Kormoran zwyczajny

O gatunku

Kormoran zwyczajny to duży, ciemno upierzony ptak wodny, doskonale przystosowany do nurkowania i polowania na ryby. Charakteryzuje się długą szyją, haczykowatym dziobem i błonami pławnymi między palcami. Jest gatunkiem kosmopolitycznym, występującym na wielu kontynentach.

Wielkość i długość życia

Długość

80-100 cm

Rozpiętość skrzydeł

130-160 cm

Waga

1.5-3.5 kg (samce zazwyczaj większe)

Długość życia

Do 15-20 lat w naturze

Pokarm

Rybożerny (ichtiofag)

Cechy fizyczne

Upierzenie

Dorosłe ptaki mają lśniąco czarne upierzenie z zielonkawym lub brązowawym połyskiem. W okresie godowym na głowie i szyi pojawiają się białe pióra nitkowate, a na udach biała plama. Podgardle i boki głowy są żółtawe, otoczone białym obrzeżeniem.

Kształt dzioba

Długi, smukły, ciemny, z wyraźnie haczykowatym końcem, idealny do chwytania śliskich ryb.

Kolor oczu

Szmaragdowozielone u dorosłych, u młodych ciemniejsze.

Kolor nóg

Czarne, z błonami pławnymi między wszystkimi czterema palcami (stopa wiosłowa).

Cechy wyróżniające

Charakterystyczna sylwetka z długą szyją, haczykowatym dziobem, żółtawa plama na podgardlu, białe pióra godowe (u dorosłych). Często widywany z rozpostartymi skrzydłami, suszący pióra.

Wygląd młodego

Młode ptaki mają brązowo-czarny grzbiet i jaśniejszy, często białawy lub szarawy brzuch. Dziób jest jaśniejszy, a żółta plama na podgardlu mniej wyraźna. Stopniowo ciemnieją, osiągając pełne upierzenie dorosłe w wieku 3-4 lat.

Zmiany sezonowe

W okresie godowym (wiosna) dorosłe ptaki rozwijają białe pióra nitkowate na głowie i szyi oraz białą plamę na udach. Poza sezonem lęgowym te ozdobne pióra zanikają, a biała plama na udach jest mniej widoczna lub nieobecna.

Dymorfizm płciowy

Niewielki, samce są zazwyczaj nieco większe i cięższe od samic, ale upierzenie jest identyczne.

Jak rozpoznać

1. 1

   Sylwetka w locie

   Długa szyja wyciągnięta do przodu, nogi wystające poza ogon, lot prosty z szybkimi uderzeniami skrzydeł.

2. 2

   Sylwetka na wodzie

   Często pływa z zanurzonym ciałem, tak że widoczna jest tylko szyja i głowa. Po nurkowaniu często stoi z rozpostartymi skrzydłami.

3. 3

   Upierzenie

   Lśniąco czarne z zielonkawym połyskiem, żółtawa plama na podgardlu. W okresie godowym białe pióra nitkowate na głowie i biała plama na udach.

4. 4

   Dziób

   Długi, ciemny, z wyraźnie haczykowatym końcem.

5. 5

   Zachowanie

   Charakterystyczne suszenie skrzydeł w pozycji stojącej, nurkowanie w poszukiwaniu ryb.

Siedlisko i zasięg

Biomy

Słodkowodne i słonowodne zbiorniki wodne, takie jak jeziora, rzeki, stawy hodowlane, wybrzeża morskie, estuaria, laguny.

Zasięg geograficzny

Szeroko rozpowszechniony w Europie, Azji, Afryce, Australii i Nowej Zelandii, a także we wschodniej części Ameryki Północnej. W Polsce występuje na terenie całego kraju, szczególnie licznie na północy i zachodzie.

Zakres wysokości

Głównie na nizinach, w pobliżu zbiorników wodnych, rzadko spotykany na większych wysokościach.

Preferowane środowiska

Duże, płytkie i bogate w ryby zbiorniki wodne, zarówno naturalne, jak i sztuczne. Preferuje miejsca z dostępem do drzew lub innych struktur do gniazdowania i suszenia piór.

Zachowanie

Czas aktywności

Dzienny.

Zwyczaje pokarmowe

Poluje na ryby, nurkując pod wodą. Potrafi nurkować na głębokość do 10 metrów i pozostawać pod wodą przez około 30-60 sekund. Po nurkowaniu często suszy skrzydła, stojąc z rozpostartymi piórami, ponieważ jego pióra nie są w pełni wodoodporne, co ułatwia nurkowanie, ale wymaga suszenia.

Zachowania społeczne

Gatunek towarzyski, gniazduje w koloniach, często liczących setki, a nawet tysiące par. Poza sezonem lęgowym również tworzy duże stada, zwłaszcza na noclegowiskach.

Wzór lotu

Lot silny, prosty, z szybkimi uderzeniami skrzydeł. Często lata w kluczach lub liniach. Podczas lotu szyja jest wyciągnięta, a nogi wystają poza ogon.

Migracja

W Polsce kormorany są częściowo osiadłe, częściowo wędrowne. Ptaki z północnych populacji migrują na południe Europy i do Afryki Północnej. W Polsce obserwuje się przeloty wiosenne (marzec-kwiecień) i jesienne (wrzesień-listopad).

Terytorializm

Terytorialny w obrębie gniazda w kolonii lęgowej, ale poza tym obszarem tolerancyjny wobec innych osobników.

Rozmnażanie

Sezon lęgowy

Zaczyna się w marcu-kwietniu, trwa do czerwca-lipca.

Zwyczaje gniazdowania

Gniazduje w koloniach, często na drzewach (szczególnie sosnach, dębach, olchach), rzadziej na ziemi lub na skałach. Gniazdo to duża konstrukcja z patyków, gałęzi, wodorostów i innych materiałów roślinnych, wyścielona trawą i liśćmi. Gniazda są często używane przez wiele lat.

Wielkość lęgu

2-6 jaj

Opis jaja

2-6 jaj, najczęściej 3-4. Jaja są owalne, o barwie niebieskawo-zielonej, pokryte kredową warstwą, która nadaje im białawy wygląd.

Okres inkubacji

28-31 dni, wysiadują oboje rodzice.

Okres opuszczania gniazda

Pisklęta opuszczają gniazdo po około 50 dniach, ale są karmione przez rodziców jeszcze przez kilka tygodni.

Opieka rodzicielska

Oboje rodzice opiekują się jajami i pisklętami, karmiąc je zwróconymi rybami.

Gdzie znaleźć

Wskazówki terenowe

1. Obserwuj zachowanie. Szukaj ptaków nurkujących, a następnie wynurzających się z rybą w dziobie. Zwróć uwagę na charakterystyczne suszenie skrzydeł.
2. Użyj lornetki. Kormorany często żerują z dala od brzegu, więc lornetka pomoże w dokładnej identyfikacji i obserwacji szczegółów upierzenia.
3. Szukaj kolonii. W okresie lęgowym kolonie kormoranów są łatwe do zlokalizowania ze względu na ich rozmiar, hałas i charakterystyczny wygląd drzew pokrytych guano.
4. Pory roku. Kormorany są obecne w Polsce przez cały rok, ale największe koncentracje można zaobserwować podczas migracji wiosennych i jesiennych oraz w okresie lęgowym.

Podobne gatunki

Szybkie fakty

Typ diety:

Rybożerca

Środowisko:

Wodne (słodkie i słone)

Status ochronny:

Najmniejszej troski

Zachowanie po nurkowaniu:

Suszenie skrzydeł

Gniazdowanie:

Kolonie na drzewach lub ziemi

Ciekawostki

• Kormorany są wykorzystywane w niektórych częściach Azji do tradycyjnego połowu ryb, gdzie ptaki są szkolone do łapania ryb i zwracania ich rybakom.
• Pióra kormoranów nie są w pełni wodoodporne, co pozwala im na łatwiejsze nurkowanie, ale wymaga regularnego suszenia na słońcu.
• Kormorany są często postrzegane jako szkodniki przez hodowców ryb ze względu na ich dietę, co prowadzi do konfliktów z ludźmi.
• Nazwa 'kormoran' pochodzi od łacińskiego 'corvus marinus', co oznacza 'morski kruk'.

Klasyfikacja naukowa

Królestwo

Animalia

Typ

Chordata

Gromada

Aves

Rząd

Suliformes

Rodzina

Phalacrocoracidae

Rodzaj

Phalacrocorax

Gatunek

Phalacrocorax carbo

Poznaj Kormoran zwyczajny