Aleksandretta obrożna

O gatunku

Aleksandretta obrożna to średniej wielkości papuga o smukłej sylwetce i długim ogonie, charakteryzująca się jaskrawozielonym upierzeniem. Jest to gatunek bardzo adaptacyjny, który z powodzeniem zasiedlił wiele obszarów poza swoim naturalnym zasięgiem, tworząc stabilne populacje miejskie w Europie i innych częściach świata. Znana jest z głośnych wokalizacji i towarzyskiego trybu życia.

Wielkość i długość życia

Długość

38-42 cm (w tym ogon 15-20 cm)

Rozpiętość skrzydeł

42-48 cm

Waga

95-140 g

Długość życia

15-20 lat w naturze, do 30 lat w niewoli

Pokarm

Roślinożerca (ziarna, owoce, orzechy, pąki, nektar, kwiaty)

Cechy fizyczne

Upierzenie

Dominujące jaskrawozielone upierzenie. Spód ciała jaśniejszy, żółtawo-zielony. Lotki ciemniejsze, z niebieskawym odcieniem na końcówkach. Spodnia strona ogona żółtawa.

Kształt dzioba

Duży, mocny, zakrzywiony dziób. Górna szczęka czerwona z czarnym końcem, dolna szczęka czarna.

Kolor oczu

Żółtawa tęczówka z pomarańczową obwódką

Kolor nóg

Szaro-różowe

Cechy wyróżniające

Długi, stopniowany ogon, charakterystyczna obroża u samców, czerwony dziób z czarnym końcem.

Wygląd młodego

Młode ptaki przypominają samice, ale mają krótszy ogon, bledsze upierzenie i różowawo-szary dziób. Obroża u samców zaczyna pojawiać się po około 18 miesiącach życia, a pełne ubarwienie dorosłego ptaka osiągają w wieku 2-3 lat.

Zmiany sezonowe

Brak znaczących sezonowych zmian w upierzeniu.

Dymorfizm płciowy

Wyraźny dymorfizm płciowy u dorosłych ptaków. Samiec posiada czarną obrożę biegnącą od nasady dzioba do karku, z różowym pasem na karku. Samica ma obrożę słabo zaznaczoną lub brak jej w ogóle, czasem widoczny jest ciemniejszy, szarozielony cień na karku.

Jak rozpoznać

1. 1

   Rozmiar i sylwetka

   Średniej wielkości papuga (ok. 40 cm z ogonem), smukła, z bardzo długim, stopniowanym ogonem.

2. 2

   Ubarwienie

   Jaskrawozielone upierzenie, jaśniejsze na spodzie ciała.

3. 3

   Dziób

   Duży, czerwony dziób z czarnym końcem na górnej szczęce i czarną dolną szczęką.

4. 4

   Obroża (u samców)

   Czarna obroża biegnąca od nasady dzioba do karku, z różowym pasem na karku. U samic obroża jest niewidoczna lub słabo zaznaczona.

5. 5

   Głos

   Głośne, ostre, przenikliwe okrzyki 'kriik-kriik' lub 'kree-kree', często słyszalne w locie.

6. 6

   Zachowanie

   Często widywana w stadach, zwłaszcza rano i wieczorem, gdy przemieszcza się między żerowiskami a noclegowiskami.

Siedlisko i zasięg

Biomy

Lasy liściaste, lasy mieszane, sawanny, tereny rolnicze, parki miejskie, ogrody, obszary podmiejskie.

Zasięg geograficzny

Naturalny zasięg obejmuje Afrykę Subsaharyjską (od Senegalu po Etiopię i Somalię) oraz subkontynent indyjski (od Pakistanu po Indie, Nepal i Birmę). W Europie i innych częściach świata (np. Bliski Wschód, Japonia, USA) występują introdukowane, zdziczałe populacje, szczególnie w dużych miastach (np. Londyn, Amsterdam, Bruksela, Kolonia, Paryż, Rzym, Barcelona, a także w Polsce - Wrocław, Kraków, Warszawa).

Zakres wysokości

Zazwyczaj do 1600 m n.p.m., sporadycznie wyżej.

Preferowane środowiska

Preferuje tereny z dostępem do drzew, zarówno w środowiskach naturalnych, jak i silnie zmienionych przez człowieka. Ważna jest obecność starych drzew z dziuplami do gniazdowania oraz źródeł pokarmu.

Zachowanie

Czas aktywności

Dzienna. Najbardziej aktywne rano i późnym popołudniem.

Zwyczaje pokarmowe

Żeruje głównie na drzewach i krzewach, ale także na ziemi. Dieta składa się z nasion, owoców (np. figi, daktyle, jagody), orzechów, pąków liściowych, kwiatów i nektaru. Może powodować szkody w uprawach rolnych, zwłaszcza na polach zbóż i sadach owocowych.

Zachowania społeczne

Bardzo towarzyskie ptaki, żyjące w stadach, które poza sezonem lęgowym mogą liczyć setki, a nawet tysiące osobników. Tworzą duże noclegowiska. W okresie lęgowym pary oddzielają się od stada.

Wzór lotu

Szybki, prosty lot z energicznymi uderzeniami skrzydeł. Często latają w stadach, wydając głośne okrzyki. W locie widoczny długi ogon.

Migracja

Gatunek osiadły. Populacje introdukowane również są osiadłe, choć mogą odbywać lokalne przemieszczenia w poszukiwaniu pokarmu lub noclegowisk.

Terytorializm

Pary lęgowe bronią terytorium wokół dziupli, ale poza sezonem lęgowym są mało terytorialne i żyją w dużych grupach.

Rozmnażanie

Sezon lęgowy

Zależy od regionu. W Indiach od grudnia do maja, w Afryce od sierpnia do listopada. W Europie od lutego/marca do czerwca.

Zwyczaje gniazdowania

Gniazdują w dziuplach drzew, często wykorzystując opuszczone dziuple dzięciołów lub naturalne zagłębienia. Mogą również gniazdować w szczelinach budynków. Nie budują gniazda, jaja składane są bezpośrednio na dnie dziupli.

Wielkość lęgu

2-6 jaj, najczęściej 3-4.

Opis jaja

2-6 jaj, białe, owalne, o gładkiej skorupce. Wymiary około 30 x 24 mm.

Okres inkubacji

22-24 dni, wysiaduje głównie samica.

Okres opuszczania gniazda

Pisklęta opuszczają gniazdo po około 7 tygodniach od wyklucia.

Opieka rodzicielska

Oboje rodzice karmią pisklęta. Młode pozostają pod opieką rodziców przez pewien czas po opuszczeniu gniazda, zanim staną się w pełni samodzielne.

Gdzie znaleźć

Wskazówki terenowe

1. Słuchaj uważnie. Ich głośne okrzyki są często pierwszym sygnałem ich obecności, zwłaszcza w miejskim zgiełku.
2. Obserwuj wczesnym rankiem i późnym popołudniem. Są najbardziej aktywne podczas przelotów na żerowiska i z powrotem na noclegowiska.
3. Szukaj w pobliżu źródeł pożywienia. W parkach i ogrodach często żerują na drzewach owocowych, krzewach z jagodami lub w karmnikach.
4. Zwróć uwagę na dziuple. W sezonie lęgowym szukaj par w pobliżu dziupli w starych drzewach.

Podobne gatunki

Szybkie fakty

Status inwazyjny:

W wielu krajach europejskich uznawana za gatunek inwazyjny, mogący konkurować o dziuple z rodzimymi gatunkami.

Zdolności naśladowcze:

Potrafi naśladować ludzką mowę i inne dźwięki, co czyni ją popularnym ptakiem domowym.

Długowieczność:

Jedna z dłużej żyjących papug, zwłaszcza w niewoli.

Adaptacyjność:

Wyjątkowo dobrze przystosowuje się do różnych środowisk, w tym miejskich.

Ciekawostki

• Aleksandretta obrożna jest jedyną papugą, która naturalnie występuje na dwóch kontynentach (Afryka i Azja) w dwóch oddzielnych podgatunkach.
• Populacje w Europie wywodzą się głównie z ptaków uciekłych z niewoli, które z powodzeniem założyły dzikie kolonie.
• W niektórych miastach europejskich, np. w Londynie, ich populacja liczy dziesiątki tysięcy osobników.
• Ich nazwa 'obrożna' pochodzi od charakterystycznej czarnej obroży, którą posiadają samce.

Klasyfikacja naukowa

Królestwo

Animalia

Typ

Chordata

Gromada

Aves

Rząd

Psittaciformes

Rodzina

Psittaculidae

Rodzaj

Psittacula

Gatunek

Psittacula krameri

Poznaj Aleksandretta obrożna