Jak rozpoznać Zięba jer

Aby poprawnie rozpoznać Zięba jer (Fringilla montifringilla), sprawdź każdą z tych cech. Ptaki bywają trudne: zachowanie, siedlisko i głos często potwierdzają to, czego jedno zdjęcie nie może.

Rozmiar na pierwszy rzut oka

Długość

14-16 cm

Rozpiętość skrzydeł

25-28 cm

Waga

17-28 g

Cechy fizyczne do sprawdzenia

1. 1

   Upierzenie

   Ogólny kolor i wzór upierzenia.

   Samiec w szacie godowej ma czarną głowę, kark i grzbiet, pomarańczową pierś i boki, biały brzuch oraz biały kuper. Na skrzydłach widoczne są dwie białe pręgi i pomarańczowa plama. Samica i samiec w szacie spoczynkowej są bardziej stonowane, z brązowo-szarą głową i karkiem, ciemnymi plamami na grzbiecie i jaśniejszym spodem. Charakterystyczne są pomarańczowe piersi i boki oraz biały kuper u obu płci.

2. 2

   Kształt dzioba

   Kształt i kolor dzioba: kluczowy znak terenowy.

   Stożkowaty, mocny, przystosowany do rozłupywania nasion. W szacie godowej dziób samca jest czarny z żółtą nasadą, poza okresem lęgowym żółty z ciemnym końcem. U samicy dziób jest żółtawy z ciemnym wierzchem.

3. 3

   Kolor oczu

   Kolor tęczówki i charakterystyczne oznaczenia oczu.

   Ciemnobrązowe

4. 4

   Kolor nóg

   Kolor nóg i stóp.

   Ciemnobrązowe do czarnych

5. 5

   Cechy wyróżniające

   Wyróżniające cechy odróżniające ten gatunek.

   Biały kuper (widoczny w locie), pomarańczowe piersi i boki, dwie białe pręgi na skrzydłach, czarna głowa u samca w szacie godowej.

6. 6

   Wygląd młodego

   Jak młode różnią się od dorosłych.

   Młode ptaki przypominają samice, ale są bardziej matowe, z mniej wyraźnymi wzorami i bardziej brązowym odcieniem. Mają jaśniejszy, żółtawy dziób.

7. 7

   Zmiany sezonowe

   Zmiany upierzenia między okresem lęgowym a pozalęgowym.

   Samce przechodzą znaczną zmianę upierzenia. W szacie godowej (wiosna/lato) mają czarną głowę, kark i grzbiet. W szacie spoczynkowej (jesień/zima) pióra na głowie i grzbiecie mają jasne obrzeżenia, co sprawia, że wyglądają na bardziej brązowo-szare i łuskowane. Samice również stają się nieco jaśniejsze i bardziej brązowe poza sezonem lęgowym.

8. 8

   Dymorfizm płciowy

   Różnice między samcami a samicami.

   Wyraźny. Samce są znacznie jaskrawiej ubarwione, zwłaszcza w okresie lęgowym, z czarną głową i grzbietem. Samice są bardziej brązowo-szare, z mniej kontrastowym ubarwieniem, ale również posiadają pomarańczowe piersi i boki oraz biały kuper.

Kluczowe znaki terenowe

• Biały kuper. Najbardziej charakterystyczna cecha, widoczna zwłaszcza w locie. U zięby kuper jest zielonkawy.
• Ubarwienie piersi i boków. Pomarańczowe piersi i boki u obu płci, choć u samic i młodych są bardziej stonowane. U zięby samca pierś jest różowo-brązowa, u samicy szarobrązowa.
• Ubarwienie głowy i grzbietu (samiec w szacie godowej). Czarna głowa, kark i grzbiet. U zięby samca głowa jest niebieskoszara, a grzbiet kasztanowy.
• Ubarwienie głowy i grzbietu (samica i samiec w szacie spoczynkowej). Brązowo-szara głowa i kark z ciemnymi plamami, grzbiet ciemniejszy z jaśniejszymi obrzeżeniami piór, tworzącymi łuskowany wzór.
• Dziób. U samca w szacie godowej czarny z żółtą nasadą, poza okresem lęgowym żółty z ciemnym końcem. U zięby dziób jest szary.
• Głos. Charakterystyczne, nosowe, metaliczne "dżek" lub "dżiiip", odróżniające się od głosu zięby.

Poznaj Zięba jer