennen.

7. 7

   Seizoensveranderingen

   Verenverandering tussen broedseizoen en daarbuiten.

   Geen seizoensgebonden veranderingen in het verenkleed.

8. 8

   Geslachtsdimorfisme

   Verschillen tussen mannetjes en vrouwtjes.

   Geen significant seksueel dimorfisme; mannetjes en vrouwtjes zijn identiek in verenkleed en grootte.

Belangrijkste veldkenmerken

• Vorm en silhouet. Let op de kenmerkende sikkelvormige vleugels en de korte, licht gevorkte staart. In vlucht lijkt het een vliegende boemerang of pijl.
• Kleur. Volledig donkerbruin tot roetzwart, met alleen een kleine, vaak onzichtbare, lichte keelvlek. Geen wit op de stuit of onderzijde.
• Vluchtpatroon. Zeer snelle, krachtige vlucht met afwisselend snelle vleugelslagen en lange glijvluchten. Vliegt zelden rechtlijnig, maar maakt veel scherpe bochten en duikvluchten.
• Geluid. Het schelle, gierende 'sriii-sriii' is zeer kenmerkend en vaak het eerste wat opvalt, vooral wanneer ze in groepen vliegen.
• Gedrag. Gierzwaluwen landen vrijwel nooit, behalve bij het nest. Ze zijn vaak te zien in groepen die luidruchtig rond gebouwen vliegen.

Ontdek de Gierzwaluw