Hoe herken je de Wielewaal

Om de Wielewaal (Oriolus oriolus) correct te identificeren, controleer elk van deze kenmerken. Vogels kunnen lastig zijn: gedrag, leefgebied en roep bevestigen vaak wat een foto alleen niet kan.

Grootte in één oogopslag

Lengte

22-25 centimeter

Spanwijdte

44-47 centimeter

Gewicht

60-90 gram

Te controleren lichamelijke kenmerken

1. 1

   Verenkleed

   Algemene verenkleurigheid en patroon.

   Mannetjes hebben een opvallend helder goudgeel verenkleed over het hele lichaam, met uitzondering van zwarte vleugels en een zwarte staart. De vleugels hebben vaak gele vlekken op de slagpennen en de staart heeft ook gele staartpunten. Het mannetje heeft een zwarte baan tussen de snavel en het oog. Vrouwtjes zijn onopvallender, met een meer groengeel tot olijfgroen bovendeel en een wittige, fijn gestreepte onderzijde. De vleugels en staart zijn donkerder, olijfbruin tot grijszwart. Juvenielen lijken op vrouwtjes maar zijn nog valer en sterker gestreept aan de onderzijde, met een donkerdere snavel.

2. 2

   Snavelvorm

   Vorm en kleur van de snavel: een belangrijk veldkenmerk.

   Stevige, roze-roodachtige kegelvormige snavel met een haakje aan de top.

3. 3

   Oogkleur

   Iriskleur en opvallende oogmarkeringen.

   Rood bij volwassen vogels, donker bij juvenielen.

4. 4

   Pootkleur

   Kleur van poten en voeten.

   Grijsblauw tot leigrijs.

5. 5

   Onderscheidende kenmerken

   Opvallende kenmerken die deze soort onderscheiden.

   Het felle contrast tussen goudgeel en zwart bij het mannetje is uniek. De golvende vlucht is kenmerkend. De melodieuze, fluitende zang is zeer onderscheidend.

6. 6

   Uiterlijk jongen

   Hoe jongen verschillen van volwassenen.

   Lijken op vrouwtjes, maar met een doffere kleuring, een meer gestreepte borst en buik en een meer bruinachtige snavel. De rode oogkleur ontbreekt nog.

7. 7

   Seizoensveranderingen

   Verenverandering tussen broedseizoen en daarbuiten.

   Geen opvallende seizoensgebonden veranderingen in het verenkleed, afgezien van slijtage en vergelijkbare helderheid na de rui. Het broedkleed is hetzelfde als het niet-broedkleed voor de volwassen vogels. Juvenielen ontwikkelen hun volwassen kleed geleidelijk.

8. 8

   Geslachtsdimorfisme

   Verschillen tussen mannetjes en vrouwtjes.

   Sterk aanwezig; mannetjes zijn helder goudgeel en zwart, vrouwtjes zijn groengeel tot olijfgroen met een gestreepte onderzijde. Dit verschil is duidelijk zichtbaar.

Belangrijkste veldkenmerken

• Verenkleed (Mannetje). Helder goudgeel lichaam met diepzwarte vleugels en een zwarte staart met gele punten. Een zwarte teugelstreep tussen snavel en oog.
• Verenkleed (Vrouwtje en Juveniel). Groengeel tot olijfgroen bovendeel, wittige, fijn gestreepte onderzijde. Donkere vleugels en staart. Doffer geel dan het mannetje.
• Zang. Onmiskenbaar luid, helder en melodieus fluiten, 'wiedeljo-wiedeljo' of 'orio-li-li'.
• Roep. Een ruwe, raspende 'krrrèèèh' of 'wiejèèh'.
• Gedrag. Schuw en verblijft hoog in de boomtoppen, vaak moeilijk te zien. Golvende vlucht over korte afstanden tussen bomen.
• Habitat. Voorkeur voor open loofbossen, parken en boomgaarden met hoge bomen, vaak in de buurt van water.

Ontdek de Wielewaal